0
ویژه نامه ها

خانواده، جوان و ازدواج-بخش اول

«ازدواج» و «تشكيل خانواده»، راهى براى جاودان ماندن نسل انسان است و اساسى‏ترين بنيان در زندگى محسوب مى‏شود.(1) اين گام مهم و مؤثر با انديشه‏ها و انگيزه‏هاى متفاوتى انجام مى‏پذيرد كه همراه هر يك، خطرات يا بركات بسيارى را به دنبال دارد.انگيزه‏هاى «عادى و مادى»، مثل تأمين غرايز طبيعى و انگيزه‏هاى «عالى و الهى»، همانند رسيدن به كمال، تبديل شخصيت فردى انسان به شخصيت اجتماعى، درك و دريافت صفات برجسته انسانى و آسمانى، همه و همه در شكل‏گيرى روابط پس از ازدواج تأثير بسزايى دارند.
خانواده، جوان و ازدواج-بخش اول
خانواده، جوان و ازدواج
خانواده، جوان و ازدواج-بخش اول
نويسنده:احمد لقمانى‏
منبع:ماهنامه پيام زن

راه ماندگارى و شيوه پويايى در زندگى‏

«ازدواج» و «تشكيل خانواده»، راهى براى جاودان ماندن نسل انسان است و اساسى‏ترين بنيان در زندگى محسوب مى‏شود.(1) اين گام مهم و مؤثر با انديشه‏ها و انگيزه‏هاى متفاوتى انجام مى‏پذيرد كه همراه هر يك، خطرات يا بركات بسيارى را به دنبال دارد.انگيزه‏هاى «عادى و مادى»، مثل تأمين غرايز طبيعى و انگيزه‏هاى «عالى و الهى»، همانند رسيدن به كمال، تبديل شخصيت فردى انسان به شخصيت اجتماعى، درك و دريافت صفات برجسته انسانى و آسمانى، همه و همه در شكل‏گيرى روابط پس از ازدواج تأثير بسزايى دارند. تركيبى از انگيزه‏ها نظير نياز به هم‏صحبتى، فرار از تنهايى، داد و ستد عاطفى، سر و سامان يافتن روحى، تداوم و بقاى نسل و اطاعت امر خداوند در مسير گزينش همسر، دست به دست هم مى‏دهند و نقطه آغاز حركت به سوى ازدواج را فراهم مى‏كنند.
بى‏گمان داشتن انديشه‏اى روشن و انگيزه‏اى شفاف براى ازدواج و تشكيل خانواده آغاز شايسته و براى تداوم زندگى و مقابله با دشوارى‏ها، سختى‏ها و سنگلاخ‏هاى امروز و فرداى زندگى مشترك، امرى بايسته محسوب مى‏شود؛ از اين‏رو، ازدواج‏هاى تحميلى، احساسى و هوسى، اراده جوانان را براى رويارويى با دشوارى‏ها به شدت سست مى‏سازد و از هر گونه پيشامدى، آنان را مى‏ترساند. بدين خاطر، مهم‏ترين عامل براى آمادگى دختران و پسران جوان در امر ازدواج، شناخت درست و دقيق از تشكيل خانواده و مسئوليت‏پذيرى هر يك در لحظات گوناگون زندگى است.
به يقين در پرتو اين شناخت، اراده و انگيزه‏اى والا نصيب زوج و زوجه مى‏شود كه در كوتاه‏ترين زمان «شخصيت فردى» آنان به «شخصيت اجتماعى» گسترش مى‏يابد و خود را مسئول حفظ و حراست همسر، آبروى خانواده و تأمين نيازهاى امروز و فرداى فرزندان مى‏بينند. به همين دليل تمامى هوش و درايت و استعداد و ابتكار خود را در انجام اين اهداف به كار مى‏گيرند تا شخص شايسته، مفيد و مؤثرى در جامعه محسوب شوند و ضريب خطاى هر يك در مسير پر فراز و فرود زندگى كم و كمتر گردد.(2)
هر يك از ما با هر مقدار از عمر، بسيارى از افراد را ديده‏ايم كه پيش از ازدواج و پذيرش مسئوليت خانواده، دچار روزمرّگى و احساسات سطحى و اسير سبكسرى، بى‏مبالاتى و حتى هرزگى بوده‏اند؛ اما پس از تشكيل خانواده، نوعى بزرگى و بزرگوارى، متانت و ديانت در انديشه‏ها و شيوه‏هاى آنان پديد آمده است، به گونه‏اى كه در زمانى اندك و غير قابل باور، رفتارى زيبا و زرّين و شيرين و دلنشين پيدا كرده‏اند.
استاد شهيد آيت‏اللَّه مطهرى، بركات بى‏مانند ازدواج و تشكيل خانواده را كه هيچ گاه قابل جايگزين‏سازى نخواهد بود، اين گونه توصيف مى‏نمايد:
«يك خصايص اخلاقى هست كه انسان جز در مكتب تشكيل خانواده نمى‏تواند آنها را كسب كند. تشكيل خانواده، يعنى يك نوع علاقه‏مند شدن به سرنوشت ديگران ... اخلاقيون و رياضت‏كش‏ها كه اين دوران را نگذرانده‏اند، تا آخر عمر يك نوع «خامى» و يك نوع «بچگى» در آنها وجود داشته است. يكى از علل اينكه در اسلام ازدواج يك امر مقدس و يك عبادت تلقى شده است، همين است ... ازدواج، اولين مرحله خروج از خودِ طبيعى فردى و توسعه پيدا كردن شخصيت انسان است ... يك پختگى هست كه اين پختگى جز در پرتو ازدواج و تشكيل خانواده پيدا نمى‏شود، در مدرسه پيدا نمى‏شود، در جهاد نفس پيدا نمى‏شود، در نماز شب پيدا نمى‏شود، با ارادت به نيكان هم پيدا نمى‏شود، اين را فقط در همين جا [يعنى ازدواج و تشكيل خانواده ]بايد به دست آورد.»(3)
بدانگه كه لوح آفريد و قلم‏
بزد بر همه بودنى‏ها رقم‏
جهان را فزايش ز جفت آفريد
كه افزونى از يك نيايد پديد
اگر نيستى جفت اندر جهان‏
بماندى توانايى اندر نهان‏
يكى نيست جز داور كردگار
كه او را نه انباز و نه جفت و يار(4)

