والاس بیری

 Beery, Wallace

بازیگر (1885، کانزاس سیتی میزوری- امریکا؛ 1949)

برادر بزرگش، نوآبیری و برادرزاده اش، نوآبیری جونیر هر دو بازیگر بودند. در شانزده سالگی به عنوان دستیار مربی فیل ها به سیرک برادران رینگلینگ پیوست. دو سال بعد مشغول آواز خواندن در نمایش های واریته موزیکال نیویورک شد. سپس تا سال 1913 بین موزیکال های برودوی و نمایش های کانزاس سیتی در رفت و آمد بود. در این سال قراردادی با اسانی بست و راهی هالیوود شد. در آغاز در رشته ای کمدی های کوتاه به هیئت «سوییدی»، یک دختر سوئدی، نقش آفرینی می کرد. پس از بازی در چند فیلم یک یا دو حلقه ای کیستون و یونیور سال، کمپانی فیلم سازی خود را تأسیس کرد و کوشش ناموفقی برای تهیه ی فیلم در ژاپن به عمل آورد. در بازگشت به هالیوود طیف گسترده ای از نقش های خبیث و کمیک را در فیلم های بلند بازی کرد. در 1916 با گلوریا سوانسن، که هم بازی اش در یک رشته کمدی های مک سنت بود، ازدواج کرد، هر چند دو سال بعد، این رابطه به طلاق انجامید. با ظهور ناطق، بیری توانست از تیپ همیشگی آدم گردن کلفت به درآید و انعطاف پذیری خود را در

نقش های اصلی به نمایش بگذارد و فیزیک خشن و ناهنجار، صدای قوی، چهره ی زمخت و فرسوده، دهان کج و یک وری و پلک بر هم زدن های موذیانه، شخصیت بس نامحتمل یک قهرمان را شکل می دادند. به رغم این ها او از محبوب ترین بازیگران دورانش بود که اغلب نقش گردن کلفت های دوست داشتنی را بازی می کرد. در میان فیلم های مهم ترش، خانه بزرگ، گراند هتل، شام در ساعت هشت، زنده باد ویلا!، بارنوم نیرومند و پیامی به گارسیا را می توان نام برد. او به ویژه در بازی مقابل بازیگران نوجوان مهارت داشت و به خاطر بازی اش در قهرمان، مقابل جکی کوپر خردسال، برنده ی اسکار شد (مشترکاً با فریدریک مارچ)، بیری و کوپر بعدها در فیلم های دیگری مثل بوئری و جزیره ی گنج نیز هم بازی شدند. هم بازی ایده آل او در سینما مری درسلر (مین و بیل، تاگ بوت آنی) و بعدها مارجری مین بودند.

بیری نمونه ی برجسته و مهم شخصیت مرد زشت، احمق و بی نزاکتی است که در سینما همان قدر موفق بود که قهرمانان یا عشاق برازنده. اگر چه در اکثر طول دهه ی 1920 او نقش آدم های خبیث را بازی می کرد، با این حال اصالتی ملموس و واقعی در پس ویژگی های به شدت عادی و ناآراسته او یافت می شد و در دنیای پُر از شکوه و فریبندگی سینما، چهره ای مثل بیری تماشاگر را به واقعیت، مصایب بشری و چهره هایی که دور و بر خود می دید، برمی گرداند. جالب این که او ابتدا در هیئت زنانه وارد سینما شد و پس از جدایی از سوانسن بود که تصمیم گرفت نقش های مردانه را جدی بگیرد و نقش انواع و اقسام ابلهان و نابکاران را بازی کرد: از جمله در فیلم هایی مثل آخرین نفر از موهیکان ها، «ریچارد شیر دل» در رابین هود، سه دوران، ببر سفید و «پروفسور چلنجر» در دنیای گم شده. جایگاه او در این فیلم ها به طور مداوم ارتقا می یافت تا این که تحت قرارداد پارامونت درآمد. کمپانی او را در رشته ای از کمدی ها بازی داد که گیشه ی موفقی داشتند. به ظهور ناطق تردید پارمونت درباره ی قابلیت بیری برای تطبیق با فیلم های ناطق باعث شد او به مترو- گلدوین- مایر برود و در آن جا ستاره ی بزرگ اوایل دهه ی 1930 شود: با فیلم هایی مثل خانه ی بزرگ، و قهرمان، در نقش یک مشت زن، فیلمی که او را به اوج شهرت رساند و از آن پس چند سالی در قله ی دوران حرفه ای اش به سر می برد. در گراند هتل یک تاجر هوسران درگیر قراردادی تعیین کننده بود و نشان می داد که چه خوب می تواند در قالب نماینده ی منفعت طلب طبقه ی نوکیسه جا بیفتد. در جسم شاید به تبع موفقیت قهرمان نقش یک کشتی گیر را بازی کرد. در شام در ساعت هشت، شوهر جین هارلو بود. در زنده باد ویلا!، در نقش «پانچو ویلا» ظاهر شد و در جزیره ی گنج، «لانگ جان سیلور». اما این ستاره ی نخراشیده و نتراشیده پس از چندی به نقش های فرعی رانده شد و به دنبال مرگ درسلر، هم بازی مناسبش، در 1934، انگار همیشه دنبال جایگزینی برای او می گشت. از فیلم های این دوره می توان دریاهای چین، آه، بدویت، بندر هفت دریا و برخیز و مبارزه کن را نام برد.                                        

