صالح، خلف صالح، اباصالح

آخرین جانشین رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم)، حضرت مهدی (عج الله تعالی فرجه الشریف) با نام «اباصالح»، خلف صالح و صالح، شهره‌ی آفاق گشته است.
دوشنبه، 17 خرداد 1395
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: علی اکبر مظاهری
موارد بیشتر برای شما
صالح، خلف صالح، اباصالح
 صالح، خلف صالح، اباصالح

 

نویسنده: رسول عربان




 

آخرین جانشین رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم)، حضرت مهدی (عج الله تعالی فرجه الشریف) با نام «اباصالح»، خلف صالح و صالح، شهره‌ی آفاق گشته است.
باورهای دینی و عمل صالح و شایسته که بر اساس توحید و ولایت اهل بیت (علیهم السلام) پایه‌گذاری شود، جوهره و اساس اصلی آیین جاوید اسلام است. آیات بسیار و روایات بی شماری این موضوع را محور اصلی خود قرار داده‌اند، نه ایمان به تنهایی کارساز است و نه نیکی کردن، بلکه هر دو باید با هم درآمیزند. در آیات و روایاتی که در آن‌ها سخن از ایمان و باور به خدای یگانه به میان آمده، در کنار آن از عمل نیک نیز یاد شده؛ گویا ایمان و کردار نیک به هم پیوسته‌اند و هرگز از هم نگسلند. خداوند متعال در قرآن می فرماید:
(وَأَمَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُ جَزَاءً الْحُسْنَى) (1).
و از این نمونه آیات بسیار است.
ایمان و کردار شایسته، زمینه ساز کمال و پرورش دهنده‌ی انسان است. باور به پروردگار یزدان و رفتار بر طبق آیین او برترین بستر برای رشد استعدادها و ذوق سرشار پنهان و نهفته در سرشت انسان است. در پرتو آن دو، ایمان انسان سر بیرون آرد، جوانه زند، شکوفه دهد و به ثمر نشیند، زنده گردد و زندگانی بخشد:
(مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیینَّهُ حَیاةً طَیبَةً) (2).
باور و اعتقاد به خداوندگار از انسان خاکی، موجودی ملکوتی و افلاکی سازد، او را دگرگون کند و بر نردبان سعادت اوجش دهد.
خدای حکیم و دانا انبیای خویش را علاوه بر این که به انجام دادن کارهای نیک و شایسته تشویق و فرمان داده، به گونه‌ای دیگر آنان را ستوده و شناسانده است. جوهره‌ی انبیا پاکی و پیراستگی است، چونان طلایی ناب و خالص، بدون هیچ غلّ و غشّی، نه از شرک و کفر در قلوب انبیا خبری است و نه هوا و هوس در درون آنان راهی دارد، تا سبب گردد- العیاذ بالله- به شر و فتنه‌ای روآورند و گناه و ستمی روا دارند. سفیران خدای سبحان در درون، نیک و پیراسته‌اند. قرآن کریم برخی انبیا را این چنین می‌ستاید:
(وَ زَكَرِیا وَ یحْیى وَ عِیسَى وَ إِلْیاسَ كُلٌّ مِنَ الصَّالِحِینَ) (3).
البته جای بس امید و خوش وقتی است که به جز انبیا، دیگر مردمان، با یقین و کردار و رفتار شایسته و با پارسایی در آن سراپرده‌ی زلال و خالص انبیا، یعنی سلامت و پیراستگی روح و روان، وارد گردند و از نیکان باشند و این مژده‌ای است که خداوند به اهل ایمان داده:
(وَالَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِی الصَّالِحِینَ) (4)
پیامبر پیراسته و سربلند اسلام، حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم)، امیرالمؤمنین علی (علیه السلام)، فاطمه زهرا (علیها السلام) و فرزندان نیکشان یگانه درّهای خالص عالم ملک و ملکوت‌اند. آنان گنجینه‌های خالص و گران مایه‌اند که هرگز دستی آن‌ها را مکدر و آلوده نکرده است. آن‌ها نیک و نیکوکاراند و آن چنان شایسته و پیراسته گشته‌اند که سرآمد تمام انبیا بوده‌اند و خداوند ستایش‌گر، آنان را به برترین مدح و ستایش‌ها، ستوده و آیه‌ی تطهیر را در شأن و منزلت و پاکی آن‌ها نازل کرده است. خاندان رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) بین دوست و دشمن به پاکی و نیکی شهرت داشته و حتی دشمنان کینه توز آنان در طول تاریخ به این نکته اعتراف داشته و هرگز آنان را به زشتی و ناپسندی متهم نکرده و مهر رد بر کردار و گفتار و رفتارشان نزده‌اند و این در حالی است که در خصم کینه توزشان جز شقاوت و تیرگی و بدسرشتی نمی‌بینیم و از گنداب وجودشان جز فساد و بوی ناپاکی برنخیزد.
امام باقر (علیه السلام) در تفسیر آیه‌ی: (إنَّ الْأَرْضَ یرِثُهَا عِبَادِی الصَّالِحُونَ) (5) فرمود:
منظور، خاندان [حضرت] محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) است. (6)
امام صادق (علیه السلام) در توضیح و تفسیر آیه‌ی: (وَلَقَدِ اصْطَفَینَاهُ فِی الدُّنْیا وَإِنَّهُ فِی الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِینَ) (7) فرمود:
مقصود از «صالحین» نبی اکرم و امامان نیک سرشت (علیهم السلام) است. (8)
و علی بن ابراهیم [در تفسیر آیه‌ی شریفِ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیهِمْ ...، نساء/ آیه 69] گوید:
[مقصود آیه] رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) است. (9)
انس بن مالک:
روزی نماز صبحگاهان را با رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) برگزار نمودیم [پس از نماز] حضرت روی [مبارک] خویش را به طرف ما گرداند، گفتم یا رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم)! آیا آیه‌ی (فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیهِمْ مِنَ النَّبِیینَ وَالصِّدِّیقِینَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِینَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِیقًا)، (10) را برایمان تفسیر نمی‌کنید؟ حضرت پاسخ فرمود: [منظور از] «النبیین» منم «الصدیقین» برادرم علی (علیه السلام)، «الشهداء» عمویم حمزه، «و الصالحون» دخت [گرامیم] فاطمه و فرزندانش [امام حسین (علیه السلام) و امام حسن (علیه السلام)] است. (11)
مولا اباصالح المهدی (علیه السلام) فریادرس واماندگان و دادگر مظلومان و بیچارگان است. او فخر شیعه، فخر انسانیت، بلکه فخر انبیا و اوصیا (علیه السلام) است. چون خورشید درخشان و فروزان، هیچ گونه ابهام و تاریکی در او نتوان یافت نمود، چونان آبی زلال و شفاف، پاک و پیراسته، نه مکدر گردد و نه آالوده شود. در یوسف زهرا (علیه السلام) جز پسندیدگی و شایستگی نبینی. از طینت و خوی پاکش عطر پاکی و شایستگی برنخیزد و در قلب و نهان با صفایش جز از صدق و صفا خبری نگیری.
قائم آل محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) از دودمان اصحاب کساست که آیه‌ی تطهیر در شأن و منزلت آن‌ها وارد شده است. در زیارت جامعه‌ی کبیره چنین گواهی می‌دهیم: [ای خاندان نبوت، ‌ای مهدی!] «عصکم الله من الزلل و آمنکم من الفتن و طهرکم من الدنس و أذهب عنکم الرجس و طهّرکم تطهیرا»؛
ایزد منان شما را از لغزش‌ها نگاه داشت و در برابر فتنه‌ها امنیت داد. او شما را از آلودگی پاک کرد و پلیدی‌ها را از شما دور نمود و شما را پاکیزه و آراسته گرداند.
در صبحگاهان عید و آدینه‌ها بر خاک هجران و غم نشسته، و آن حضرت را با یاد خاندان نجیب و خوش سیرتش صدا می زنیم: «یابن النجباء الأکرمین، یابن الهداة المهدیین، یابن الخیرة المهذبین، یابن الغطارفة الأنجبین، یابن الأطائب المطهرین، یابن الخضارمة المنتجبین»؛
ای زاده‌ی برترین نجبیان گرامی!، ‌ای زاده‌ی هدایت گران و ره یافتگاه!،‌ ای زاده‌ی برگزیدگان از پاکان!، ‌ای زاده‌ی مهتران و شریف‌ترین خلایق!، ‌ای زاده‌ی نیک‌ترین پاکیزگان! (12)
امام صادق (علیه السلام) فرمود: فرزند و جانشین شایستگان- خلف صالح- فرزندم مهدی است، نام- اصلی- او م ح م د و کنیه‌اش ابوالقاسم است و در آخر الزمان ظهور نماید. (13)
امام باقر (علیه السلام) در تفسیر آیه‌ی شریف (وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِی الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یرِثُهَا عِبَادِی الصَّالِحُونَ) (14)؛ فرمود:
[منظور آیه حضرت] قائم (علیه السلام) و اصحاب و یاران اوست. (15)
شیخ کمال الدین: نام و نشان حضرت حجة بن الحسن (علیه السلام) را این طور می شناساند، [آقا، حضرت] حجة، زاده‌ی [امام] حسن (علیه السلام) است، کنیه‌اش ابوالقاسم و لقب او حجه و خلف صالح است. (16)
حضرت مهدی (علیه السلام) پاک و زاده‌ی پاکان است، صالح و از تبار صالحان و پارسایان است، نیکوکار و فرزند نیکان و نیکی کنندگان است و القاب آن حضرت چون صالح، خلف صالح و اباصالح (17) خبر از چنین صفاتی در وجود اقدسش می‌دهد.

