37- تعامل با قواي ديگر
نكته ي بعدي - که اين هم بسيار مهم است - مسئله ي تعامل با قواست. بالأخره شما و مجلس و قوه ي قضائيه يك واحديد و يك کل هستيد؛ ناچار بايد با هم تعامل کنيد. اين هم نمي شود که اين قوه تقصير را بر گردن آن قوه بيندازد و آن قوه تقصير را بر گردن اين قوه بيندازد. بالاخره در مجموع، حالا بنده که بر حسب قانون مسئوليت تنظيم قوا را بر عهده دارم، وقتي اين طور مي بينم، به اين نتيجه مي رسم که يك خُرده تقصير اين قوه است و يك خُرده تقصير آن قوه است. وقتي که اين طوري شد، طبعاً يك ذره اين بايد جلو بيايد، يك ذره آن بايد جلو بيايد. بدون هماهنگي با قواي ديگر، شما نمي توانيد کار را پيش ببريد و حتماً بايستي اين تعامل و هماهنگي واعتماد را به وجود آوريد؛ که اين اعتماد از يك طرف، اعتماد از طرف ديگر را هم به وجود بياورد. البته بديهي و طبيعي است که وقتي انسان با يك طرفي مي خواهد تعامل کند که در آن طرف هم اراده هاي مختلفي وجود دارد، نبايد انتظار داشته باشد که همه ي اراده ها و زبان ها در آن طرف، به اين اعتماد و خوش اخلاقي اي که شما نشان داديد، توجه کنند؛ نه، حالا بالاخره يك گوشه اي هم يك صدايي در مي آيد. اما اصل را بر اين بايد گذاشت؛ هم آن ها بايد به شما اعتماد کنند، هم شما بايد به آنها اعتماد کنيد. ميثاق همه ي ما قانون اساسي است و يك وظايف تعريف شده اي در قانون اساسي کشور وجود دارد. يك کاري بر عهده ي مجلس است که بايد انجام بدهد،دولت ناگزير بايستي از آن تبعيت کند. اختياراتي هم برعهده ي دولت گذاشته شده است، مجلس و قواي ديگر حق ندارند در آنها دخالت کنند. هر کدام يك محدوديت و مسئوليت تعريف شد ه اي دارند و بر اساس همين بايستي تعامل داشته باشيد. بالاخره قانون و مجلس و اين ها اهميت کمي ندارند. 102
38- تعامل با نخبگان همفكر و بااخلاص
نكته ي بعدي، تعامل با نخبگان همفكر و بااخلاص است. آقاي رئيس جمهور اشاره کردند در سرتاسر کشورنخبگان زيادي هستند - در تهران هم خيلي هستند، در جاهاي ديگر هم هستند - بايد با اين ها تعامل کنيم.البته نشست و برخاست با نخبگان در سفرها خوب است؛ ليكن اين کافي نيست، بيش از اين لازم است. کساني هستند که با شما همدلند و از جنس شمايند و حقيقتاً هم نخبه ي فكري و داراي نظر صائب هستند. اصلاً نبايد خود را از تعامل با اين ها و استفاده ي از وجود اين ها محروم کرد. 103
39- از همه ظرفيت هاي کشور استفاده شود
همچنان که از ظرفيت مديريتي کشور نبايد غافل شد. ما الان در طول اين سال هاي متمادي، بالأخره افراد زيادي داشته ايم که در اين چرخه ي مديريتي کشور ورز خورده اند؛ اين ورز خوردن نيروها و ورزيده شدن آن ها خيلي چيز باارزشي است. اين ظرفيتي است و از اين ظرفيت بايد استفاده کرد. در هر رده اي از مسئوليت هاکه مي توانيد اعتماد کنيد، حتماً از اين مديريت ها استفاده کنيد؛ اين ها به درد بخورند. البته يك وقتي آدمي است که عناد و دشمني دارد، بنا براخلال و کارشكني دارد، خوب، بديهي است که از او نمي توان استفاده کرد. اما وقتي يك مدير شايسته و آدم بااخلاصي است و به کشور و اهداف کلان نظام و اين ها علاقه مند هم است، از اين ظرفيت مديريتي حتماً استفاده کنيد. اين ها به تدريج جمع شد ه اند و نبايد آسان از دست داد.104
40- دستگاه دولت را سالم سازي کنيد
يك نكته ي ديگر، مسئله ي سالم سازي دستگاه دولت است؛ يعني آسيب زدايي، که به نظر من جزوکارهاي خيلي سخت است. از جمله کارهايي که طبق تجربه ي ما واقعاً سخت است، سالم سازي اين دستگاه عظيم اداري و ديواني و به اصطلاح بوروکراسي است که در کشور وجود دارد. اگر بتوانيد اين مشكل را يك طوري حل و علاج کنيد، حقيقتاً کارِ کارستاني انجام داده ايد و خيلي باارزش است. 105
41- درتمرکز زدايي دقت کنيد
يك مسئله هم تمرکززدايي است که جزوِ شعارهاي اين دولت است و شعار بسيار درستي هم هست؛ منتها مشخص کنيد اين تمرکززدايي چطوري است؛ مدل مشخصي لازم دارد. بايد بالاخره به خصوصيات اقليمي و قوميِ استان هاي مختلف کشور توجه شود؛ طبق مسئله ي آمايش سرزمين، چه کارهايي را مي خواهيد به اين منطقه ي بخصوص محول کنيد؟ ممكن است بر اساس طرح آمايش سرزمين، اين کار اصلاً در اين منطقه مصلحت نباشد؛ حالا استاندار يا نماينده ي مجلس يا امام جمعه يا برخي از مردم دائم اصرار دارند! خوب، در اينجا تمرکززدايي معني ندارد؛ يعني در طرح آمايش سرزمين، حتماً به خصوصيات اقليمي و قومي در اين تمرکززدايي ها و واگذاري مسئوليت به استانها توجه بكنيد؛ همچنان که بايستي به قانون اساسي وسياست ها توجه بشود. 106
42- برخورد بي محابا با فساد و تخلفات مالي
مسئله ي ديگر، مبارزه ي با فساد همراه با قاطعيت است. الان خوشبختانه رويكرد دولت و آقاي رئيس جمهورطوري بوده که کساني که تمايل به فساد دارند، مرعوبند؛ اما اگر کار صحيح و واقعي انجام نگيرد، کم کم اين رعب شكسته مي شود و اين ابهت از بين مي رود؛ ميل به فساد در يك جاهايي وجود دارد. با فساد و تخلفات مالي بي محابا برخورد کنيد. البته عرض کرديم بي محابا و با شجاعت و قاطعيت برخورد کردن، معنايش بي درايتي در نوع برخورد نيست! اين ها را بايد با هم جمع کنيد. هر دو طرفِ اين کفه ي متوازن بايستي ديده بشود. 107
43- حفظ سرمايه هاي ملي
يك مسئله ي مهم، حفظ سرمايه هاي ملي است. بعضي از دوستان حالا به اين ساخت و سازها وتوسعه ي شهرهاي بزرگ و بخصوص تهران اشاره کردند. از پانزده، شانزده سال قبل که اين ساخت وسازهاي اطراف تهران، به صورت يك حرکت سرطاني آغاز شد، ما همين طور مكرر شهردارها - همه ي شهردارهايي که در اين مدت تا امروز آمده اند - را مورد خطاب قرار داديم و به آن ها دائم مطالبي را گفتيم.
بعد به اين نتيجه رسيديم که فقط مسئله ي شهرداري ها نيست. متصديان منابع طبيعي اينجا تخلفات بزرگي کرده اند؛ منابع طبيعي را با سفارش و رفاقت و با ملاحظه و براي جلب حمايت اين و آن، همين طوربي دريغ در اختيار اشخاص و گروه ها و مسئولان و عمامه اي و غيرعمامه اي و نهادهاي انقلابي و... قرار داده اند. يعني يك ملاحظه و مصلحت کوتاه مدت را در نظر گرفته اند و ديگر نگاه نكرده اند. آدم وقتي به طرف شمال تهران و ارتفاعات مي رود، واقعاً وحشت مي کند؛ يك بخش هايي هست که بنده هر وقت مي روم، بااين که محيط حرکت و گردش و تحرك و ورزش است، با اعصاب ناراحت به خانه برمي گردم. هر دفعه مي روم،مي بينم باز يك کارهاي جديدي انجام گرفته است. اين دولت به طور جدي مسئول است؛ هم وزارت مسكن،هم وزارت کشاورزي - که منابع طبيعي را در اختيار دارد - هم بقيه ي دستگاه ها و هم از جمله وزارت کشور و شهرداري ها. نبايد بگذاريد اين اتفاق بيفتد؛ دارد همه جا اتفاق مي افتد. انسان در شهرهاي مختلف مي بيند؛تهران که جلوي چشم ماست و من به طور متوالي مي بينم؛ بعضي جاهاي ديگر هم که رفته ايم، همين طوراست. نگذاريد اين سرمايه هاي ملي را اين طوري ضايع کنند. 108
44- حمايت و ارتباط با نخبگان و پژوهشگران
درکنار اين مسئله ي کار فرهنگي هم بايد به مسئله ي تحقيق و علم و فناوري توجه کرد. که حالا ما در آن جلسه اي که تقريباً دو هفته ي پيش با رؤساي دانشگاه ها داشتيم، من گزارشي داشتم که بودجه ي تحقيقاتي از آنچه که در برنامه در نظر گرفته شده و ما تصور مي کرديم که درصدي پيش رفته، تنزل کرده است!
