راسخون - یار همیشه همراه : مشورت

حمران بن اعین و صفوان بن مهران جمّال مى گویند:
سَمِعْنَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) یَقُولُ: لا غِنَى أَخْصَبُ مِنَ الْعَقْلِ، وَلا فَقْرَ أَحَطُّ مِنَ الْحُمْقِ، وَلااسْتِظْهَارَ فِی أَمْرٍ بِأَکْثَرَ مِنَ الْمَشُورَةِ فِیهِ؛
از امام صادق (علیه السلام) شنیدیم که مى فرمود: هیچ ثروتى پربارتر از عقل و هیچ فقرى پست تر از حماقت و هیچ پشتیبانى در کارهاى مهم بهتر از مشورت نیست.
اصول کافى، ج 1، ص 29، کتاب العقل و الجهل، حدیث 34.

امام علی علیه السلام فرمودند:
لا تُدْخِلَنَّ فى مَشْوَرَتِکَ بَخیلا یَعْدِلُ بِکَ عَنِ الْفَضْلِ، وَ یَعِدُکَ الْفَقْرَ، وَ لا جَباناً یُضْعِفُکَ عَنِ الاُْمُورِ، وَ لا حَریصاً یُزَیِّنُ لَکَ الشَّرَهَ بِالْجَوْرِ.
با افراد بخیل مشورت مکن که تو را از خدمت به خلق خدا بازمى دارند و از تهیدستى مى ترسانند، و با افراد ترسو مشورت مکن که اراده تو را براى انجام کارهاى مهمّ تضعیف مى کنند، و اشخاص حریص را مشاور خود قرار مده که حرص را با ستمگرى در نظر تو زینت مى بخشند.
نهج البلاغه، نامه 53

امام علی علیه السلام درباره نظری که ابن عباس داده بود و با آن موافق نبودند، فرمودند:
وَ قَالَ علیه السلام لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ وَ قَدْ أَشَارَ عَلَیْهِ فِی شَیْ ءٍ لَمْ یُوَافِقْ رَأْیَهُ لَکَ أَنْ تُشِیرَ عَلَیَّ وَ أَرَى فَإِنْ عَصَیْتُکَ فَأَطِعْنِی.
تو حق داری که مرا راهنمایی کنی و من نیز می اندیشم و نظر می دهم. پس اگر نظرت را نپذیرفتم باید از من اطاعت کنی.
نهج البلاغه: حکمت 313

امام علی علیه‌ السلام فرمودند:
الْجُودُ حَارِسُ الْأَعْرَاضِ وَ الْحِلْمُ فِدَامُ السَّفِیهِ وَ الْعَفْوُ زَکَاةُ الظَّفَرِ وَ السُّلُوُّ عِوَضُکَ مِمَّنْ غَدَرَ وَ الِاسْتِشَارَةُ عَیْنُ الْهِدَایَةِ وَ قَدْ خَاطَرَ مَنِ اسْتَغْنَى بِرَأْیِهِ وَ الصَّبْرُ یُنَاضِلُ الْحِدْثَانَ وَ الْجَزَعُ مِنْ أَعْوَانِ الزَّمَانِ وَ أَشْرَفُ الْغِنَى تَرْکُ الْمُنَى وَ کَمْ مِنْ عَقْلٍ أَسِیرٍ عِنْدَ هَوَى أَمِیرٍ وَ مِنَ التَّوْفِیقِ حِفْظُ التَّجْرِبَةِ وَ الْمَوَدَّةُ قَرَابَةٌ مُسْتَفَادَةٌ وَ لَا تَأْمَنَنَّ مَلُولًا.
بخشش و کرم نگهبان آبروهاست. بردباری بند دهان نادان است. گذشت زکات پیروزی است. فراموش کردن آنکه به تو خیانت نموده تلافی توست. مشورت کردن چشم هدایت است. کسی که فقط به رای خود اکتفا کرد گرفتار خطر شد. شکیبای دور کننده سختی های روزگار است. ناشکیبایی زمان را در نابود کردن انسان یاری می دهد. بزرگترین توانگری ترک آرزو است. چه بسا عقلی که اسیر هوای نفس است و هوای نفس بر او امیری می کند. از جمله توفیقات حفظ تجربه است. دوستی کردن پیوند با مردم را فراهم می سازد. از کسی که از تو رنجیده ایمن مباش.
نهج البلاغه: حکمت 202

پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
یا علىُّ، لا تُشاوِرْ جَباناً فانّهُ یضَیقُ علَیک الَمخرَجَ، ولا تُشاوِرِ البَخیلَ فانّهُ یقْصُرُ بک عن غایتِک، ولا تُشاوِرْ حَریصاً فانّهُ یزَینُ لک شَرَهاً.
اى على! با ترسو مشورت مکن؛ زیرا او راه حل مشکل را بر تو تنگ مى‌کند و با بخیل مشورت مکن؛ زیرا او تو را از هدفت باز مى‌دارد و با آدم حریص مشورت مکن؛ زیرا او آزمندى را در نظرت نیکو جلوه مى‌دهد.
میزان الحکمه: 6/ 2902 ؛ علل الشرایع: 559

