0
ویژه نامه ها

شاه کلید حل مشکلات اخلاقی و اجتماعی

جناب عبد العظیم حسنی (ع) از جمله راویان گران قدری است، از ایشان در منابع روایی روایات اخلاقی، عبادی، و اعتقادی فراوانی به یادگار مانده است، روایات ارزشمندی که به کار بستن آنها در زندگی موجب سعادت و کمال انسان و دور شدن از ناملایمات و گرفتارهای هاست.
شاه کلید حل مشکلات اخلاقی و اجتماعی
جناب عبد العظیم حسنی (ع) از جمله راویان گران قدری است که از ایشان در منابع روایی روایات اخلاقی، عبادی، و اعتقادی فراوانی به یادگار مانده است، روایات ارزشمندی که به کار بستن آنها در زندگی موجب سعادت و کمال انسان و دور شدن از ناملایمات و گرفتارهای هاست.


یک راوی و چند درس اخلاقی از اهل بیت(ع)

شخصیت خود را قدر بشناسید تا هلاک نشوید
بسیاری از افراد دوست دارند که در مسیر فضایل و کمالات اخلاقی گام بردارند، ولی با این حال در این میدان به موفقیت لازم و مطلوب دست پیدا نمی کنند، چرا که هر از چندگاهی متوجه می شوند فریفته ی هواهای نفسانی شده و گوهر وجودی خود را به بهای لذت ناپایدار و بی ارزش شهوانی و دنیوی فروخته اند، از عبد العظیم حسنی در منابع روایی روایتی به یادگار مانده که برای سالکان کوی طریقت درس های اخلاقی و کاربردی ارزشمندی را به همراه دارد. نقل شده است جناب عبد العظیم حسنی(علیه السلام) به امام جواد(علیه السلام) می گویند: ای فرزند پیامبرخدا از پدرانت برای من حدیثی روایت فرمایید، ...امام(ع) در پاسخ به عبد العظیم حسنی می فرمایند: .... مَن عَرَفَ قَدرَهُ لَم یَضع بَینَ النّاسِ؛[1] هر کس اندازه خود را بداند، در میان مردم، فرومایه نمى ‏شود.»، ترجمه این روایت زیبا و درس آموز در ادبیات فارسی این چنین به نظم در آورده شده است:

هرکه مقدار خویشتن بشناخت             از همه حادثات ایمن گشت
از مضیق غرور بیرون جست                 در مقام سرور ساکن گشت

نکته های ناب  

1-انسانی که قدر و قیمت و ارزش خود را می داند، خود را به کمتر از بهشت، نمی فروشد،[2] این چنین انسان هایی فریفته زرق و برق حیات مادی نمی شوند، و به زیبایی های آن چشم نمی دوزند.[3] این چنین افرادی آن چنان غرق در شناخت، معرفت و انسان شناسی شده اند که خریدار واقعی انسان را باری تعالی می بییند، و خود را به غیر او نمی فروشند: «إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى‏ مِنَ الْمُؤْمِنینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّة[4]خداوند از مؤمنان، جانها و اموالشان را خریدارى کرده، که (در برابرش) بهشت براى آنان باشد...»

2-انسانی که قدرت و جایگاه خود را دانست هیچ گاه دست به کارهای پست و بی ارزش در جامعه نمی زند، کارهایی که شأن انسانی و جایگاه اخلاقی و روحی او را تنزل می دهد، این چنین انسان هایی خوب فهمیده اند که در زندگی دنیوی هر چند از مال و مکنت و دارایی زیادی برخوردار نباشند، ولی می بایست از مناعت طبع و اخلاق خوش و روح بلند انسانی والایی بهره مند شوند به طوری که در روابط اجتماعی بهترین خلق و خوی اخلاقی و دینی به را منصه ی ظهور رسانند؛ این چنین انسان هایی به فرمایش امام علی(ع) در بین مردم نیز جایگاه ارزشمندی دارند: «مَن عَرَفَ قَدرَهُ لَم یَضع بَینَ النّاسِ؛[5]هر کس اندازه خود را بداند، در میان مردم، فرومایه نمى ‏شود.»، این چنین افرادی نه تنها در بین مردم خوار و پست شمرده نمی شوند؛ بلکه انسان های وارسته به مقام شامخ اخلاقی و دینی آنان احترام می کنند: «مَن وَقَفَ عِندَ قَدرِهِ أکرَمَهُ النّاسُ؛[6] کسى که اندازه خود را بشناسد، از گرامی داشت مردم برخوردار خواهد بود.»

احسان، نیکی و مدارا با مردم
آیین مقدس اسلام آیین مهرورزی، نیکی، انسان دوستی و محبت به دیگران است. در این شریعت الهی همان طور که به فرائض و دستورات الهی امر شده به دوستی و محبت و مهرورزی به انسان ها امر شده است. شاهد و مدرک این مطلب روایت بسیار ارزشمند و زیبایی است که راوی آن عبد العظیم حسنی است:  حضرت عبد العظیم (علیه السلام)- به اسناد خود- نقل می کند:  پیامبر خدا -صلى الله علیه و آله- فرمود: «أمَرَنى رَبّى بِمُداراةِ النّاسِ، کَما أمَرَنى بِإِقامَةِ الفَرائِضِ؛ خداوند، مرا فرمان داده که با مردم مدارا نمایم، همان طور که مرا بر به پاداشتن واجبات، مأمور نموده است.»، محققان و حدیث پژوهان در تبیین و تفسیر معنای واژه «ُمداراةِ» به این نکته اشاره کرده اند که مدارا در واقع نوعی نرمش و سازش در برخورد با دیگران به منظور جلب دوستی، یا تقویت آن و یا دفع شر دشمنان است، در یک جمله کوتاه مدارا عبارت است سیاست و تدبیر برخورد با مردم.[7]

راهکاری طلایی برای جبران گناه و زشتی
از جمله کارهایی که انسان را از رسیدن به کمال و سعادت باز می دارد گناه و آلودگی است، از طرفی بسیاری از انسان ها در حیات مادی خواسته یا ناخواسته در دام این آلودگی گرفتار می شوند و به دنبال راه نجاتی برای جبران قصور و کوتاهی های گذشته می گردند، در یک روایت جناب عبد العظیم حسنی(علیه السلام) راهکاری طلایی و اثربخش را  در پیش پای نادمان قرار می دهد؛ حضرت عبد العظیم (علیه السلام)- به سند خود-: امام باقر (علیه السلام) خطاب به محمّد بن مسلم فرمود: «یا مُحَمَّدَ بنَ مُسلِمٍ! ... أحسِن؛ فَإِنّى لَم أرَ شَیئاً قَطُّ أشَدَّ طَلَباً ولا أسرَعَ دَرکاً مِن حَسَنَةٍ مُحدَثَةٍ لِذَنبٍ قَدیمٍ؛[8] «اى محمّد بن مسلم! نیکى کن که به راستى هرگز چیزى مانند کار نیکِ جدید را ندیده ‏ام که این چنین، به تعقیب یک گناه قدیم بر آید و با سرعت، خود را به آن برساند [و آن را محو سازد]». این روایت زیبا در واقع ترجمه آیه شریفی است که قبل تر باری تعالی برای جبران گناه و خطا در پیش روی انسان ها قرار داده است: «وَ أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَیِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّیْلِ إِنَّ الْحَسَناتِ یُذْهِبْنَ السَّیِّئاتِ ذلِکَ ذِکْرى‏ لِلذَّاکِرینَ؛[9] در دو طرف روز، و اوایل شب، نماز را برپا دار؛ چرا که حسنات، سیئات (و آثار آنها را) از بین مى‏برند؛ این تذکّرى است براى کسانى که اهل تذکّرند!»

