[«اززمان اختراع انسان به اين سو ،اورا منحصر با پروتزها به کمال مي رسانند.»استانيسلاولژيتس]
کارگردان:جاناتان ماستو.بازيگران:بروس ويليس (تام گرير)،رادا ميچل(جنيفر پيترز)،جيمزکرامول (دکتر ليونل کانتر)،ويگ ريمس(پيامبر).88دقيقه.درجه ي نمايش :PG-13
جانشن ها از روي رمان مصور رابرت ونديتي و برت ولدل ساخته شده است.اين فيلم هشتاد ميليون دلاري گرچه فکرها و ايده هاي جالبي را در قالب يک اثر علمي تخيلي مطرح مي کند اما هرگز موفق به بهره گيري تمام عيار از اين ايده ها نمي شود. جانشين ها دريک وضعيت آرماني مي توانست فيلمي باشد درحد و اندازه هاي بليدرانر اما عملا شبيه لوکر(فيلم شکست خورده ي مايکل کرايتون در سال 1981 )ازکار درآمده است.
جانشين ها درقصه ي فوتوريستي خود نکات جالبي دارد. مثلاًاگر بنده وشما قيافه اي مثل قورباغه داشته باشيم تکنولوژي اين اجازه رابه ما مي دهد که يک مابه ازاي ماشيني يا يک جانشين روبوتيک از براي خودمان داشته باشيم که مثل براد پيت يا آنجلينا جولي خوش تيپ وجذاب باشد. واگر سياهپوست باشيم مي توانيم يک مابه ازاي ماشيني سفيد پوست براي خودمان داشته باشيم،مابه ازايي که به جاي ما از خانه بيرون مي رود، سرکار مي رود وپول در مي آورد در حالي که خود ما در خانه لميده ايم و فقط از طريق ذهن خودمان داريم مابه ازاي ماشيني مان را کنترل مي کنيم. شما مي توانيد 56 ساله باشيد وکچل وچاق اما مابه ازاي شما مي تواند 36 ساله باشد وپرمو وخوش فرم.
همانطور که مي بينيد چنين مضامين فانتزيکي جان مي دهد براي يک فيلم طنز اما توجه سازندگان جانشين ها بيش از آنکه معطوف جنبه هاي طنز موضوع باشد معطوف وجوه سياسي قضيه شده وخلاصه آنها قضيه را خيلي جدي گرفته و اينطوري ارزش هاي بالقوه ي سوژه را نابود کرده اند.
قصه ي فيلم جانشين ها دردنياي آينده سپري مي شود. غالب آدم هاي اين دنيا خانه نشيني اختيار کرده اند.آنها همزمان مابه ازاها يا جانشين هاي ماشيني خود را براي کار به بيرون خانه مي فرستند. اين روبوت ها از طريق مغز صاحبان شان کنترل مي شوند. جانشين ها معمولا جوان تر و خوش تيپ تر از صاحبان انساني خود هستند. تام گرير(بروس ويليس)،که مأمور اداره ي آگاهي آمريکاست ، براي خودش يک جانشين ماشيني دارد که 38 ساله است وموهاي پرپشت و هيکل موزوني دارد.اين درحالي است که تام گرير واقعي که خانه نشين است يک آدم پنجاه شصت ساله ي طاس وناموزون است.در ادامه ي داستان،تام وهمکارش،جنيفر پيترز (رادا ميچل)،مأموريت پيدا مي کنند که به پرونده ي قتل پسر دکتر ليونل کانتر (جيمز کرامول )رسيدگي کنند. دکتر کانتر همان کسي است که پديده ي دوران ساز«جانشين هاي ماشيني»را اختراع کرده؛ اختراعي که به واسطه آن تبعيض نژادي ،جرم وجنايت ازصحنه روزگار حذف شده است؛ هرچند که دکتر کانتر تازگي ها پي برده که اين اختراع او چندان عاري از عيب وايراد هم نيست.باري ،تام واقعي پس از اينکه يک مشکل فني براي تام ماشيني پيش مي آيد ، مجبور مي شود شخصاً ازخانه بيرون بيايد وقضيه ي قتل پسر دکتر کانتر را پيگيري کند.پيگيري هاي تام باعث آشنايي وي با انسان هايي مي شود که مثل بنده و شما ازپوست و گوشت واقعي ساخته شده اند وشديدا با جانشين هاي ماشيني مخالف هستند.اين افرادکه در قرارگاه هاي خاص خودشان زندگي مي کنند رهبري دارندکه نام پيامبر(ويگ ريمس)رابرخودش گذاشته است و...
جانشين ها مثل هر فيلم علمي تخيلي مسئله داري انبوهي از پرسش هاي بي جواب را درذهن تماشاگران خود ايجاد مي کند.اما از اين عيب وايرادها که بگذريم،جانشين ها داراي برخي وجوه تماشايي وسرگرم کننده است که خواسته وناخواسته به تخيلات تماشاگر دامن مي زند.
منبع:نشريه دنياي تصوير شماره187
