خط محقق به‌عنوان یکی از اصیل‌ترین و نظام‌مندترین خطوط خوشنویسی اسلامی، طی سده‌های متمادی جایگاهی ممتاز در کتابت قرآن کریم و متون فاخر داشته است. در این مقاله با رویکردی تاریخی و تحلیلی، عوامل کاهش رواج...

خوشنویسی اسلامی هنری مبتنی بر نظم هندسی، تعادل بصری و هماهنگی زیبایی‌شناختی است که طی قرون متمادی بر اساس مجموعه‌ای از قواعد بنیادین شکل گرفته است. در این مقاله با رویکرد تاریخی و تحلیلی، به بررسی طبقه‌بندی...

خط کوفی به‌عنوان نخستین قالب رسمی کتابت قرآن کریم، پس از ورود اسلام به ایران، نقشی بنیادین در شکل‌گیری سنت هنری و بصری این سرزمین ایفا کرد. در این مقاله با رویکردی تاریخی و تحلیلی و با اتکا بر شواهد نسخه‌شناختی،...

خط کوفی، به‌عنوان یکی از کهن‌ترین شیوه‌های نگارش در تمدن اسلامی، در فرآیند گسترش جغرافیایی اسلام، شاخه‌های متعددی پدید آورد. در این مقاله با رویکردی تاریخی و تحلیلی به بررسی زمینه‌های شکل‌گیری، ویژگی‌های...

خط بنایی یا کوفی معقلی را می‌توان یکی از مهم‌ترین دگرگونی‌های ساختاری در تداوم تاریخی خط کوفی دانست؛ دگرگونی‌ای که طی آن، نوشتار از بستر کتابت قرآنی به عرصه سازمان‌دهی فضایی و تزیینات معماری انتقال یافت....

کوفی مشرقی شاخه‌ای است که در سرزمین‌های شرقی جهان اسلام از کوفه و بغداد تا ایران، خراسان و ماوراءالنهر تثبیت شد و با حفظ عناصر بنیادین کوفی اولیه، در پیوندی عمیق با معماری آجری و هنر تزیینی شرق اسلامی...

اصلی‌ترین و تاریخی‌ترین بستر کاربرد کوفی معقلی، معماری ایرانی و اسلامی است؛ بستری که در آن نوشتار از سطح یک عنصر افزوده و تزئینی فراتر می‌رود و به جزئی از سازمان کالبدی و هندسی بنا بدل می‌شود. ساختار قائم‌الزاویه...

کتابت قرآن کریم از بنیادی‌ترین مباحث علوم قرآنی است که نقشی تعیین‌کننده در صیانت از متن وحی و شکل‌گیری سنت مکتوب اسلامی ایفا کرده است. در این مقاله با رویکردی توصیفی و تحلیلی، به بررسی سیر تاریخی کتابت...

در رویکرد گونه‌شناسی، یکی از ارکان اصلی طبقه‌بندی خط بنایی، «شیوه طراحی یا ترکیب‌بندی» است. در این محور، نحوه شکل‌گیری ساختار نوشتار در قالب شبکه هندسی و میزان گسترش آن در سطح مورد نظر بررسی می‌کنیم.

اسلام با تقدیس کلام و قلم، بستری فراهم آورد که در آن خوشنویسی به عالی‌ترین جلوه هنری بدل شد. این هنر، از دل ایمان برخاست و در طول قرون، در سرزمین‌های مختلف اسلامی شکوفا گردید. خوشنویسی اسلامی نه‌تنها ابزار...