سوگند به زيتون

در اين كه اروپا زادگاه اصلى زيتون نبوده، ترديدى نيست. رويش اوليه درخت زيتون به احتمال زياد در فينيقيه ( لبنان كنونى) بودكه سال ها قبل از ميلاد در اين ناحيه كاشته مى شده و از آنجا به غرب يعنى اروپا و آفريقا و نه به شرق ايران و افغانستان راه يافته است. زيتون نارس طعمى تلخ دارد و در تهيه ترشى و چاشنى غذا استفاده مى شود اما ميوه رسيده آن برعكس طعمى بسيار مطبوع دارد. گوشت ميوه زيتون منبعى سرشار براى روغنى ماندگار با كيفيتى عالى است به گونه اى كه نخستين افشره آن بهترين روغن شناخته شده در جهان است كه نيازى به تصفيه نيز ندارد و به راحتى قابل استفاده در سالادها و غذاهاست و البته توصيه متخصصان تغذيه خام خوردن آن است.
زيتون در قرآن: سوگند به انجير و زيتون، سوگند به طور مبارك، سوگند به اين شهر ايمن كه ما آدمى را در نيكوترين اعتلاى بيافريديم. ( سوره مباركه تين / ۴۰۱) نام زيتون ۳۶ بار در قرآن كريم آمده است و يك بار در سوره مومنون، آيه ۲۰ اشاره غيرمستقيم به درختى شده كه روغن مى دهد و در كوه سينا مى رويد. نام زيتون به تنهايى فقط دو بار آمده است در حالى كه پنج بار همراه با ديگر ميوه ها يعنى خرما، انار، انگور و انجير از آن ياد شده است.در حديثى رسول خدا حضرت محمد (ص) به مردم توصيه مى كند كه از روغن زيتون براى خوردن و براى ماساژ دادن بدن استفاده كند زيرا از «شجره مباركه» گرفته شده است. زيتون نشانه آرامش و صلح است. اين رمز از كشتى نوح سرچشمه مى گيرد. بنابر روايتى هنگامى كه خشم خداوند كه در توفان ظاهر شده بود كاهش يافت كبوترى با شاخه اى از زيتون در منقارش ظاهر شد.
خواص زيتون: گفته مى شود بيش از ۳۰۰ ميليون درخت زيتون در جهان وجود دارد كه مركز عمده توليد زيتون اسپانيا، ايتاليا، تركيه، تونس و مراكش است. در كشور ما گيلان، زنجان و قزوين مستعد زيتون كارى هستند. مصرف سرانه روغن زيتون در جهان ۵۰۰ گرم است اما اين مقدار در كشورمان به ۱۰۰ گرم رسيده كه هنوز از ميانگين سرانه دنيا بسيار كمتر است. مى گويند ساكنان منطقه اى به نام «كرت» در حوزه مديترانه بالاترين مصرف كنندگان روغن زيتون در جهان هستند. سالى ۲۰ كيلوگرم و همين مقدار كافى است تا ۵۰ درصد كمتر از ديگر زمينيان به بيمارى هاى قلبى و عروقى مبتلا شوند. شايد به همين علت است كه از اين روغن به نام غذايى «عمر افزا» ياد مى كنند. هر ۱۰۰ گرم قسمت خوراكى ميوه زيتون، به طور متوسط اين مواد مغذى را دارد: آب: ۶۰ گرم، چربى: ۲۰ گرم، پروتيين: يك گرم، املاح ( كلسيم، فسفر، پتاسيم، گوگرد، مس و منگنز) ۳/۰ گرم، كلسيم موجود در زيتون بيش از كلسيم موجود در شير گاو است. در مجموع ۱۰۰ گرم قسمت خوراكى ميوه زيتون حاوى ۲۲۴ كيلو كالرى انرژى است. زيتون ملين است و براى بهبود بسيارى از نارسايى ها نظير زخم معده، كليه و تاول هاى پوستى مناسب است. علم نوين تغذيه مى گويد پدر و مادر مى توانند با افزودن يك تا دو قاشق غذاخورى روغن زيتون به غذاى كودك، سوءتغذيه را برطرف و رشد كودك خود را سبب شوند. اين روغن به ويژه براى سالمندان و بيمارانى كه از يبوست رنج مى برند نافع است.
متخصصان تغذيه توصيه مى كنند: روغن زيتون را به سالاد بيفزاييد و تا حد امكان از سرخ كردن آن بپرهيزيد زيرا روغن زيتون به حرارت حساس بوده و در اثر حرارت بيشتر خاصيت خود را از دست مى دهد.