از فیلم ها: 1914- پایان فینی بازیگر (هاپر)، حکایت ناپلئون و آدم دهاتی (آد)، عشق و نوشابه گازدار (هاپر)، حکایت عاشق حقیری که واجد شرایط نشد (آد)؛ 1916- یک اقدام شجاعانه (چیس)، دربان (+ ک.، ف.)، تعطیلات دربان (+ ک.، ف.)، یک خانم باقابلیت (+ ت.، ک.)، این منم (+ ت.، ک.)، سوییدی و دربان (+ ک.، ف.)، بمبم ها و اسکناس ها (+ ت.، ک.)؛ 1917- امریکایی کوچک (س. ب. دمیل)، نخستین اشتباه مگی (د. و. گریفیث)، یک احمق زیرک (ری میکر)، آن شب (کلاین)؛ 1918- جوهانا نام نویسی می کند (و. د. تیلر)، 1919- پیروزی (م. تورنور)، دزد عشق (کروز)،؛ فرصت طلبان (دوان)، فقط یک دربان (+ ت.، ک.)، دیوانه ی کنار دریا (+ ک.، ف.)؛ نازپرورده (و. فلمینگ)، آخرین نفر از موهیکان ها (م. تورنور)، هشت- سیزده (ا. سیدنی)؛ 1921- چهار سوار آخر الزمان (اینگرام)، قصه دو دنیا (لوید)؛ 1922- رابین هود (دوان)، عسل وحشی (راگلز)، تسبیح (استورم)؛ 1923- ببر سفید (برانینگ)، خاکسترهای انتقام (لوید)، طبل های خطر (دیلن)، سه دوران (کیتن و کلاین)، سرگردانی (برتنینگ)؛ 1924- شاهین دریا (لوید)، برج مراقبت (ک. براون)، پست سریع السیر اسبی (کروز)، محموله ی شیطان (و. فلمینگ)، دنیای گم شده (هویت و داولینگ)، زنان را به حال خودشان بگذارید (پ. پوئل)؛ 1926- حالا در نیروی دریایی هستیم (ساترلند)، دوره گرد (والش)؛ 1927- حالا در هوا هستیم (استرایر)؛ 1928- گدایان زندگی (ولمن)؛ 1929- شب های محله ی چینی ها (ولمن)؛ 1930- راه یک ملوان (س. وود)، بیلی دکید ( ک. ویدور)، خانه بزرگ (ج. هیل)؛ 1931- قهرمان (ک. ویدور)، مین و بیل (ج. هیل)؛ 1932- گراند هتل (گلدینگ)، جسم (ج. فورد)؛ 1933- تاگ بوت آنی (لروی)، بوئری (والش)، شام در ساعت هشت (کیوکر)؛ 1934- بارنوم نیرومند (و. لانگ)، زنده باد ویلا! (هاکس و کانوی)، جزیره گنج (و. فلمینگ)؛ 1935- آه، بدویت (ک. براون)، دریاهای چین (گارنت)، پسر اشانسی (بولسلاوسکی)؛ 1936- پیامی به گارسیا (ج. مارشال)، کشتی بردگان (گارنت)؛ 1938- بندر هفت دریا (ویل)؛ 1939- برخیز و مبارزه کن (وان دایک)، گروهبان مادن (فون استرنبرگ)؛ 1940- وایومینگ (ر. تورپ)، مردی از داکوتا (فنتن)، دسته ی بیست قاطر (ر. تورپ)؛ 1941- مرد خبیث (ر. تورپ)، بارناکل بیل (ر. تورپ)؛ 1944- جنتلمن محله ی بدنام (دل روت)؛ 1945- نیروی دریایی این مرد (ولمن)؛ 1946- باسکوم بد (س. سایمن)؛ 1948- قرار ملاقات با جودی (ر. تورپ)؛ 1949- جک بزرگ (ر. تورپ).