به خلاقیت کودکان توجه کنیم

کودکان خلاق می توانند با توجه به موقعیت و مکان خاص بازی را تغییر دهند، بازی‌های جدید ابداع کنند
يکشنبه، 3 آذر 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
به خلاقیت کودکان توجه کنیم
اغلب اوقات اگر کمی وقت و حوصله کنیم متوجه وجود خلاقیت در بچه‌ها می شویم. بهترین زمان برای اطلاع از خلاقیت کودکان، تماشای آنها به هنگام بازی است. خلاقیت عامل مهم بازی است. کودک را در حالی که آزادانه و فارغ البال با مواد و اسباب بازی‌هایش سرگرم بازی است تماشا کنید. کودکان خلاق اغلب برای هر یک از وسایل بازی خود موارد استفاده متفاوتی پیدا می کنند و قبل از اینکه از وسیله ای به سراغ وسیله دیگر بروند از آن به انواع مختلف استفاده مینمایند.
 
کودک خلاق اغلب از منابع خود به انواع و اشکال مختلف و گاه حیرت انگیز استفاده می کند. ممکن است یک جعبه خالی برای کودک خلاق ارزشی به مراتب بیش از بهترین و پیچیده ترین اسباب بازیها داشته باشد. کودکان خلاق می توانند با توجه به موقعیت و مکان خاص بازی را تغییر دهند، بازی‌های جدید ابداع کنند، مقررات خاصی وضع کنند، رهبری بازی را در دست گرفته و با سازمان بندی منسجم په به صورت فردی و چه به صورت گروهی بازی کنند. بازی این گونه افراد از تنوع و گوناگونی آکنده بوده و می توانند با توجه به علایق خود و بازی کنان هدفهای بازی را اعمال کنند. در مقابل کودکانی که از خلاقیت بی بهره بوده و یا خلاقیت کمی دارند در بازیها نقش پیرو را به عهده گرفته، خود را ملزم به رعایت کامل مقررات بازی می دانند، تخطی از قوانین را جایز نشمرده و بازی را بیشتر به عنوان وظیفه و کار تلقی می کنند تا وسیله ای برای رشد، بنابراین سهم آنها از لذت بازی کمتر از کودکان خلاق است.
 
مطالعات روان شناسان درباره خلاقیت نشان داده است که خلاقیت نیز همانند سایر جنبه های انسان از الگویی پیروی می کند. به نظر آنها خلاقیت در اوایل زندگی و ابتدا در بازی کودک ظاهر می شود و به تدریج در جنبه های دیگر زندگی از قبیل کار، مدرسه، فعالیت های تفریحی و مشاغل تجلی می کند. ابتکارات یا تولیدات خلاق در طول سالهای ۳۰ و ۴۰ به اوج می رسد. بعد از آن حالت فلات پیدا می کند، به تدریج کاهش می یابد.
 
اریکسون، میان سالی را سن بحرانی نامیده است که در آن تولید یعنی تمایل به خلق یا به وجود آوردن یا رکود حکمفرما خواهد شد. به عقیده روانشناسان عوامل محیطی از قبیل فقر بهداشتی، اوضاع و احوال خانوادگی، فشارهای مالی و نبودن وقت آزاد در به اوج رسیدن خلاقیت مؤثرند و شواهد دال بر کاهش آن به سبب محدودیت های موروثی وجود ندارد.
 

عوامل تسریع کننده در رشد خلاقیت

وقت: کودکان برای خلاق شدن وقت زیادی لازم دارند تا با افکار و مفاهیم درگیر شوند و با آنها بازی کنند و آنها را به اشکال نو و ابتکاری در آورند.
 
ترغیب و تشویق: کودکان برای خلاقیت و خلاق بار آمدن به تشویق و ترغیب نیاز دارند و انتقاد مانع خلاقیت ایشان می شود.
 
مواد: بدیهی است وجود مواد گوناگون مثلا کاغذ، خمیر و... برای تحریک خلاقیت در کودکان ضرورت دارد.
 
محیط محرک: محیط خانه و مدرسه باید با تشویق و راهنمایی کودکان در کاربرد مواد و اشیا، خلاقیت ایشان را بر انگیزد.
 
روابط غیر انحصاری والدین کودک: والدینی که نه حامی افراطی و نه انحصارگر افراطی فرزند خود هستند، طبعا او را به استقلال و اتکا به خویش تشویق خواهند کرد و این دو تاثیر بیشتری در خلاقیت دارند.
 
روشهای پرورش کودک: روش آزاد منشانه و آسان گیر در پرورش کودکان در خانه و مدرسه خلاقیت را تسریع می کند، در صورتی که سختگیری از آن جلو گیری می کند.
 
فرصت کسب معلومات: خلاقیت در خلا انجام نمی گیرد، بلکه مستلزم کسب معلومات است که زیر بنای خلاقیت بشمار می رود.
 
جلوه های خلاقیت در کودکان: کودکان فرایند خلاقیت خود را در سنین مختلف به شکل‌های گوناگون آشکار می کنند که به جلوه های خلاقیت معروفند. این جلوه ها عمدتا عبارتند از:
 
جاندار پنداری :علاقه به نسبت دادن هشیاری به اشیا و موجودات غیر جاندار. این جلوه را غالبا در کودکان خردسال که هنوز نمی توانند جاندار را از غیر جاندار تمیز دهند، می بینیم، آنها از نسبت دادن صفات زندگان به موجودات غیر زنده لذت می برند و معمولا صفاتی را به آنها نسبت می کند که والدینشان به خود ایشان نسبت می دهند.
 
بازی سازنده : کودکان زمانی که به سن مدرسه می رسند و می توانند خیالبافی و واقعیت را از هم تشخیص دهند، توجه خود را از بازی نمایش به بازی سازنده معطوف می کنند.
 
دوست خیالی: از شخص، حیوان یا چیزی که کودک در عالم خیالش می آفریند تا نقش دوست را با او ایفا کند، زیرا بیشتر بازی ها برای لذت بخش بودن به همبازی نیاز دارند و کودکانی که همبازی ندارند غالبا یک همبازی خیالی برای خودشان خلق می کنند. کودکی که تجارب اجتماعی تلخ و ناخوشایند دارد، ممکن است همبازی خیالی را بر همبازی واقعی ترجیح دهد.
 
رویای بیداری: رویای بیداری مانند بازیها، فعالیتی است که شخص از پرداختن به آن لذت می برد. شکلی از بازی ذهنی است که معمولا خیال پردازی خوانده می شود تا جلوه های کنترل شده تخیل مشخص شود.
 
دروغ های مصلحت آمیز کودک: یکی از جلوه های بسیار شایع میان کودک خردسال، گفتن دروغهای مصلحتی است که با دروغهایی که بزرگسالان فکر می کنند تفاوت دارد. این گونه دروغ را کودک بر خلاف تصور بزرگسالان عملا درست می پندارند.
 
شوخی سازی : شوخی دو جنبه دارد: توانایی ادراک شوخی و دیگری توانایی تولید آن و جنبه پذیرش اجتماعی را هم باید به آن افزود، زیرا جالب یا غیر جالب بودن شوخی را اطرافیان تعیین می کنند. تولید شوخی مستلزم شناخت موقعیت است، همچنین با میزان علاقه شخص به پذیرش اجتماعی بستگی دارد. به این معنا که کودکان ناراضی از میزان آن طبعا به تولید شوخی انگیزش بیشتری خواهند داشت تا به هدف خود برسد. شوخیها انواع ساده و پیچیده دارند که خلاقیت عمدتا در شوخی های پیچیده به چشم می خورد.
 
داستان گویی: یکی دیگر از جلوه های خلاقیت، داستان گویی است. کودکان خلاق در انتخاب و بیان داستان موفقیت بیشتری دارند و بهتر و بیشتر می توانند توجه شنوندگان خود را جلب کنند.
 
مفهوم خود آرمانی: مفهوم خود آرمانی آرزوی کودکان به این است که آن باشند یا آن چیز را عرضه کنند که خود دوست دارند به آن برسند. به عبارت دیگر منظور از خود آرمانی، علاقه شخص به این است که دیگران او را آنچنان که خودش می خواهد دریابند. اعم از خود پنداری بدنی و خود پنداری روانشناختی
 
منبع: کودکان نابغه و باهوش، فاطمه تقدسی‌نیا، نوید حکمت، چاپ دوم، قم، 1396
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم