دو شعر در باره‌ی خلیج فارس

احمد بن ماجد، شاعر عرب، سواحل و جزایر خلیج فارس را طی یکصد بیت شعر شرح و توصیف کرده است. در اینجا، چند بیت از ابتدا و چند بیت از انتهای این اثر آورده می‌شود:
دوشنبه، 30 آذر 1394
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
دو شعر در باره‌ی خلیج فارس
 دو شعر در باره‌ی خلیج فارس

 

نویسنده: پیروز مجتهد‌زاده




 

احمد بن ماجد، شاعر عرب، سواحل و جزایر خلیج فارس را طی یکصد بیت شعر شرح و توصیف کرده است. در اینجا، چند بیت از ابتدا و چند بیت از انتهای این اثر آورده می‌شود:

یا طالقا من آخر الفرات*** و البصرة الفیحاء خذ و صاتی
و اخرج علی اسم الله بالترتیب*** عن جمله‌ی الخیران للجنوب
و اجر من هنا یوما بل اقل *** لنحو خارج فی الثر یا لم یزل
و اجر من خارج یا اخی عشرة *** از وام خمسة و افیة محررة
فی مطلع العقرب لرأس الکهن*** مجری صحیح ماله من و هن
و ان اردت البر فی الیسار*** فیه اذ لا جملة الادوار
تاتیک ما شور و بهر کان *** ایضا و لؤلؤ تین بالاتقان
و اجری من خارج الی ذی شهر*** زامین فی الاکلیل اعزم و اجری
هناک تری جنابه کن علیم *** و بعد شط بنی تمیم
ثم ابو شهر تری و الاخوار*** ان شئت تدخل استمع اشواری
*************
فاجعلها یسارک یاهمام*** و السقی یرمیک الی هنجام
و مطلع العیوق الی هنجام *** و النعش فی المیان خذ کلامی
و من جری فی القطب من هنجام *** یاتی علی جر فال والسلام.
قد کملت من نحوکم ارجوزة *** رایقه فایقة و جیزة
ما ینبغی مثلی یخلی بحرا *** بغیر ذکر و بغیر مجری
هذا و لا الجعل بهایا صاح *** وداع و اصلح خلاف موته
و صلی ماجرت خلیج فارس *** علی النبی المصطفی یا رایس

ب - در ادبیات فارسی

در حالی که شاعر عرب در قطعه‌ی پیشین، تنها به شرح جاها و اماکن جغرافیایی درخلیج فارس پرداخته است، در نمونه شعری فارسی، شاعره‌ی بلند آوازه ایران، بانو توران شهریاری (بهرامی)، قطعه‌ای را که از پیش در ارتباط نام خلیج فارس با سرزمین پارس سروده و در «دیوان توران» (چاپ تهران 1379) درج کرده بود، برای تدوین در این اثر دگرگون ساخته و به گونه زیر آماده کرده است:

ایران تو مادری و خلیج فارس*** چون کودکی نشسته به دامانت
مهر هزاره‌ها که بر آن نقش است *** باشدگواه روشن عنوانت
این نام کنده شده ز هزاران سال *** بر رویه کتیبه ایوانت (1)
دریای پارس خواند ورا تاریخ *** از عهد داریوش جهانبانت
یونان خلیج فارس بخواند آن را (2) *** او را نبود جرات کتمانت
نام خلیج فارس چو استوره است *** یادآور سحرگه دورانت
یاچون حماسه‌ایست غرور‌انگیز*** در خور نام نامور و شانت
هر نامی ای خلیج به غیر از پارس *** کی درخور تو باشد و شایانت
نام خلیج و فارس به هم بادا *** تا گیتی است و گنبد گردانت
امواج پر خروش خلیج فارس *** هستند جاودانه ثنا خوانت
هر موج پای کوبد و دست افشان *** شکر آورد به درگه یزدانت
تنب بزرگ و کوچک بوموسی *** هستند پاره‌ای تن و جانت
نام خلیج فارس سزای توست *** تاریخ پیر شاهد و برهانت
وی کشور فروغ اهواریی *** بادا خدا همیشه نگهبانت.

پی‌نوشت‌ها:

1. در کتیبه‌های داریوش کبیر، نام دریای پارس بارها آمده است.
2. یونانیان باستان این دریا را سینوس پرسیکوس Sinus Persicus خوانند که همان «خلیج فارس» باشد.

منبع مقاله :
مجتهد‌زاده، پیروز؛ (1392)، جغرافیای تاریخی خلیج فارس، تهران: مؤسسه انتشارات، چاپ چهارم



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم