زبان سرخ، سر سبز می‌دهد بر باد

مردی که از بد روزگار به دزدی روی آورده بود، به سراغ کارگاه حریربافی مردی رفت تا کمی پارچه‌ی ابریشمی بدزدد و به شهر دیگری ببرد و بفروشد.
يکشنبه، 15 آذر 1394
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: علی انصاری
موارد بیشتر برای شما
زبان سرخ، سر سبز می‌دهد بر باد
 زبان سرخ، سر سبز می‌دهد بر باد
 

نویسنده: الهه رشمه




 

مورد استفاده:

این ضرب المثل در مورد افرادی به کار می‌رود که مواظب کلام خود نیستند و باعث دردسر برای خودشان می‌شوند.
مردی که از بد روزگار به دزدی روی آورده بود، به سراغ کارگاه حریربافی مردی رفت تا کمی پارچه‌ی ابریشمی بدزدد و به شهر دیگری ببرد و بفروشد.
وقتی نزدیک کارگاه حریربافی شد دید چراغ کارگاه روشن است. از دیوار بالا رفت و خود را به پشت بام کارگاه رساند از دریچه‌ی هواکش که بالای کارگاه بود نگاهی به داخل کارگاه انداخت و دید، مرد حریرباف در کارگاه تنها است و کارگرهای دیگر به خانه‌های خود رفته‌اند. مرد به تنهایی می‌بافد و با خود زمزمه می‌کند «ای زبان سرخ! خواهش می‌کنم فردا مواظب من باش تا سر سبز من برباد نرود!»
دزد با شنیدن این حرف‌های عجیب کنجکاو شد، سکوت کرد و منتظر ماند تا دلیل کارهای حریرباف را بفهمد. از طرفی حریری که مرد در دست داشت و آخرین تکه‌ی آن را می‌بافت واقعاً زیبا و چشم نواز بود. دزد تا صبح روی پشت بام حریربافی منتظر ماند تا وقتی که دید بافت حریر به پایان رسید مرد آن را در پارچه‌ای زیبا پیچید، لباس فاخری پوشید و آماده شد که از کارگاه بیرون رود.
دزد هم سریع خود را از پشت بام به کوچه رساند، لباس‌هایش را مرتب کرد و سر راه حریرباف منتظر او شد، دزد تا مرد را در کوچه دید، جلو رفت سلام کرد و شروع به صحبت کرد. بعد از احوالپرسی فهمید که مرد حریرباف قصد رفتن به دربار را دارد. از مرد خواست اجازه دهد او را همراهی کند تا از نزدیک شاه را ببیند مرد حریرباف از کاری که می‌خواست انجام دهد دودل بود بهتر دید که مردی او را همراهی کند و با هم به راه افتادند.
در راه دزد گفت: حال به چه قصدی به دربار می‌روی؟ حریرباف گفت: تو که میدانی شغل من حریربافی است. چند روزی است حریر ابریشمی با طرحی خاص می‌بافم می‌خواهم آن را به پادشاه عرضه کنم، و در عوض پولی را به عنوان دستمزد بگیرم. فقط می‌ترسم این زبان سرخ بی‌موقع باز شود در محضر پادشاه حرفی بزنم که این حرف سر سبز من را بر باد دهد.
خلاصه وقتی به دربار رسیدند و به نگهبانان قصر گفتند که هدیه‌ای برای عرضه به پادشاه آورده‌اند. زود آنها را پذیرفتند و به نزد پادشاه رفتند. آن دو با هم وارد شدند و تعظیم کردند. دزد عقب ایستاد و مرد حریرباف با بقچه‌ای که در دست داشت نزد پادشاه رسید. حریر زیبایش را از بقچه درآورد و به دست پادشاه داد.
پادشاه که تا حالا چنین حریر زیبایی را ندیده بود، رو کرد به مرد حریرباف و گفت: چنین حریر زیبا و چشم نوازی چه کاربردی دارد. حریرباف گفت: حیف است این تکه حریر را برش بزنی و لباس بدوزی بهتر است از آن به عنوان روکش چیزی استفاده کنید مثلاً‌ روکش تابوت همایونی تا همه وقتی تابوت پادشاه را می‌بینند، مبهوت پارچه‌ی روی تابوت شوند.
پادشاه عصبانی شد و با فریاد به نگهبانان قصر گفت: این مرد نادان را ببرید و سرش را از بدنش جدا کنید. پارچه‌ی حریرش را هم آتش بزنید. حریرباف بیچاره که خیلی ترسیده بود، تمام بدنش می‌لرزید و مرگ را در نزدیکی خودش می‌دید.
در این اوضاع بهم ریخته‌ی دربار مرد دزد که عقب‌تر ایستاده بود و شاهد ماجرا بود، دید اگر حرفی نزند باید شاهد مرگ مرد حریرباف باشد. اجازه خواست خود را به شاه نزدیکتر کرد و گفت: امر، امر حاکم است! ولی اجازه می‌خواهم چند لحظه‌ای در مورد مرد حریرباف صحبت کنم وقتی حاکم با حرکت دستش اجازه‌ی صحبت کردن را به او داد گفت: من دزد هستم! دیشب به قصد دزدی خواستم وارد کارگاه این مرد شوم ولی دیدم مشغول کار است و با خود زمزمه می‌کند. دقت کردم دیدم از زبان سرخش خواهش می‌کند طوری حرف بزند که سر سبزش را بر باد ندهد. حال تقصیر زبانش است که به حرف‌های او گوش نکرده و حرفی زده که سر سبزش را بر باد دهد.
با حرف‌های دزد و پادرمیانی اطرافیان شاه، شاه پذیرفت که از حکم سر بریدن حریرباف صرفنظر کند و در عوض او دو پارچه‌ی حریر دیگر به شکل آن حریر ببافد تا در تزیین قصر از آن استفاده کنند. شاه بعدها پول خوبی به حریرباف در ازاء پارچه‌های حریر هدیه کرد. در عوضش مرد حریرباف پذیرفت تا حریربافی به دزد بیاموزد و سرمایه‌ای در اختیارش قرار دهد تا بتواند کسب و کاری به راه بیندازد. و از آن پس حریرهایی که در کارگاه خودش بافته به شهرهای اطراف ببرد و بفروشد.
منبع مقاله :
رشمه، الهه، (1392)، ضرب المثل و داستانهایشان (معنی ضرب المثل و ریشه‌های آن)، تهران، انتشارات سما، چاپ اول



 

تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم