وارنر اولند

با نام یوهان ورنر اولوند به دنیا آمد. در ده سالگی هم راه پدر و مادرش به ایالات متحد مهاجرت کرد و در مدرسه ای درامتیک کوری تحصیلاتش را به پایان برد. به عنوان بازیگر تآتر، طراح صحنه و مترجم آثار اوگوست استریندبرگ به کار مشغول شد. در سال 1912 با زندگی جان بانیان: سفر زائر وارد سینما شد. از 1915 به طور مرتب در بی شمار فیلم های سینمایی به ایفای نقش های دوم اغلب منفی پرداخت. خیلی زود به بازیگر شخصیت های شرقی کلیشه ای بدل شد. از 1929 شخصیت خیالی «فو مانچو» را در چند فیلم به تصویر کشید و دو سال پس از آن بازی در نقش کارآگاه آسیایی، «چارلی چن» را

در یک رشته فیلم آغاز کرد. همسرش، ادیت شیرن، نیز بازیگر بود. بر اثر ابتلا به ذات الریه درگذشت.

اولند، به عنوان بازیگر متخصص ایفای نقش های زردپوستان، نخستین بار با بازی در نقش یک «ژنرال چینی» در سریال خاندان شخصیتی آسیایی را به تصویر کشید و از آن پس در فیلم های بسیاری، نقش های شرقی ها را بر عهده گرفت. در نخستین فیلم کمپانی ویتافون، با نام دون ژوان، شخصیتی شرور به نام «سزار بورژیا» بود و در نخستین فیلم همین کمپانی، که صحنه هایی ناطق داشت، نقش پدر آل جانسن در خواننده ی جاز را بازی می کرد. هم چنین نخستین «فو مانچو» در فیلم های ناطق بود. با وجود این، شهرت او به دلیل به تصویر کشیدن «چارلی چن» بود. اما، او نخستین «چارلی چن» سینما نبود. نخستین آن ها در سینمای ناطق نیز نبود. حتی بازیگری هم نبود که بیش تر از دیگران نقش او را بر عهده گرفته باشد. او کسی بود که بهتر از همه در نقش «چارلی چن» بازی کرده بود. توانایی او در القای ادب و نزاکت «چن»، کاربرد آگاهانه قریحه و دانش او، و طرز ایستادنش، همه بر روی هم، موفقیت این شخصیت و فیلم های او را رقم زده بود. پس از مرگ اولند، فیلم های بعدی این مجموعه، سیر نزولی را در پیش گرفتند. برخی از منتقدان، فیلم های بعدی «چارلی چن» که در سال های 1939-1940 ساخته شدند، را برتر از فیلم های اولند می دانند. اما با مقایسه بازیگران آن ها و نیز حضور ضعیف شان بر روی پرده، جای تردید باقی نمی ماند که حتی بهترین آن فیلم ها از بدترین فیلم های اولند در سطوح پایین تری قرار دارند.

 

 

از فیلم ها: 1915- گناه (برتن)؛ 1916- مار (والش)، ترقی سوزان (ا. تیلر)، خاندان (وارتن و جاکارد) (سریال)؛ 1919- بهمن (فیتس موریس)، شاهد برای دفاع (فیتس موریس)؛ 1922- شرق غرب است (فرانکلین)، مایه ی غرور پالامار (برزیگی)؛ 1923- بچه های بچه های او (وود)؛ 1924- امریکایی مبارز (ت. فورمن)، پس ازدواج این است (هنلی)؛ 1925- دون کیو، پسر زورو (کریسپ)، پلکان مارپیچ (ج. گ. ری)، دون ژوان (کراسلند)، مردی از جنگل (واترز)؛ 1927- خواننده ی،جاز (کراسلند)، وقتی که مردی عشق می ورزد (کراسلند)، سن فرانسیسکوی قدیمی (کراسلند)، پیشنهاد یک میلیونی (کورتیز)، خوشگذران (کورتیز)؛ 1928- بایست و بگو (کریسپ)، رویای عشق (نیبلو)، زن بدنام (کراسلند)؛ 1929- دکتر فو مانچوی مرموز (لی)، راز مرگ در استودیو (تاتل)، شب های محله ی چینی ها (ولمن)، نیرومند (کرامول)، متقلب (رزن)؛ 1930- بازگشت دکتر فو مانچو (لی)، بهشت خطرناک (ولمن)، ماجراهای جدید دکتر فو مانچو (لی)؛ 1931- بی حیثیت (فون استرنبرگ)، قمار بزرگ (نیبلو)، دختر اژدها (کوریگان)؛ 1932- گذرنامه ای برای دوزخ (لوید)، قطار سریع السیر شانگهای (فون استرنبرگ)، بخت چارلی چن (بلایستون)؛ 1933- بزرگترین ماجرای چارلی چن (مک فادن)؛ 1934- چارلی چن در لندن (ی. فورد)، شهر ماندالی (کورتیز)، بولداگ دراموند ضربه ی متقابل می زند (دل روت)؛ 1935- چارلی چن در شانهای (تینلینگ)، چارلی چن در پاریس (سیلر)؛ 1936- چارلی چن در سیرک (لاکمن)، راز چارلی چن (وایلز)، چارلی چن در اپرا (هامبرستون)؛ 1937- چارلی چن در المپیک (هامبرستون)، چارلی چن در برودوی (ی. فورد)؛ 1938- چارلی چن در مونته کارلو (ی. فورد).