شاه کلید حل اختلافات اجتماعی و خانوادگی
ریشه و عامل اصلی بسیاری از مشاجره ها و درگیرهای اجتماعی و خانوادگی در دو کلمه خلاصه می شود، ناراحت شدن و ناراحت کردن، این دو عامل در بسیاری از موارد موجب عصبانیت، خشم، دعوا و رفتارهای تند و خطر ساز می شود. اگر انسان در مدیریت رفتاری خود بتواند به نوعی عملکرد خود را کنترل نماید که به راحتی نارحت نشود و دیگران را نیز نارحت نکند، بسیاری از مشاجرات ختم می شود، در روایت بسیار زیبایی از عبد العظیم حسنی(علیه السلام) اجر و مزد این چنین افرادی مورد پرسش قرار گرفته است، «حضرت عبد العظیم (علیه السلام): امام هادى (علیه السلام) فرمود: «هنگامى که خداوند با موسى بن عمران (علیه السلام) سخن مى‏ گفت، ... موسى گفت: پروردگارا! پاداش کسى که به خاطر تو بر اذیّت و آزار مردم و دشنام آنها شکیبایى ورزد، چیست؟ فرمود: اى موسى! او را در سختى‏ هاى روز قیامت، کمک خواهم کرد».[10] در منطق قرآن انسان در روابط اجتماعی و خانوادگی خود در برابر رفتارهای نامناسب دیگران نه تنها نباید رنجیده خاطر نشود و دیگران را ناراحت نکند، بلکه می بایست، با رفتار نیک جبران نماید.[11]


دستور العمل زیبای حاج آقا دولابی: مرنج و مرنجان

به فرموده مرحوم دولابی لُپ اخلاق دو کلمه است: مرنج و مرنجان. بسیاری از مشکلات فردی و خانوادگی و اجتماعی ما با این دستور عالی اخلاقی قابل حل است. حاج آقا دولابی با همان لحن زیبای خود می فرمودند: لُپ اخلاق دو کلمه است: مرنج و مرنجان .در دو کلمه مرنج و مرنجان دریایی از معانی و معرفت نهفته است.
 
شنیدم من از عالم نکته دانی            به من گفت در عنفوان جوانی
دلی را بدست آر اگر اهل حالی           وگرنه مرنجان دلی تا توانی

پی نوشت ها:
[1]. الأمالی( للصدوق)، ص447.
[2]. نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص556، حکمت456. « أَلَا حُرٌّ یَدَعُ هَذِهِ اللُّمَاظَةَ لِأَهْلِهَا إِنَّهُ لَیْسَ لِأَنْفُسِکُمْ ثَمَنٌ إِلَّا الْجَنَّةَ فَلَا تَبِیعُوهَا إِلَّا بِهَا ؛ آیا آزاد مردى نیست که این نیم خورده دنیا را به اهل دنیا واگذارد؟! براى وجود شما قیمتى جز بهشت نیست، آن را جز به بهشت نفروشید»
[3]. سوره طه؛آیه 131. «وَ لا تَمُدَّنَّ عَیْنَیْکَ إِلى‏ ما مَتَّعْنا بِهِ أَزْواجاً مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَیاةِ الدُّنْیا لِنَفْتِنَهُمْ فیهِ وَ رِزْقُ رَبِّکَ خَیْرٌ وَ أَبْقى‏؛ و هرگز چشمان خود را به نعمتهاى مادّى، که به گروه‏هایى از آنان داده‏ ایم، میفکن! اینها شکوفه‏ هاى زندگى دنیاست؛ تا آنان را در آن بیازماییم؛ و روزى پروردگارت بهتر و پایدارتر است!»
[4]. سوره توبه آیه 111.
[5]. تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص233،ح4669.
[6]. همان،ح4671.
[7]. ری شهری، و جمعی از محققان، حکمت نامه حضرت عبد العظیم الحسنى «علیه السلام»، ص159.
[8]. ابن بابویه، محمد بن على‏، علل الشرائع، ج‏2، ، ح49.
[9]. سوره هود آیه 114.
[10]. ابن بابویه، محمد بن على‏، الأمالی( للصدوق)، ص208، ح8.
[11]. سوره فصلت آیات 33 و 34. « وَ مَنْ أَحْسَنُ قَوْلاً مِمَّنْ دَعا إِلَى اللَّهِ وَ عَمِلَ صالِحاً وَ قالَ إِنَّنی‏ مِنَ الْمُسْلِمینَ وَ لا تَسْتَوِی الْحَسَنَةُ وَ لاَ السَّیِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتی‏ هِیَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذی بَیْنَکَ وَ بَیْنَهُ عَداوَةٌ کَأَنَّهُ وَلِیٌّ حَمیم‏».
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
مدیریت بحران با طنز
مدیریت بحران با طنز

مدیریت بحران با طنز

همبازی باشیم
همبازی باشیم

همبازی باشیم

با این مواد غذایی چشم هایتان را تقویت کنید
با این مواد غذایی چشم هایتان را تقویت کنید

با این مواد غذایی چشم هایتان را تقویت کنید

نیازهای کاذب کودکان
نیازهای کاذب کودکان

نیازهای کاذب کودکان

جستاری در حقوق کودک
جستاری در حقوق کودک

جستاری در حقوق کودک

٩ دانه شگفت انگیز که در سلامتى معجزه مى کنند
٩ دانه شگفت انگیز که در سلامتى معجزه مى کنند

٩ دانه شگفت انگیز که در سلامتى معجزه مى کنند

خطرات سواد (یا در واقع بی‎سوادیِ) الگوریتمی در سیستم عامل‌های بهداشت و درمان
خطرات سواد (یا در واقع بی‎سوادیِ) الگوریتمی در سیستم عامل‌های بهداشت و درمان

خطرات سواد (یا در واقع بی‎سوادیِ) الگوریتمی در سیستم عامل‌های بهداشت و درمان

بررسی رابطه خوردن بستنی و چاقی شکم
بررسی رابطه خوردن بستنی و چاقی شکم

بررسی رابطه خوردن بستنی و چاقی شکم

درمان افسردگی با مواد غذایی و تغذیه مناسب
درمان افسردگی با مواد غذایی و تغذیه مناسب

درمان افسردگی با مواد غذایی و تغذیه مناسب

رازیانه و خواص آن
رازیانه و خواص آن

رازیانه و خواص آن

آشنایی با خواص انواع ویتامین و مواد معدنی
آشنایی با خواص انواع ویتامین و مواد معدنی

آشنایی با خواص انواع ویتامین و مواد معدنی

خواص اسپرولینا چیست؟
خواص اسپرولینا چیست؟

خواص اسپرولینا چیست؟

آشنایی با تخصص طب سنتی در دانشکده‌های پزشکی ایران
آشنایی با تخصص طب سنتی در دانشکده‌های پزشکی ایران

آشنایی با تخصص طب سنتی در دانشکده‌های پزشکی ایران

گران ترین جزایر خصوصی دنیا
گران ترین جزایر خصوصی دنیا

گران ترین جزایر خصوصی دنیا

کدام داروهای مکمل، قدرت باروری خانم‌ها را افزایش می دهند؟
کدام داروهای مکمل، قدرت باروری خانم‌ها را افزایش می دهند؟

کدام داروهای مکمل، قدرت باروری خانم‌ها را افزایش می دهند؟

آیا امکان چاپ سه بعدی غذا وجود دارد؟
آیا امکان چاپ سه بعدی غذا وجود دارد؟

آیا امکان چاپ سه بعدی غذا وجود دارد؟

وحشتناک ترین شهرهای توریستی جهان
وحشتناک ترین شهرهای توریستی جهان

وحشتناک ترین شهرهای توریستی جهان

واقعیت افزوده و مسائل فرهنگی
واقعیت افزوده و مسائل فرهنگی

واقعیت افزوده و مسائل فرهنگی

مداحی زیبای «یا دافع البلا دفع بلا کن»/ جواد مقدم
مداحی زیبای «یا دافع البلا دفع بلا کن»/ جواد مقدم

مداحی زیبای «یا دافع البلا دفع بلا کن»/ جواد مقدم

اثر مصرف ویتامین و مکمل در پیشگیری از کرونا
اثر مصرف ویتامین و مکمل در پیشگیری از کرونا

اثر مصرف ویتامین و مکمل در پیشگیری از کرونا

کدام داروهای مکمل به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می کنند؟
کدام داروهای مکمل به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می کنند؟

کدام داروهای مکمل به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می کنند؟