یبوست، شايع ترين بيماري قابل درمان

يکي از اختلالات شايع دستگاه گوارش فعاليت نامنظم روده ها و يا عدم تخليه کامل آن هاست که به اين حالت "يبوست" اطلاق مي شود. در اين شرايط فرد با دفع دفعات کم مدفوع در طول هفته مواجه بوده و معمولاً اين مشکل با مصرف فيبرهاي غذايي نيز اصلاح نمي شود.
آن چه قابل توجه است اين که عدم درمان يبوست، مي تواند زمينه ساز بروز بيماري هاي مختلف باشد؛ چه سموم جمع شده در روده بزرگ از طريق خون به ساير سيستم هاي مختلف بدن وارد شده و به آن ها آسيب مي رساند. در نتيجه مقاومت دستگاه گوارش کاهش مي يابد.
تعداد دفعات دفع مدفوع در افراد مختلف است و به نوع مواد دفعي، قدرت انقباضات و... بستگي دارد.

علايم يبوست

-دفع مدفوع 3 يا کمتر از 3 دفعه در هفته
-بدبو بودن هواي بازدم
-کاهش اشتها
-احساس پري دايم در شکم
-گيجي
-سردرد
-سفيد شدن زبان
-حالت تهوع
-ايجاد جوش هاي صورت
-افسردگي
-ايجاد زخم در دهان
-سوزش سر دل
-بي خوابي
-و...

علت بروز يبوست

يافته هاي علمي حاکي از آن است که نوع تغذيه و شيوه زندگي فرد در بروز يبوست مؤثر است.
نوع مواد غذايي مصرفي (مصرف مواد غذايي آماده و فاقد املاح مغذي است)، نوشيدن کم آب در طول روز، نوشيدن چاي و قهوه به مقدار زياد، مصرف گوشت به مقدار زياد، عدم جويدن کامل لقمه هاي غذا، عدم مصرف ميوه و سبزي جات به مقدار کافي و پرخوري از جمله عوامل مؤثر در بروز يبوست به شمار مي روند.البته نوع شيوه زندگي نيز بي تأثير نيست! عدم فعاليت هاي فيزيکي کافي در طول روز، استرس و فشار روحي -رواني تأثير زيادي در ابتلاي فرد به يبوست دارند.
گفتني است برخي از بيماري ها در ايجاد يبوست مؤثرند از جمله ديابت، کوليت، بيماري هاي روده بزرگ و مصرف برخي از داروها.

درمان

پرواضح است دوري از عوامل مؤثر در بروز يبوست، در جلوگيري از ايجاد آن تأثير زيادي دارد.
پيروي از يک رژيم غذايي مناسب شامل مصرف ميوه و سبزي جات تازه، نوشيدن آب به مقدار کافي در طول روز، عدم نوشيدن زياد قهوه و چاي، فعاليت بدني کافي و جويدن کامل لقمه هاي غذا در جلوگيري از بروز يبوست مؤثر است. فرد بايد از حبوبات و غلات تصفيه نشده، سبزي جات برگ سبز مانند اسفناج، کاهو و پياز، گل کلم، کرفس، نخود فرنگي، هويج و ميوه جاتي هم چون گلابي، انبه، انگور، انجير و پرتقال مصرف نمايد. مصرف ميوه جات خشک شده نيز مفيد است.
توجه داشته باشيد که استفاده از مسهل ها هرچند مفيد است ولي نبايد به مدت طولاني مورد مصرف قرار گيرد.
از جمله ساير اقدام هاي مؤثر در درمان يبوست مي توان به پياده روي، کمپرس گرم شکم به مدت 15 دقيقه (صبح و شب)، دوري از استرس و فشار رواني، حرکات يوگا، نفس عميق در هواي آزاد، نوشيدن يک ليوان شير قبل از خواب، پرهيز از مصرف غذاهاي سرخ شده و سرشار از ادويه، ترشي جات، شکر و خودداري از استعمال دخانيات و صرف غذا در کمال آرامش را مي توان نام برد.

توجه

در صورت يبوست طولاني مدت حتماً به پزشک مراجعه شود.
منبع:ماهنامه تغذيه و سلامتي شماره 72 /س