نه، طبق آن گزارش من گفتم به ؛« براي کار تحقيقات داريم تلاش مي کنيم » : حالا در گزارش ها من شنيدم شش دهم درصد رسيده، بنابراين بودجه ي تحقيقاتي مان کمتر شده است؛ ما بايد به يك ونيم درصدمي رسيديم و تا آخر برنامه اين بودجه بايد به سه درصد برسد؛ نه فقط به يك و نيم درصد نرسيديم، بلكه از يك درصد هم پايين تر رفته است! يا مثلاً بنياد نخبگان که من آن روز هم گفتم و اعتراض کردم؛ اين اعتراض به نظرمن مهم است، بايد به اين برسيد. يا صندوق حمايت از پژوهشگران؛ اين صندوق حمايت از پژوهشگران و اين سبك کارها، با اصرار و کوشش تأکيد متواليِ چند ساله ي ما در دولت هاي قبلي به وجود آمده است؛ اين ها را نبايد متوقف کرد؛ اينها کارهاي بسيار لازم و مهمي است.
يا دفتر ارتباط علم و صنعت که من در دوره ي اين پانزده،شانزده سالِ اخير، با دو نفر از رؤساي محترم جمهور اين را در ميان گذاشتم و تأکيد و اصرار کردم؛ اما نشد. بايد اين دفتر را راه بيندازيد. اين کارهاي اساسيِ مهم، بين بخشي است؛ يعني حتماً بايد وابسته ي به دفتررياست جمهوري باشد؛ نمي تواند به وزارت علوم يا وزارت آموزش و پرورش يا بقيه ي بخشها وابسته باشد. اين بايد حتماً زير نظر دستگاه رياست جمهوري باشد و آنجا اداره بشود. 109
45- خلا اشتغال و مبارزه با فساد پر شود
مانيازهاي فوري اي داريم که برآورده نشدن آن نيازها جزو نقاط منفي و مشكلات ماست. در کشورخلأهاي خطرناکي وجود دارد؛ مسئله ي اشتغال، مسأله ي مهم ماست. در دولت قبلي هم من روي مسئله اشتغال خيلي تكيه کردم و براي راه اندازي جريان اشتغال، با دولت خيلي همكاري و کمک کردم.
الان هم مسئله ي اشتغال براي ما، يك مسئله ي اساسي است. مسئله ي تورم، مسئله ي مناطق محروم، مبارزه ي با فساد، مسائل مهمي است و نمي توانيم اين ها را رها کنيم.«فساد»مثل رخنه ها و ترك هايي است که در يك استخر واقع مي شود. شما لوله هايي چندين اينچي را مي گذاريد و مرتب از اين ها به داخل استخر آب مي ريزيد؛ اما پُر نمي شود - اين همه تلاش، به جايي نمي رسد - چرا؟ چون رخنه و ترك وجود دارد وآب ها بدون اين که جمع شود تا قابل هدايت شدن باشد به آنجايي که بايد هدايت شود، هدر مي رود؛ فساداين گونه است. 110
46- خودباوري و اعتماد به نفس ملي را تقويت کنيد
اصل ديگر، تقويت خودباوري و اعتماد به نفس ملي است. اين اعتماد به نفس، در همه جاست.استقلالِ اعتماد به نفس ملي و خودباوري، فقط به اين چيزها منحصر نمي شود که ما مي توانيم سد درست کنيم؛مي توانيم نيروگاه درست کنيم و مي توانيم بدون کمک خارجي کارهاي بزرگ و پروژه هاي عظيم را راه اندازي کنيم، بلكه بايد در سياست، فلسفه، ابتكارهاي مردمي و ارزش هاي اخلاقي هم خودباوري داشته باشيم.111
47- روش ها را تصحيح کنيد
اصل ديگر، اصلاح و تصحيح روشهاست؛ اصلاحات. اصلاحات جزوِ مباني اصولگرايي است. اصلاحات بايد ضابطه مند و مبتني بر ارزش ها و معيارها و خط كش هاي اسلامي و ايراني باشد. معيار اصلاحات، قانون اساسي است؛ بر اين اساس، بايد ما اصلاحات کنيم؛ ما به اصلاحات احتياج داريم. اصلاحات، تصحيح روش هاي ماست؛ تصحيح هدف هاي مرحله اي ماست؛ تصحيح تصميم گيري هاي ماست؛ تعصب نورزيدن روي تصميم گيري ها ناحق است. اين، غير از ساختارشكني و مبارزه ي با قانون اساسي، مبارزه ي بااسلام و مبارزه ي با استقلال يك کشور است. 112
48- استفاده از زمينه هاي آماده شده قبلي
منابع طبيعي و منابع انساني در کشور ما فراوان است. دولت هاي قبلي زمينه هاي زيادي را فراهم کردند، امروز هم بحمد الله دولتِ کار و تلاش و مجاهدت بر سرکار است و بايد از زمينه هاي آماده شده ي قبلي حداکثر استفاده را بكنند؛ نقايص قبلي را بايد جبران کنند و از هماهنگي و همدلي اين ملت عظيم وقدرشناس حداکثر استفاده را بكند، تا کشور ما که در مسير رشد و پيشرفت هست، باز هم جلو برود وگردنه هاي گوناگون را طي کند و خود را به قله ي زندگي - که حق ملت ايران است - نزديك کند. 113
49- آرامش عمومي را حفظ کنيد
آنچه که زمينه و بستر به کار گرفتن ايمان و عدالت و علم است، اتحاد ملي و آرامش در سطح کشوراست. اگر در کشور آرامش نباشد، نه از علم مي شود بهره برداري کرد، نه از ايمان، و نه مي شود عدالت را در جامعه مستقر کرد. 114
50- مشكلات جامعه کارگري را حل کنيد
مشكلات مربوط به قشر کارگر، اين چيزهايي که به معيشت کارگران يا به حرمت کارگر، احترام کارگر يا به مهارت کارگر يا به امنيت شغلي کارگر مربوط مي شود، اين چيزها را که ما مي فهميم و مسئولان دولت بحمد الله شناسايي کردند، اين ها را با جديت دنبال کنند. اين مشكلات و گره هايي که از ناحيه ي مسائل تأمين اجتماعي يا از ناحيه ي قراردادهاي موقت و امثال اينها و يا از ناحيه ي ضعف مديريت بعضي از مديران کارخانجات - که منجر به بيكاري کارگر مي شود - پيش مي آيد، اين ها را يكي يكي با حوصله، با تدبير و با پيگيري مستمر حل و باز کنند، مشكلات جامعه ي کارگري حل خواهد شد. 115
51- حرمت کارگر و کارفرما بايد رعايت شود
کارگر و کارفرما دو عنصرند، هر کدام نباشند، کار زمين است. کارگر آن کسي است که بالمباشره کار ومحصول کار را توليد مي کند؛ کارفرما آن کسي است که زمينه ي اين توليد را فراهم مي کند. او توليدکننده ي کارو محصول کار است؛ اين فراهم آورنده ي زمينه و کارآفرين است. او هم نباشد، کار لنگ مي شود؛ اين هم نباشد، کار لنگ مي شود؛ مثل دو شريك، مثل دو همسنگر. اگر اين شد، که اين نگاه اسلام است؛هم حرمت سرمايه گذار و کارآفرين و کارفرما باقي و محفوظ مي ماند؛ هم حرمت کارگر و کننده ي کار و حاضر در صحنه.
حرمت و حق هر دو محفوظ است و کشور هم به سوي اعتلا پيش مي رود. تنظيم اين روابط هم به عهده ي مسئولان کشور است؛ چه آن هايي که قانون مي گذارند و چه آن هايي که قانون را اجرا مي کنند. 116
52- بيكاري
البته ما در کشور مشكل اشتغال داريم و اين مشكل بيكاري در کشور، بايد انشاءا لله با تلاش دولت و اين مسئولان خدمتگزار - که من مي بينم اينها شب و روز نمي شناسند و دائم مشغول کارند - وبا تدبير اينها به تدريج، بكلي محو بشود. اين بيكاري هاي عارضي اي هم که پيش مي آيد که عرض کرديم بعضي از کارخانه ها بر اثر ضعف مديريت يا بي کفايتي مدير يا بعضي انگيزه هاي خداي نكرده سودجويانه، کارش به جايي مي رسد که کارگر را محروم و بيكار مي کند؛ اين ها را بايد آقايان دنبال کنند و بايد برداشته شود. جامعه ي ما تاب تحمل اين مشكل را ندارد. 117
53- تبيين جايگاه استاندار
نكته ي اصلي و اساس قضيه اين است که استاندار در هر استاني جايگاه خودش را درست تشخيص بدهد و به معناي واقعي کلمه، مسئوليتهاي اين جايگاه را بر دوش خودش احساس کند. به گمان بنده استاندار در هر استاني، نقش رئيس دولت را درآن استان دارد. نمي شود استاندار بگويد که فلان بخش به مسئوليت خودش عمل نكرد و اين کار به اين دليل عقب افتاد؛ نه، استاندار بايد با تلاش خودش، با تماس با مرکز و دولت، کاري کند که همه ي بخشهاي مختلف بتوانند کارشان را آنجا انجام دهند. 118
54- توجه توامان به نيازهاي فوري و بلند مدت
سفرهاي استانيِ آقاي رئيس جمهور و هيئت دولت، جزوِ کارهاي خيلي خوب است. رفتن در ميان مردم وحرف ها را بي واسطه از زبان آن ها شنيدن، خيلي در شكل بخشيدن به انگيزه هاي آن کسي که کار متوجه به اوست، تأثير دارد. البته درکنار اين کار، دو چيز را حتماً رعايت کنيد:
يكي اين که با يك گفته ي ناسنجيده، توقعي را که قابل برآورده شدن نيست يا به زودي قابل برآورده شدن نيست، در مردم زنده نكنيد، تا تلاقي بين قول وعمل از نظر مردم ناممكن جلوه نكند.
دوم اين که اين خدمت رساني ها - که کارهاي نقد و نزديك و شبيه مُسكن است - نبايد موجب شود که شما را ازکارهاي زيربنايي و اساسي باز بدارد؛ ما به هردو کار احتياج داريم؛ نه بايد فقط چسبيد به کارهاي زيربنايي و از نيازهاي روزمره ي مردم غافل شد - که اين بسيار چيزخطرناکي است - و نه عكسش درست است که ما سرگرم شويم به کارهاي امداد و فوري واضطراري، و ازآن چيزهايي که نگاه بلندمدتِ ما را اقتضا مي کند، غافل شويم. به اين دو نكته حتماً توجه شود. 119
55- رفتار مردمي
رفتارتان بايد مردمي، عادلانه و متواضعانه باشد. آقايان! با مردم گرم بگيريد؛ در مقابل مردم تواضع کنيد؛ به ميان مردم برويد؛ در موارد مقتضي به خانه هاي مردم سر بزنيد. شكوه استانداري، شما را هضم نكند؛ بر شما غلبه نكند؛ اين بسيار بسيار مهم است. مردم ببينند کسي از خودشان است؛ در اين صورت، هيبت استاندار هم بيش تر حفظ خواهد شد. نبادا خيال کنيد که اگر کسي منقطع از مردم شد، هيبت بي شتري پيدا مي کند؛ نه،هيبت براي مسئولان خوب است که مردم نسبت به آنها تهيبي داشته باشند؛ اما اين هيبت با رفتار معنوي شما حاصل مي شود. شما وقتي سالميد، وقتي به فكر منافع شخصي نيستيد، وقتي راحتِ خودتان را فداي راحتِ مردم مي کنيد و وقتي براي خدا کارمي کنيد و مخلصانه کار مي کنيد، خداي متعال هم محبت و هم هيبت شما را در دل مردم مي اندازد. من ديده ام مسئولاني را که خودشان را از مردم جدا مي کردند، به خيال اين که اين کار، يك شأن و تشخصي است! مردم کمترين اهميتي به اين ها نمي دادند؛ يعني هيچ عزتي هم درچشم مردم نداشتند. بنابراين، با مردم و درکنار مردم باشيد. 120
56- استفاده از نيروهاي مخلص
از نيروهاي مخلص و باکفايت غفلت نكنيد. در سرتاسر کشور نيروهايي هستند که اي بسا براي مرکزنشينان - که ماها باشيم - شناخته شده نيستند، اما کفايت و اخلاص لازم را دارند؛ اين ها را درچرخه ي کارها قرار دهيد و از نيرويشان استفاده کنيد. حتماً اهداف اساسي نظام و دولت،يعني سندچشم انداز و برنامه ي پنج ساله را که مصوب است، در برنامه هاي خودتان در نظر بگيريد و اينها حتماً دربرنامه هاي شما ديده بشود؛ در چارچوب آنها حرکت کنيد. 121
پی نوشت ها :
102- 109- (ديدار با رئيس جمهورو اعضاي هيئت دولت 85/06/06)
110- 114- (ديداربا مسؤولان و کارگزاران نظام جمهوري اسلامي 85/03/29)
115- 117- (ديدار با کارگران 86/03/06)
118- 121- (ديداربا استانداران سراسر کشور 84/12/08)
ادامه دارد ....
منبع: پایگاه اطلاع رسانی دولت/خ