امام علی علیه السلام فرمودند:
مَنِ اسْتَبَدَّ بِرَأْیهِ هَلَک، وَ مَنْ شَاوَرَ الرِّجَالَ شَارَکهَا فِی عُقُولِهَا.
هر کس خودرأى شد به هلاکت رسید، و هر کس با دیگران مشورت کرد، در عقل‌هاى آنان شریک شد.
نهج البلاغه: حمکت 161

امام علی علیه السلام فرمودند:
لَا غِنَى کالْعَقْلِ، وَ لَا فَقْرَ کالْجَهْلِ، وَ لَا مِیرَاثَ کالْأَدَبِ، وَ لَا ظَهِیرَ کالْمُشَاوَرَةِ.
هیچ ثروتى چون عقل، و هیچ فقرى چون نادانى نیست. هیچ ارثى چون ادب، و هیچ پشتیبانى چون مشورت نیست.
نهج البلاغه: حمکت 54

امام کاظم علیه السلام فرمودند:
مَنِ اسْتَشارَ لَم یَعدَم عِندَ الصَّوابِ مادِحَا و عِندَ الخَطَإِ عاذِرا.
کسى که مشورت کند، اگر کارش را درست انجام دهد، مردم او را بستایند و اگر به خطا رود، معذورش دارند.
مستدرک الوسایل، ج 8، ص 342 ؛ میزان الحکمه، ح 9847

پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
مَن دَلَّ على خَیرٍ فلَهُ مِثْلُ أجْرِ فاعِلِهِ.
پاداش کسى که به کار خوبى راهنمایى کند، مانند پاداش انجام دهنده آن کار است.
میزان الحکمه: 4/ 1616 ؛ صحیح مسلم: 1893

امام علی علیه السلام فرمودند:
اَلاِستِشارَةُ عَینُ الهِدایَةِ.
مشورت کردن، چشمه هدایت است.
غرر الحکم: ۱۰۲۱،

امام على علیه السلام فرمودند:
خَیرُ مَنْ شاوَرْتَ ذَوُو النُّهى وَالْعِلْمِ، وَ اُولُو التَّجارِبِ وَ الْحَزْمِ؛
بهترین مشاوران، دارندگان عقل، علم، تجربه و دوراندیشى‌اند.
غرر الحكم، ح ۴۹۹۰

امام رضا علیه السّلام فرمودند:
مَن لَم تُتابِعِ رأيَكَ في صَلاحِهِ فلاتَصغَ إلى رأيِهِ وَ انتَظِر بِهِ أن يُصلِحَهُ شَرٌّ ؛
تو نيز از رأى كسى كه از نظر مصلحت انديشانه تو پيروى نكرد ، پيروى نكن ؛ منتظر باش ؛ حادثه اى ناخوشايند او را اصلاح خواهد كرد .
بحار الأنوار ، ج 78 ، ص 353

امام على علیه السّلام فرمودند:
أفضَلُ النّاسِ رَأيا مَن لايَستَغني عَن رَأىِ مُشيرٍ؛
رأى و نظر كسى برتر است كه خود را از رأى مشاور بى نياز نداند.
غررالحكم و دررالكلم ، ح 3152

امام علی علیه السّلام فرمودند:
المشاورة راحة لک وتعب لغيرک.
مشورت کردن، مايه راحتي تو و زحمت ديگري است.
غرر الحکم، ح 1857

امام علی علیه السّلام فرمودند:
المستشير علي طرف النجاح.
مشورت کننده، بر لبه پيروزي است.
غرر الحکم، ح 1217

امام علی علیه السّلام فرمودند:
المستشير متحصن من السقط.
کسي که مشورت کند، از لغزيدن در خطاها مصون مي ماند.
غرر الحکم، ح 1207

امام علی علیه السّلام فرمودند:
المشورة تجلب لک صواب غيرک.
مشورت کردن، انديشه هاي درست ديگران را براي تو کسب مي کند.
غرر الحکم، ح 1509

امام علی علیه السّلام فرمودند:
بعثني رسول الله صلي الله عليه و آله علي اليمن، فقال و هو يوصيني: يا علي ما حار من استخار و لا ندم من استشار.
رسول خدا - صلّي الله عليه و آله - مرا به (امارت) يمن فرستاد و به من سفارش کرد: اي علي! کسي که از خدا طلب خير کرد, سرگردان نشد و کسي که مشورت نمود, پشيمان نگشت.
أمالي شيخ طوسي، ص 136

امام علی علیه السّلام فرمودند:
شاور في امورک الذين يخشون الله ترشد.
در کارهاي خود با افراد خدا ترس مشورت کن، تا راه درست را بيابي.
غرر الحکم، ح 5756

امام علی علیه السّلام فرمودند:
شاور ذوي العقول، تأمن الزلل والندم.
با خردمندان مشورت کن، تا از لغزش و پشيماني در امان ماني.
غرر الحکم، ح 5755

حدیث

احادیث

حدیث معتبر

احادیث معتبر

بانک احادیث