پی‌نوشت‌ها:

1- کهف، آیه‌ی 88: «و اما کسی که ایمان آورد و عمل صالح انجام دهد پاداشی نیکوتر خواهد داشت.»
2- نحل، آیه‌ی 97: «هر کس کار شایسته‌ای انجام دهد خواه مرد باشد یا زن، در حالی که مؤمن است، او را به حیاتی پاک زنده می‌داریم.»
3- انعام، آیه‌ی 85: «و زکریا و یحیی و عیسی و الیاس همه از صالحان بودند.»
4- عنکبوت، آیه‌ی 9: «و کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند، آن‌ها را در زمره‌ی صالحان وارد خواهیم کرد.»
5- انبیا، آیه‌ی 105: «بندگان شایسته‌ام وارث [حکومت] زمین خواهند شد.»
6- بحارالأنوار، ج24، ص 358، ح78، کتاب الامامة، باب 67، جوامع تأویل ما نزل فیهم.
7- بقره، آیه‌ی 130: «ما او را در این جهان برگزیدیم و او در آخرت از صالحان است.»
8- تفسیر برهان، ج1، ص 156، ذیل آیه.
9- همان، ص 392، ذیل آیه، ح10.
10- نساء، آیه‌ی 69: «هم نشین کسانی خواهد بود که خدا نعمت خود را بر آنان تمام کرده از پیامبران و صدیقان و شهدا و صالحان، و آن‌ها رفیقان خوبی هستند.»
11- بحار الأنوار، ج24، ص 26، ح2، کتاب الامامة، باب 26، ان ولایتهم صدق و انهم الصادقون.
12- مفاتیح الجنان، دعای ندبه.
13- بحارالأنوار، ج51، ص 24، ح37، تاریخ الامام الثانی عشر، باب 1.
14- انبیا، آیه‌ی 105: «در زبور بعد از ذکر نوشتیم بندگان شایسته‌ام وارث زمین خواهند شد.»
15- تفسیر برهان، ج3، ص 75، ح6، ذیل آیه.
16- بحارالأنوار، ح35، همان.
17- نجم ثاقب، باب 2، ص 60 و 71 و 80، لقب شماره‌ی 15 و 50 و 78؛ العبقری الحسان، ج1، باب بیان اسامی و القاب، ص 23 و 32 و 42.

منبع مقاله :
عربان، رسول؛ (1386)، ترسیم آفتاب، قم: نشر خُلُق، چاپ دوم



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم