مبارزه با رژیم در مجالس ترحیم

مراسم‌های ترحیم مسجد اعظم قم و مسجد ارک تهران دارای ویژگی‌های خاصی از نمایش وحدت و انسجام مخالفان سیاسی حکومت پهلوی بود.
جمعه، 3 آبان 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
مبارزه با رژیم در مجالس ترحیم
به مناسبت شهادت سید مصطفی خمینی رحمه الله، ختمی در مسجد قندهاری واقع در محمودآباد یزد برگزار شد؛ ابتدا شیخ رضا سلیمی علاوه بر اینکه چند مرتبه نام روح الله خمینی را با القاب کامل بیان نمود از وسایل ارتباط جمعی مانند رادیو، تلویزیون و مطبوعات انتقاد نمود و گفت چرا خبر درگذشت سید مصطفی خمینی را منتشر نکردند و اضافه کرد: در قم و عراق و سایر ممالک اسلامی به این منظور مجالس ختمی برگزار گردیده و همه مشکی پوشیده اند و در لفافه از وضع مملکت انتقاد نمود. در بین سخنرانی نامبرده جوان ۲۲ سالهای که موی سرش کوتاه و دارای ریش و سبیل بود و ظاهرا نشان می داد که طلبه علوم دینی است چند مرتبه با صدای بلند از حاضرین خواست تا برای سلامتی خمینی و شادی روح فرزندش مصطفی خمینی صلوات فرستاده شود. بعد از سخنرانی سلیمی، شیخ محمد علی حافظیه سخنرانی کرد و گفت در اثر محدودیت آزادی که در بین طبقات مختلف اجتماع وجود دارد دین مقدس اسلام در حال از بین رفتن است... وی در سخنرانی خود با القاب کامل چند مرتبه نام روح الله خمینی را بر زبان آورد. در خاتمه شیخ راشدپور یزدی منبر رفت و ضمن اینکه مدعوین را به آرامش و سکوت دعوت کرد در بین سخنرانی خود مردم را به همبستگی و اتحاد بیشتر دعوت نمود و اضافه کرد شما با این کار ارادت خود را به خمینی که نماینده واقعی امام زمان می باشد ثابت نموده اید. ضمنا در بین سخنرانی خود چند مرتبه نام خمینی را با التهاب بیان و وی را رهبر شیعیان جهان اعلام داشت.».

رویه ذکر شده در اکثر مراسم روزهای سوم، هفتم و چهلم درگذشت آیت الله سید مصطفی خمینی تکرار شد و در مدت کوتاهی امواج انقلاب اسلامی در داخل و خارج از کشور به صورت قابل ملاحظه ای گسترش یافت. در میان مراسم های برگزار شده، مراسم های مسجد اعظم قم و مسجد ارک تهران دارای ویژگی های خاصی از نمایش وحدت و انسجام مخالفان سیاسی حکومت پهلوی بود.
 
 یکی از قشرهای انقلابی که بیشترین و مؤثرترین واکنش ها و فعالیت ها را در جریان درگذشت مشکوک آیت الله سید مصطفی خمینی از خود نشان داد، دانشجویان بودند. گزارش های ساواک نشان می دهد که در بسیاری از مجالس داخل و خارج کشور و به ویژه در کشورهای اروپایی و ارسال اعلامیه و پیام به کشورهای اسلامی، دانشجویان نقش فعال داشته اند. در اولین اعلامیه اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان در اروپا در تاریخ اول آبان ۱۳۸۹ اعلام شده که:
 
کلیه واحدهای اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانشجویان در سراسر اروپا و سازمان اسلامی دانشجویی وابسته به انجمن اسلامی دانشجویان در آمریکا و کانادا و نیز انجمن های اسلامی دانشجویان در هند روزهای جمعه و شنبه 6 و 7 آبان ماه (۲۸ و ۲۹ اکتبر ۱۹۷۷) برابر با ۱۶ و ۱۵ ذی القعده مراسم یادبود و فاتحه برگزار خواهند کرد.» در مراسم های برگزار شده نیز اعلامیه‌های امام خمینی خطاب به انجمن های اسلامی پخش می گردید. چنانکه گفته شد، دانشجویان نیز همچون فعالان سیاسی ملی - مذهبی در تبلیغ و برنامه ریزی مراسم مسجد ارک نقش مؤثری داشتند. در چندین گزارش ساواک اعلام شده است دانشجویان دانشگاه های مختلف با انتشار اعلامیه‌هایی مردم را برای شرکت در آن مراسم دعوت نموده اند. در گزارشی از ساواک تهران آمده است که اعلامیه ای در دانشگاه پلی تکنیک پیدا شده که دانشجویان را به یک دقیقه سکوت به مناسبت درگذشت سید مصطفی دعوت کرده است. ساواک تهران دو هفته بعد از درگذشت سید مصطفی وضعیت پدید آمده و فعالیت های مخالفان را چنین تحلیل می کند:
 
تجلیلی که قاطبه روحانیت، بازاریان، اعضای سابق جبهه به اصطلاح ملی، نهضت به اصطلاح آزادی، دانشجویان و افراد عادی در خلال برگزاری مجالس ختم و سوگواری یاد شده بالا در مسجد ارک، مسجد جامع بازار، مسجد جامع سرسبز نارمک، مسجد اعظم قم، مسجد آیت الله کاشانی در پامنار، مسجد شهرری از خمینی به عمل آوردند و دنباله مراسم سوگواری به یک روز تعطیل عمومی در قم و یک روز تعطیل شدن بازار تهران انجامید. اکثر شرکت کنندگان در این مراسم و مجالس شعارهایی بر له خمینی و علیه دستگاه داده و همه دست به دعا بودند که یک بار دیگر خمینی به ایران مراجعت نماید. از طرفی در بعضی از محافل بازار و بین مردم عادی چنین شایع شده که مصطفی خمینی را نیز مانند علی شریعتی در خارج از ایران به وسیله دستگاه به قتل رسانیده اند. روی هم رفته مرگ مصطفی خمینی در بالا بردن شأن و وجهه پدرش بین قاطبه مردم بسیار مؤثر بوده است.»
 
سراسری شدن مبارزه با رژیم پهلوی در مجالس ترحیم آیت الله سید مصطفی خمینی نکته مهم دیگری که در جریان برگزاری مراسم ها و مجالس گوناگون بزرگداشت و ختم به چشم می خورد، مبادله اطلاعات مجالس مهم و تکثیر و پخش سخنرانی های تأثیرگذار و پر محتوا در سطح کشور بوده است. هدف این کار تقویت شبکه پیام رسانی نهضت امام خمینی و ایجاد وحدت روش در مبارزه در سراسر کشور بود. در یکی از گزارش های ساواک قم آمده است:
 
مجالس ترحیمی که به مناسبت درگذشت مصطفی خمینی در نقاط مختلف تشکیل شده است و گویندگان و وعاظ در آن سخنرانی کرده اند، از سخنرانی آنان نوار تهیه شده و نوار فروشی های قم در حال حاضر مرتب این نوارها را تکثیر کرده و مشغول فروش آن به قیمت های خوب هستند... مهم ترین و پرفروش ترین آنها نوار سخنرانی آقایان عبدوست و خزعلی و برقعی در قم، دکتر عبدالرضا حجازی و دکتر روحانی در تهران و شیخ محمد علی گرامی در کرمانشاه است.»
 
در واقع می توان گفت از اول آبان تا چهلمین روز درگذشت آیت الله سید مصطفی خمینی مراسم ها و مجالس گوناگون در شهرهای مختلف و خارج از کشور برگزار شد و امواج تبلیغات و فعالیتهای سیاسی با همگرایی فعالان سیاسی و مبارزان روند فزاینده و وسیعی به خود گرفت و پایه های حکومت پهلوی را به طور جدی لرزانید و برای ضربه پذیری نهایی در سال ۱۳۵۷ مهیا کرد.
 
منبع: امید اسلام، معاونت پژوهشی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ و نشر عروج، چاپ اول، تهران، 1390
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی
درگیری فیزیکی در جریان مناظره زنده تلویزیونی در ارمنستان + فیلم
play_arrow
درگیری فیزیکی در جریان مناظره زنده تلویزیونی در ارمنستان + فیلم
نبویان: اگر محاصره برداشته شود حاصل فشارهای نیروهای مسلح در تنگه هرمز است نه امضای تفاهم‌نامه و مذاکره + فیلم
play_arrow
نبویان: اگر محاصره برداشته شود حاصل فشارهای نیروهای مسلح در تنگه هرمز است نه امضای تفاهم‌نامه و مذاکره + فیلم