مهدی خالدی
به سال 1298 شمسى، مهدى خالدى در تهران، خیابان خیام، (سنگلج) دیده به جهان گشود، او از كودكى به نواختن ویولن علاقمند بود و عاقبت هم این عشق، وى را به موسیقى كشانید و روزى ضمن حضور در كلاس درس مدرسه، در كلاس موسیقى استاد صبا هم حاضر و از این زمان به بعد از محضر زندهیاد صبا كسب فیض كرد. مهدى خالدى به سرعت با استعداد شگرف و خدادادى خود توانست مكتب استاد را تمام و مورد توجه خاص آن استاد بزرگ قرار گیرد به طورى كه خلیفهى كلاس گردید و در غیاب صبا كلاس را اداره و به شاگردان تعلیم مىداد. چندى بعد به رادیو راه یافت و توسط سرگرد غلامرضا مینباشیان سرپرست هنرستان موسیقى و سروان آژنگ معاون این هنرستان، حبیب سماعى (سنتور)، علىاكبر شهنازى (تار)، موسى معروفى (تار)، ابراهیم منصورى (ویولن)، مرتضى نىداود (تار)، مرتضى محجوبى (پیانو)، وزیرى تبار (قره)، روانبخش (ضرب) كه همگى از نوابغ موسیقى اصیل ایران بودند امتحانى از وى به عمل آوردند قبول و همكارى خود را از بدو تأسیس رادیو با این دستگاه آغاز كرد.
مهدى خالدى یكى از بدعتگذاران و آهنگسازان دورهى جدید آهنگسازى در موسیقى ایران است كه تار و پود آهنگسازى در ایران را به هم ریخت و راهگشایى براى بسیارى از آهنگسازان شد وى كه خود داراى سبكى مشخص بود و هنوز ویولن وى را هر صاحب نظرى بشنود پى مىبرد كه نوازندهى آن خالدى است هرچند كه تنى چند از سبك و شیوهى او برداشت و پیروى كردند ولى هرگز خالدى نشدند و نخواهند شد. در زمان شادروان ابوالحسن خان صبا براى نواختن ویولن در رادیو سه سبك رایج بودند كه عبارت بود از سبك: ابوالحسن صبا، سبك حسین یاحقى و سبك مهدى خالدى. وى جزو بهترین و شاخصترین آهنگسازان موسیقى اصیل و ملى ایران است كه در آهنگسازى سبك و شیوهى خاصى را به وجود آورد كه بعداً در موسیقى ایران رواج یافت و آن این بود كه روش قدیمى پیشدرآمد، آواز، چهار مضراب، تصنیف رنگ را به شكل تصنیف، آواز، چهار مضراب، تصنیف درآورد و متداول شد كه امكان بیشترى به خواننده براى خواندن مىدهد. آهنگهاى خالدى چون از درون موسیقى اصیل ایران و تودهى سراسر مرز و بوم ایران الهام گرفته هیچگاه كهنه نمىشود و هر وقت انسان بشنود برایش تازگى دارد و براى قدیمىترها خاطرهانگیز است، خالدى بالغ بر 350 پیشدرآمد و آهنگ ساخت كه حدود 250 عدد آن از رادیو پخش شده است. مهدى خالدى در سالهاى 1324 و 1326 طى سفرى كه به هندوستان با دلكش، بدیعزاده، كاموسى، زاهدى و زرینپنجه كرد، تعدادى صفحه ضبط كردند كه عبارت بودند از سرود: «ایران و هند» با صداى بدیعزاده، «دل پریشان» آواز بدیعزاده، سرود «آذربایجان» با صداى بدیعزاده، سرود جشن «نوروزى» با صداى بدیعزاده، «پریوش» با آواز بدیعزاده، «خون اشم وهو» با آواز بدیعزاده، «خسرو خوبان» آواز بدیعزاده، «تاج محل» آواز بدیعزاده.
(تو 1298 ش)، موسیقیدان و نوازنده. در تهران متولد شد. از كودكى به نواختن ویولن علاقهمند بود، سپس نزد استاد ابوالحسن صبا به شاگردى پرداخت. وى پس از گذراندن امتحانات خود در نزد استادان موسیقى، از بدو تاسیس رادیو همكارى خود را با این دستگاه آغاز كرد. خالدى یكى از مبتكران و آهنگسازان دورهى جدید در موسیقى ایران بود، او براى اینكه امكان بیشترى به خواننده بدهد، روش قدیمى پیش درآمد، آواز، چهار مضراب و تصنیف رنگ را به شكل تصنیف، آواز، چهار مضراب و تصنیف درآورد و متداول كرد. وى بالغ بر سیصد و پنجاه پیش در آمد و آهنگ ساخت و طى سفرى به هندوستان، با دلكش، بدیعزاده، كاموسى، زاهدى و زرین پنجه چندین صفحه ضبط كرد. از آن جمله: «ایران و هند»؛ «دل پریشان»؛ «خسرو خوبان» و... كه همگى با صداى بدیعزاده است.[1]
موسیقیدان، آهنگساز، نوازنده.
تولد: 5 شهریور 1298، تهران.
درگذشت: 9 آذر 1369، تهران.
مهدى خالدى، فرزند حسین، در خیابان خیام (سنگلج) تهران دیده به جهان گشود. از كودكى به نواختن ویولن علاقهمند بود و با شركت در كلاسهاى موسیقى استاد ابوالحسن صبا از وى كسب فیض مىنمود. چندى بعد به رادیو راه یافت و توسط سرگرد غلامرضا مین باشیان، سرپرست هنرستان موسیقى و سروان ابراهیم آژنگ، معاون این هنرستان، حبیب سماعى (سنتور)؛ على اكبر شهنازى (تار)؛ موسى معروفى (تار)؛ ابراهیم منصورى (ویولن)؛ مرتضى نىداود (تار)؛ مرتضى محجوبى (پیانو)؛ وزیرى تبار (قره)؛ روانبخش (ضرب) امتحانى از وى به عمل آوردند قبول و همكارى خود را از بدو تأسیس رادیو با این دستگاه آغاز كرد.
خالدى در آغاز كار با حسین تهرانى همدم بود، كمكم از تهرانى كناره گرفت و با على زاهدى همكار شد.
مهدى خالدى سبك تازهاى را در آهنگسازى در موسیقى ایران از خود به جا گذاشت كه در زمان حیاتش یكى از سه سبك رایج ویولن در رادیو بود (دو سبك دیگر، یكى سبك ابوالحسن صبا و دیگرى سبك حسین یاحقى بود). خالدى بالغ بر 350 پیشدرآمد و آهنگ ساخت كه حدود 250 عدد آن از رادیو پخش شده است. مهدى خالدى در سالهاى 1324 و 1325 در سفرى كه به هندوستان داشت، تعدادى صفحه ضبط كرد كه عبارت بودند از سرود «ایران و هند» با صداى جواد بدیعزاده، «دل پریشان» و آواز بدیعزاده، سرود «آذربایجان» با صداى بدیعزاده، سرود «جشن نوروزى» با صداى بدیع زاده، «پریوش» با صداى بدیعزاده، «خوان اشم و هو» با آواز بدیعزاده، «خسرو خوبان» آواز بدیعزاده، «تاج محل» آواز بدیعزاده.
در سال 1334 -1333 از طرف رادیو به عنوان سرپرست موسیقى انتخاب گردید و در این راه هفت اركستر براى رادیو تشیكل داد كه در آن هر آهنگساز و نوازندهاى را به همراه یك خواننده قرار داد. مهدى خالدى یك فیلم موسیقیایى به نام «ماجراى زندگى» (در سال 1333) ساخت كه تنها فعالیت سینمایى او بود. وى بعدا با استودیوهاى تصویربردارى پارس فیلم و دیانا فیلم همكارى كرد. از جمله آهنگهاى وى مىتوان به این عنوانها اشاره كرد: «داغ لاله» (چهارگاه)؛ «دل غافل»، (همایون) و «آمد نوبهار» را نام برد.
ساز اصلى خالدى ویولن و سهتار بود و به ضرب نیز آشنایى داشت. خالدى در نواختن ویولن روش استادش را دنبال كرد. وى دومین نوازندهاى بود كه در رادیو تهران بعد از ابوالحسن صبا ساز تنها «ویولن» نواخت.
از جمله استادان وى مىتوان به این نامها اشاره نمود: ابوالحسن صبا، حسین یاحقى، حسین خالدى، علیرضا چنگى كمانچهكش، حبیب سماعى، شیخ حسین (نیمتاج اصفهانى)؛ اسماعیل ادیب خوانسارى، جلال تاجاصفهانى، روحالله خالقى، آقا ضیاء (ضیاءالدین رسایى)؛ عبدالحسین برازنده، جواد بدیعزاده، مرتضى نىداود و عبدالحسین شهنازى.
مهدى خالدى در سال 1363 دچار سكتهى مغزى شد كه مدتها بیمار و بسترى بود و سرانجام در آذر 1369 در تهران درگذشت.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
