آل هِر

از خاندانهاي علمي شيعه در کربلا. اين طايفه از ذريه‌ي شيخ احمد فرزند عيسي مشهور به هِر، از قبيله‌ي طهمازه يا طهمازي و يا طهماسي از سکنه‌ي نهر طهماسيه يا طهمازيه‌ي حله هستند؛ اين نهر توسط شاه طهماسب صفوي جهت آبرساني به نجف حفر گشت، گويند شاه طهماسب صفوي دستور جلب پنجهزار کارگر ماهر فني را با زن و بچه‌ي خويش از ايران جهت حفر اين نهر آب صادر نمود و بلافاصله از شهرهاي قزوين، اصفهان و يزد پنجهزار کارگر حفر نهر و قنات به حله‌ي عراق گسيل داشت که همگي پس از حفر نهر مذکور در اطراف آن ساکن گشته و مشغول کشت و زرع شدند و با قبائل عرب آن منطقه ازدواج نموده و قبيله‌اي را بنام قبيله‌ي طهمازه تشکيل دادند که آل هر شاخه‌اي از آنها مي‌باشند. بعضي از علماي اين خاندان عبارتند از: 1) شيخ قاسم (1216-1276ق) فرزند شيخ محمدعلي بن احمد بصير حائري آل هر، اديب و شاعر، شيخ محمد سماوي در مجالي اللطف به وي اشاره نموده و سيدمحسن امين در اعيان الشيعة قسمتي از اشعار او را درج نموده است؛ 2) شيخ صادق بن شيخ محمدعلي بن شيخ احمد حائري طهمازي آل هر، از مدرسين حوزه‌ي علميه‌ي کربلا، پدر شيخ کاظم و شيخ جعفر؛ 3) شيخ محمدعلي (1248-1329ق) فرزند شيخ قاسم آل هر، مجتهد متکلم، اديب شاعر، از تلامذه‌ي عموي خويش شيخ صادق آل هر، در فن خطابه و سخنوري دست داشت و از بزرگان خطباي منبر حسيني بود و گرايشي به شيخيه در وي پديد گشت و قصائدي در مدح خاندان آل سيد کاظم رشتي دارد؛ 4) شيخ کاظم (1257-1333ق) فرزند شيخ صادق بن شيخ محمدعلي، از مشهورترين شعراي اين خاندان وي داراي حوزه‌ي علميه در مدرسه‌ي حسن خان بوده و از اجلاي علماي کربلا است، صاحب اعيان الشيعة پس از شرح حال وي قسمتي از اشعار او را درج نموده است؛ 5) شيخ جواد (1297-1347ق) فرزند شيخ کاظم بن شيخ صادق آل هر، شاعر و اديب؛ 6) شيخ جعفر (1268-1347ق) فرزند شيخ صادق، فقيه و شاعر، وي برادر شيخ کاظم، شاعر و عالم مشهور اين خاندان و پدر شيخ موسي، اديب شاعر (م1369ق) است.
کتابنامه: اعيان الشيعه، 446/8، 10/9؛ کربلا في حاضرها و ماضيها (خطي)، لمعة تاريخية في ببوتات کربلا و الغاضرية (خطي)؛ مجالي اللطف بارض الطف، 75؛ نقباء البشر، 318/1؛ مجله‌ي المرشد، سال چهارم، 423.
منبع مقاله :
گروه نويسندگان، (1391) دائرةالمعارف تشيع، تهران: حکمت، چاپ اول