سعادت و سيادت در زندگى‏

نگاه نورانى همراه با جلوه‏هاى رحمانى معصومان(ع)، نگاهى جامع و جميل و دقيق و عميق است كه برتر از نگرش جامعه‏شناسان و روانشناسان، جلوه‏هاى پيدا و ناپيداى «ازدواج» و تشكيل خانواده را مورد نظر قرار مى‏دهد.
اين نگاه، گاه با عبارت: «مِنْ سعادة المرء ...؛
از سعادت مرد ...» به ترسيم بخشى از نيكبختى افراد مى‏پردازد، چنان كه رسول اكرم(ص) فرمود:
«مِنْ سعادة المرء الزّوجة الصّالحة؛(5)
[يكى‏] از نشانه‏هاى نيكبختى و سعادت مرد، داشتن همسرى صالح و شايسته است.»
اما گاهى برتر از آن، به طور كلى و مطلق، يكجا تمامى بركات و حسنات را بيان كرده و بدان مى‏پردازد، همانند گفتار گرانبار پيامبر گرامى اسلام(ص) كه فرمود:
«مَنْ اُوتى قلباً شاكراً و زوجةٌ صالحة تعينه على امر دنياه و آخرته فقد اُوتى فى الدنيا حسنة و فى الاخرة حسنة و وقى عذاب النّار؛(6)
كسى كه به او قلب شاكر و سپاسگزار و همسرى شايسته و نيكوكار عطا گرديد كه مددكار وى در امر دنيا و آخرت او باشد، همانا خيرها و خوبى‏هاى دنيا و حسنات آخرت را از آنِ خود كرده است و عذاب آتش دوزخ از او دور مانده است.»
در كنار اين دو، ارائه ارزش‏هاى حقيقى زندگى در جلوه سوم است كه به صورت بيان «برترين» و «بهترين» و حتى به صورت «انحصار» است! در اين بينش و نگرش هيچ هديه‏اى همسو و همراز محسوب نمى‏شود و سرافرازى اين «ارزش پايدار» هميشگى خواهد بود؛ همانند «ازدواج» كه در سخن ستبر و زيباى پيامبر اكرم(ص) اين گونه معرفى شده است:
«ما بُنى فى الاسلام بناءٌ اَحَبّ الى اللَّه - عز و جل - و اعزّ من التزويج؛(7)
هيچ كانونى در اسلام بنا نشده است كه نزد خداوند محبوب‏تر و عزيزتر از ازدواج و تشكيل خانواده باشد.»
بهره‏مندى مرد از «زوجه صالحه» يا «بانوى نيكوكار» در محيط گرم زندگى، موضوع ديگرى است كه امام على بن‏موسى‏الرضا(ع) اين گونه توصيف مى‏فرمايد:
«ما اَفادَ عبدٌ فائدةً خيراً مِنْ زوجة صالحة؛ اذا رأها سَرَّته و اذا غاب عنها حَفِظَتْهُ فى نفسها و ماله؛(8)
هيچ بهره و فايده‏اى شخص نبرده است بهتر از فايده همسر صالح [كسى كه‏] چون شوهر، او را مى‏بيند خوشحالش مى‏كند و هنگامى كه مرد دور از خانه است، همسرش [شخصيت‏] وى را حفظ مى‏كند و مراقب دارايى او خواهد بود.»
در تمامى اين عرصه‏ها، «ازدواج»، «تشكيل خانواده» و «همسر صالح و سپيدسيرت»، محورى بنيادين محسوب مى‏شود كه خيرها و خوبى‏هاى خدادادى همچون آبشار بركات از آن ريزان خواهد بود. چنانكه امير مؤمنان على(ع) فرمود: «هيچ يك از ياران رسول خدا ازدواج نمى‏كرد، مگر اينكه پيامبر اكرم در باره او مى‏فرمود: «دينش كامل شد.»»(9)
عيارها و معيارهاى ازدواج‏: نخستين پرسشى كه نسل نو پس از انگيزه ازدواج در درون خود مى‏يابند و در زمان‏ها و مكان‏هاى مناسب به دنبال پاسخ آن مى‏روند، اين است كه:

معيارهاى انتخاب همسر چيست؟

حد و اندازه واقعى ميزان‏هاى گزينش همسر چگونه تنظيم و تدوين مى‏شود؟
در اين مسير پيچ در پيچ، دشوار و گاه غير قابل ديد، چگونه مى‏توان ضريب اطمينان را افزايش و ضريب خطا را به كمترين مقدار ممكن كاهش داد؟
هراس و حساسيت بسيار اين معيارها گاه سراغ انديشمندان باتجربه رفته و چونان وسواس فراوان، دغدغه خاطرى مثال‏زدنى براى آنان پديد آورده است. يكى از آنها حاصل تجربيات و مطالعات عميق خود را به فرزند خويش اين گونه ارائه مى‏دهد:
«فرزندم! اگر خدا خواست و به حد بلوغ رسيدى، در انتخاب همسر خود، منتهاى دقت و مراقبت را به عمل آور، زيرا خير و شر زندگانى و سعادت و بدبختى آينده تو، مربوط به اين موضوع مهم است.
مسئله ازدواج مثل اجراى نقشه جنگى است كه انسان اگر يك مرتبه اشتباه نمايد، كارش تمام مى‏شود و ديگر جبران آن به هيچ وسيله صورت نمى‏پذيرد، زنى را كه مى‏خواهى براى همسرى خويش انتخاب نمايى، در كيفيت اخلاق و سيرت او تحقيقات عميق كن و بدان كه والدين او در دوره جوانىِ خود، صاحب چه اخلاق و تمايلاتى بوده‏اند.»(10)
اهميت معيارهاى گزينش همسر، ديگران را نيز وادار به اظهارنظر كرده است. دانستن اين سخنان، ابعاد بينش هر يك از ما را بيشتر و بهتر مى‏سازد. ببينيم و بخوانيم.
قبل از ازدواج، چشم‏ها را به خوبى باز كنيد و بعد از آن، كمى آنها را روى هم بگذاريد.(11)
به ياد داشته باش كه يك ازدواج موفق به دو عامل بستگى دارد: اول يافتن يك انسان خوب و دوم انسان خوب بودن.(12)
با زنى ازدواج كنيد كه اگر مرد مى‏بود، بهترين دوست شما مى‏شد.(13)
اگر از طبقه بالا زنى بگيريد، به جاى خويشاوند، ارباب خواهى داشت.(14)
زنِ نجيب گرفتن مشكل است، اما نگهدارى‏اش آسان است.(15)
اگر دخترت را خوب جايى شوهر دادى، پسرى به دست آوردى و اگر بد جايى شوهر دادى، دخترت را از دست دادى.(16)
پدران، مادران، مربيان و مبلّغان در باره معيارهاى انتخاب همسر از سوى جوانان، با طرح اين پرسش‏ها مى‏توانند هر يك از عزيزان و مشورت‏كنندگان را كمك نمايند.
1- ارزش حقيقى ملاك مورد نظر شما از نظر زيبايى، تحصيلات، ثروت، مقام و موقعيت و يا شهرت چيست؟
2- در حقيقت ميزان دوام و ثبات اين ملاك در زندگى مشترك، تا چه اندازه است؟
3- اين معيار در مقايسه با ساير ملاك‏ها، تا چه اندازه اصالت و اعتبار دارد؟
4- نقش اين معيار در حل مشكلات احتمالى زندگى چيست؟

معيارهاى انتخاب همسر؛ نگاهى دوباره‏

آشنايى با نكته‏ها و گفته‏هاى صاحب‏نظران و انديشمندان يادآور اين حقيقت محسوس است كه هر كس بنا بر «جهان‏بينى» خاص خود اظهارنظر مى‏كند، از اين‏رو خطاها و خسران‏هاى بى‏شمارى در شيوه‏هاى زندگى هر فرد به چشم مى‏خورد مگر آنكه از سخن و سيره كسانى بهره جويند كه علاوه بر آنكه مطالبى «مى‏دانند»، حقايقى را «مى‏بينند».
به يقين بهره‏مندى از شخصيت‏هايى اينچنين، ارزشى بى‏همتا در زندگى ما دارد كه هرگز قابل جايگزينى با ديگر بهره‏ها نخواهد بود. بدين خاطر ما چون برخى معتقد نيستيم:
«ازدواج مثل مغز بادام است؛ تا نخورده‏اى نمى‏دانى تلخ است يا شيرين!»
و يا نمى‏گوييم: «ازدواج زودش اشتباهى بزرگ و ديرش اشتباهى است بزرگ‏تر!»(17)
بلكه آموزه‏هاى آسمانى به خانواده‏ها و دختران و پسران هر نسل و هر عصرى معيار حقيقى و واقعى ارائه مى‏كند تا با دلى پاك و ديده‏اى تابناك «زمان ازدواج»، «معيار ازدواج» و «تلخى‏ها و شيرينى‏هاى تشكيل خانواده» را به دور از هياهو و احساس به خوبى بدانند و بيابند.
به اين سخن نورآفرين پيامبر اكرم(ص) بنگريم كه فرمود:
«اذا جاءكم من ترضون خُلْقَه و دينَه فزوّجوه، اِلاَّ تفعلوا تكن فتنةٌ فى الارض و فساد كبيرٌ؛(18)
با كسى كه «اخلاق» و «دين» او مورد پسند است، ازدواج انجام دهيد؛ و اگر چنين نكنيد، فتنه و فساد بزرگى در زمين به وجود خواهد آمد.»
در يك نگاه، اصول و بنيان انتخاب، دو عامل است؛ نخست «اخلاق» و دوم «ايمان». ديگر معيارها كه در جاى خود گاهى درست و دقيق به نظر مى‏رسد، همه «فروع» انتخاب همسر محسوب مى‏شوند نه «اصول». چنانكه رسول اسلام(ص) به تمامى پيروان خود فرمود:
«كسى كه با زنى به خاطر «مال و دارايى» ازدواج كند، خداوند او را به حال خود واگذار مى‏كند و كسى كه به خاطر «جمال و زيبايى» با او ازدواج كند، در او امور ناخوشايند خواهد ديد! و كسى كه به خاطر «ايمان و ارزش‏هاى دينى»، با او ازدواج نمايد، خداوند همه آن [امتيازات مادى و ظاهرى ]را براى وى فراهم مى‏كند.»(19) به راستى مفهوم عبارت «در آن زن امور ناخوشايند مى‏بيند»؛ (رَأى‏ ما فيها يَكْرَهُ)، چيست؟
آيا اين واقعيت تلخ نيست كه هر گاه زيبايى ركن نخست انتخاب همسر و معيار اصلى گرديد، رخدادهاى تلخى براى زن و در زن پديد مى‏آيد كه زندگى را سست و لرزان و ناامن و هراسان مى‏سازد و آثار زشت و زيانبارى به همراه خود مى‏آورد؟! آثارى كه چون سيل، گاه آبروى خانه و خانواده را با خود مى‏برد! بى‏ترديد اين سخن به معناى چشم‏پوشى از تمايلات ذاتى و فطرى يعنى «زيباگرايى و زيباپسندى» آن هم در انتخاب همسر به عنوان شريك زندگى در طول يك عمر نيست كه پيشوايان روشن‏انديش ما به اين مهم توجه ويژه‏اى كرده‏اند، چنانكه پيامبر اكرم(ص) فرمود:
