لی گرانت

Grant, Lee

بازیگر (1927؛ نیویورک - امریکا)

با نام لایووا هاسکل رُزنتال به دنیا آمد. مادرش بازیگر / مُدل بود. در چهار سالگی، برای نخستین بار، در اپرای مترو پالی تن روی صحنه رفت. در یازده سالگی عضو گروه باله ی امریکا بود. در چهارده سالگی، پس از فراغت از تحصیل در دبیرستان، برنده ی یک بورس برای تحصیل در تماشاخانه ی نیبرهود شد. در سال 1949 با ایفای نقش یک «جنس بلندکن» در داستان کارآگاه وارد برودوی شد و مورد توجه قرار گرفت. دو سال بعد با تکرار همین نقش در نسخه ی سینمایی داستان کارآگاه کاندیدای دریافت اسکار بهترین بازیگر نقش دوم شد و جایزه ی بهترین بازیگر را از جشنواره کن برد. با وجود این آغاز درخشان نتوانست در سال های بعد، حضوری شایسته در دنیای نمایش داشته باشد؛ همسر اولش، آرنولد منوف نمایش نامه نویس (1951-1960)، در مظان اتهام کمیته ی بررسی فعالیت های ضد امریکایی سناتور مکارتی بود و چون حاضر به شهادت علیه او نشد، در فهرست سیاه قرار گرفت. تا میانه ی دهه ی 1960 در سینما و تلویزیون نقش های بی اهمیتی را به عهده می گرفت. تا این که آرام آرام به جلوی صحنه بازگشت.

برای صاحب خانه و سفر لعنت شدگان کاندیدای دریافت اسکار بهترین بازیگر نقش دوم بود و این جایزه را برای شامپو برنده شد. در تلویزیون نیز (از جمله در مجموعه های پیتن پلیس، 1964-1969 و مگس، 1975- 1976) فعالیت داشت و دو جایزه ی امی برد. به دنبال تجربیات گه گاهی کارگردانی در تلویزیون و تآتر، از اواخر دهه ی 1970 به مستندسازی روی آورد وبرای مستند بلند آس و پاس در امریکا (1986) برنده ی اسکار شد. همسرش، جو فویری (از 1962)، تهیه کننده بود و دخترش، داینا منوف، بازیگر.

از فیلم ها:

1951 - داستان کارآگاه (وایلر)؛ 1959 - نیمه شب (دلبرت مان)؛ 1963 - ماجرای تن (مادو)؛ 1967 - دره ی عروسک (رابسن)، در گرمای شب (جویسن)؛ 1970 - صاحب خانه (اشبی)، مرد بدکرداری بود... (منکه ویتس)؛ 1972 - شکایت پور تنوی (لیمن)؛ 1974 - برنامه ی کشتار (ک. هیوز)؛ 1975 - شامپو (اشبی)؛ 1976 - سفر لعنت شدگان (رُزنبرگ)؛ 1977 - فرودگاه 77 (جیمسن)؛ 1978 - دیمین - طالع نحس 2 (د. تیلر)؛ 1979 - قفس مافو (آرتور)؛ 1981 - چارلی چن و نفرین ملکه ی اژدها (ر. دانر)؛ 1984 - معلم ها (آ.هیلر)؛ 1987 - شهر بزرگ (رنسوهوف)؛ 1990 - او گفت نه (پاترسن)؛ 1991 - دفاع از زندگی خودت (آ.بروکس)؛ 1992 - همشهری کان (ف. پی یرسن)؛ 1995 - این مهمانی من است (کلایزر)؛ 1998 - لیزای بی نوا (تسوکرمن)؛ 2000 - دکتر ت. و زنان (آلتمن).