«هنگام انتخاب همسر، همان گونه كه در باره زيبايى صورت همسر تحقيق مى‏كنيد، در باره موى او نيز سؤال و تحقيق كنيد، زيرا مو يكى از زيبايى‏هاست.»(20)
اما همه خيرها و خوبى‏هاى زندگى يا سعادت و نيكبختى همسر در جلوه ظاهرى و زيبايى‏هاى او خلاصه نمى‏شود و يا در مال و دارايى و مقام اجتماعى محدود نمى‏گردد، كه اين عوامل در جاى خود و با مقدار و معيار خاص خود مفيد و مؤثر خواهد بود و اگر هر يك جايگزين ديگر عوامل شود، به جاى «صلاح»، «فساد» به همراه خواهد داشت.
اطرافيان نسل جوان نخست بايد حساسيت و اهميت «انتخاب همسر» را خود درك كنند و به دنبال آن، بينش‏هاى شايسته‏اى براى دختران و پسران خود پى‏ريزى نمايند تا علاج واقعه قبل از وقوع صورت گيرد و «زيبايى و طنّازى»، «صوت و صدا» و يا «قدرت و ثروت» از آنان دلبرى نكند و دل و ديده آنها را نربايد.
به يقين هر گاه شعار و شيوه والدين، مسئولان، مربيان و مبلّغان «دقت» در انتخاب؛ «سهولت» در ازدواج گرديد، مشكل جوانان در كوتاه‏ترين زمان حل خواهد شد، به شرط آنكه «بدانند» و برتر از آن «بخواهند»؛ كه اين راهى روشن و روشنگر است كه آموزه‏هاى دينى مطرح مى‏نمايد و به هنگام انتخاب با: «ايّاكم»؛ برحذر باشيد و مراقب باشيد، «فانظر»؛ درست و دقيق نگاه كنيد، همگان را به دقت و درايت دعوت مى‏كند، همانند:
«ايّاكم و خضراء الدّمن ...(21) ايّاكم و تزويج الحمقاء ...(22) فانظر الى ما تَقَلَّدُهُ ...(23) انظر فى اى شيى‏ء تصنع ولدك؛(24)
هشدار! بپرهيزيد از سبزه‏هاى زيبا بر مزبله [دختران زيباصورت كه در خانواده زشت‏سيرت تربيت شده‏اند]، ... دورى كنيد از ازدواج با احمق ... بنگريد چه طوقى [از تعهد و مسئوليت همسر] بر گردن خود مى‏آويزيد. مراقب باش فرزندت را در چه جايى قرار مى‏دهى!»
اما پس از عبور از اين مرحله دقيق و دشوار، مى‏فرمايد:
«خيرُ النّكاح اَيْسَرُهُ ...؛(25)
بهترين ازدواج، آسان‏ترين آنهاست.»
بهترين همسران، كم‏مهرترين آنان است. با نگاهى اينچنين، ازدواج «وسيله»اى براى دستيابى به سعادت و نيكبختى است نه آنكه «هدف اصلى» براى گذران اوقات و جبران تلخى‏هاى گذشته و حال ما باشد و با فراموشى دوران جوانى از سوى پدران و مادران، تشريفات و آداب و رسوم فلج‏كننده‏اى براى جامعه و جوانان مطرح شود كه تنها شادى‏هاى سطحى و ظاهرى نصيب آنان گردد و از نيكبختى، آرامش و آسايش روحى دور و دورتر شوند.

پى‏نوشت‏ها:

1) تاريخ فلسفه، ويل دورانت، ترجمه عباس زرياب خويى، ص‏437.
2) جوان و نيروى چهارم زندگى، دكتر محمدرضا شرفى، ص‏42 و 41.
3) تعليم و تربيت در اسلام، استاد مطهرى، ص‏251، 252 و 398.
4) فردوسى.
5) الكافى، مرحوم كلينى، ج‏5، ص‏327.
6) فقه‏القرآن، ج‏1، ص‏299.
7) بحارالانوار، علامه مجلسى، ج‏103، ص‏222.
8) الكافى، ج‏5، ص‏327.
9) مكارم‏الاخلاق، ص‏99.
10) اخلاق، ساموئل اسمايلز، ترجمه محمد سعيدى، ص‏437.
11) بنيامين فرانكلين.
12) جكسون براون.
13) بردون.
14) كلئوپول.
15) ضرب‏المثل چينى.
16) ضرب‏المثل فرانسوى.
17) ضرب‏المثل فرانسوى.
18) الكافى، ج‏5، ص‏347؛ ر.ك: التهذيب، ج‏7، ص‏394.
19) التهذيب، ج‏7، ص‏399؛ وسائل‏الشيعه، ج‏20، ص‏51.
20) الفقيه، ج‏3، ص‏388.
21) الكافى، ج‏5، ص‏332.
22) همان، ج‏5، ص‏353؛ التهذيب، ج‏7، ص‏406.
23) الكافى، ج‏5، ص‏332.
24) ر.ك: التهذيب، ج‏7، ص‏406 و 407؛ الكافى، ج‏5، ص‏353 - 332.
25) همان.



نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تاریخچه وحدت در دوران معاصر
تاریخچه وحدت در دوران معاصر

تاریخچه وحدت در دوران معاصر

کلکسیون جنایات استعماری؛
کلکسیون جنایات استعماری؛

کلکسیون جنایات استعماری؛

ظرفیت های وحدت و همگرایی اقتصادی در جهان اسلام
ظرفیت های وحدت و همگرایی اقتصادی در جهان اسلام

ظرفیت های وحدت و همگرایی اقتصادی در جهان اسلام

ظرفیت های اقتصادی برای همگرایی جهان اسلام
ظرفیت های اقتصادی برای همگرایی جهان اسلام

ظرفیت های اقتصادی برای همگرایی جهان اسلام

همه چیز راجع به سکسکه نوزاد
همه چیز راجع به سکسکه نوزاد

همه چیز راجع به سکسکه نوزاد

تاثیر وحدت بر گسترش دایره جبهه حق
تاثیر وحدت بر گسترش دایره جبهه حق

تاثیر وحدت بر گسترش دایره جبهه حق

مدرسه هراسی در کودکان
مدرسه هراسی در کودکان

مدرسه هراسی در کودکان

وحدت پایانی بر جنگ های مذهبی
وحدت پایانی بر جنگ های مذهبی

وحدت پایانی بر جنگ های مذهبی

حکمت | نوبتی هم که باشه نوبت عمله / استاد معاونیان
حکمت | نوبتی هم که باشه نوبت عمله / استاد معاونیان

حکمت | نوبتی هم که باشه نوبت عمله / استاد معاونیان

رژه منظم زنان ارتش هند
رژه منظم زنان ارتش هند

رژه منظم زنان ارتش هند

سرنوشت مردم/ استاد شهید مطهری
سرنوشت مردم/ استاد شهید مطهری

سرنوشت مردم/ استاد شهید مطهری

کودکانی که حین انجام تکالیف اسیر زلزله شدند!
کودکانی که حین انجام تکالیف اسیر زلزله شدند!

کودکانی که حین انجام تکالیف اسیر زلزله شدند!

چگونه از بروز اضطراب جدایی در کودک جلوگیری کنیم؟
چگونه از بروز اضطراب جدایی در کودک جلوگیری کنیم؟

چگونه از بروز اضطراب جدایی در کودک جلوگیری کنیم؟

از هر گناهی میشه توبه کرد؟/ استاد انصاریان
از هر گناهی میشه توبه کرد؟/ استاد انصاریان

از هر گناهی میشه توبه کرد؟/ استاد انصاریان

پس از به دنیا آمدن فرزندم، از چه زمان می توانم  مصرف قرص ضد بارداری را شروع کنم؟
پس از به دنیا آمدن فرزندم، از چه زمان می توانم مصرف قرص ضد بارداری را شروع کنم؟

پس از به دنیا آمدن فرزندم، از چه زمان می توانم مصرف قرص ضد بارداری را شروع کنم؟

شاهکاری فراموش نشدنی از گذشتگان!
شاهکاری فراموش نشدنی از گذشتگان!

شاهکاری فراموش نشدنی از گذشتگان!

در جستجو برای یافتن متخصص اطفال چه مواردی را بایستی در نظر گرفت؟
در جستجو برای یافتن متخصص اطفال چه مواردی را بایستی در نظر گرفت؟

در جستجو برای یافتن متخصص اطفال چه مواردی را بایستی در نظر گرفت؟

چقدر راحت رفتی بهشت/ استاد انصاریان
چقدر راحت رفتی بهشت/ استاد انصاریان

چقدر راحت رفتی بهشت/ استاد انصاریان

کیک | طرز تهیه کیک شکلاتی و تمشک
کیک | طرز تهیه کیک شکلاتی و تمشک

کیک | طرز تهیه کیک شکلاتی و تمشک

ارتش آمریکا علیه مردم آمریکا!
ارتش آمریکا علیه مردم آمریکا!

ارتش آمریکا علیه مردم آمریکا!

کیک | طرز تهیه کیک با شکلات m&m
کیک | طرز تهیه کیک با شکلات m&m

کیک | طرز تهیه کیک با شکلات m&m