رويارويي دو آدم شبيه هم

پرونده اي براي فيلم «ربودن پلهم 123»

ربودن پلهم 123 The Taking of Pelham 123

کارگردان :توني اسکات
بازيگران :جان تراولتا،دنزل واشينگتن،جان تورتورو،لوئيس گوزمن و جيمز گاندولفيني
فيلم«ربودن پلهم 123»تريلري پرتحرک و هيجان انگيز است که توني اسکات فيلمساز نامدار انگليسي کارگرداني آن را برعهده داشته و جمعي از بازيگران برجسته هاليوود در آن به نقش آفريني پرداخته اند. فيلم اقتباسي است از کتابي به همين نام نوشته مورتون فريد گود، که با نام مستعار جان گودي آن را نگاشته است.در سال 1974فيلمي با همين نام و بر اساس آن کتاب ساخته شد و اثر حاضر در واقع بازسازي آن فيلم به شمار مي رود. جذابيت هاي داستان به قدري بود که يازده سال پيش نسخه اي تلويزيوني هم از آن ساخته شد .

خلاصه داستان

چهار مرد مسلح به رهبري فردي به نام برنارد رايدر (جان تراولتا )قطار خط شماره 6متروي نيويورک را در ساعت 1:23بعدازظهر از ايستگاه پلهم مي ربايند.
والتر گاربر (دنزل و اشينگتن )مأمور کنترل مترو در مرکز کنترل، مراقبت از اوضاع را بر عهده دارد . ربايندگان مسافران حاضر در قطار را به گروگان گرفته اند . پليس وارد ماجرا مي شود و يکي از افسران پليس در درگيري با ربايندگان به قتل مي رسد . رايدرو راموس يکي از کارمندان اخراج شده مرکز کنترل مترو در واگن جلوي قطار حضور دارند، در حالي که ديگر افراد گروگان ها را در واگن عقبي تحت نظر گرفته اند. آنها به پليس 60دقيقه فرصت مي دهند تا مبلغ 10ميليون دلار به آنها پرداخت کند. ربايندگان اعلام کرده اند که پس از يک ساعت هر دقيقه يکي از مسافران را خواهند کشت. گاربر مذاکره با رايدر را از طريق بي سيم آغاز مي کند در حالي که رايدر از طريق لپ تاب خود اوضاع را تحت کنترل دارد.
يکي از مسافران هم لپ تاپ مجهز به دوربين خود را در حالتي قرار داده که از همه مراحل گروگانگيري تصوير برداري کرده است. او تصاوير را براي نامزدش ارسال مي کند و نامزدش هم فيلم را در اختيار يک شبکه تلويزيوني محلي قرار مي دهد گاربر اعلام مي کند که شهرداري نيويورک حاضر است براي نجات جان مسافران، 10ميليون دلار به ربايندگان بپردازد.
از سوي ديگر اداره پليس و رئيس اداره مترو که رابطه خوبي با گرابر ندارد، او را وادار مي کنند تا توافق قبلي با ربايندگان را منتفي اعلام کند و افسري به نام کامونتي (جان تورتورو)ادامه مذاکره را در دست مي گيرد. او رايدر را عصباني مي کند و رايدر مي خواهد که گاربر بازگردد و اعلام مي کند که تنها با او صحبت خواهد کرد. اما کامونتي اين پيشنهاد را رد مي کند و مي گويد که گاربر محل کار خود راتر ک کرده است. رايدر هم راننده قطار را به قتل مي رساند. کامونتي هم ناچار مي شود که گاربر را بازگرداند و با رايدر صحبت کند. همزمان هم يکي از تک تيراندازان ماهر پليس در تونل مترو مستقر مي شود . کامونتي نسبت به اصرار رايدر مبني بر اينکه تنها حاضر است با گاربر صحبت کند مشکوک مي شود. رايدر مي گويد پول را براي پرداخت شهريه دانشگاه فرزندانش مي خواهد .همزمان يکي از افسران پليس مستقر در تونل ناخواسته شليک مي کند و راموس را به قتل مي رساند. پول مورد درخواست ربايندگان آماده مي شود و رايدر گاربر را وادار مي کند تا شخصاً پول را دريافت کرده و ظرف مدت هفت دقيقه به قطار ربوده شده برساند. گاربر پول را دريافت مي کند در حالي که يکي از ماموران پليس اسلحه اي هم به او مي دهد.
گاربر مي کوشد ربايندگان را که مي خواهند از يک خروجي متروکه تونل بگريزند، تعقيب کند. ربايندگان به يک هتل مي روند و در آنجا رايدر از دو همدستش جدا مي شود، اما پليس آن دو را در محوطه خارجي هتل محاصره مي کند. تيراندازي آغاز مي شود و پليس دو همدست رايدر را مي کشد اما رايدر با يک تاکسي مي گريزد . در حالي که گاربر در تعقيب اوست. رايدر و گاربر روي يک پل با هم رودررو مي شوند. رايدر که از فرار نااميد شده از گاربر مي خواهد پيش از آنکه پليس سر برسد او را بکشد وده ثانيه به گاربر مهلت مي دهد. پس از 10ثانيه رايدر اسلحه اش را بيرون آورده و گاربر را نشانه مي رود. اما گاربر پيش دستي کرده و به او شليک مي کند. رايدر پيش از مرگ، گاربر را قهرمان مي خواند. شهردار نيويورک از گاربر براي نجات جان مسافران تشکر مي کند و او را با اسکورت ويژه روانه خانه مي سازد.

نقش آفرينان

*دنزل واشينگتن در نقش والتر گاربر: کارمند مرکز کنترل متروي نيويورک، که با ربايندگان قطار مشغول مذاکره مي شود در نسخه سال 1974والتر ماتائو اين نقش را بر عهده داشت.
*جان تراولتا در نقش برنارد رايدر :سردسته ربايندگان قطار. او پيش از ربودن قطار به دليل ورشکشتگي در بورس نيويورک 10سال را در زندان گذرانده بود. توني اسکات اصرار زيادري بر سپردن اين نقش به تراولتا داشت، نقشي که دستمزدي 20ميليون دلاري براي تراولتا به ارمغان آورد. در نسخه 1974رابرت شاودر قالب اين شخصيت نقش آفريني کرده بود.
*جيمز گاندولفيني در نقش شهردار نيويورک: شخصي که براي حل بحران تحت فشار شديدي قرار مي گيرد. اين نقش را در نسخه اول لي والاس برعهده داشت.
*جان تورتورو در نقش کامونتي افسر دايره خدمات فوري پليس نيويورک شخصيتي که با تندروي هايش بحران را وارد ابعاد تازه تري کرد .
*لوئيس گوزمن در نقش فيل راموس:کارمند سابق متروي نيويورک و همدست اول رايدر در ربودن قطار. مارتين بالزام بازيگر اين نقش در فيلم سال 1974بود.

تفاوت ها ميان دو نسخه

يکي از چالش هاي اساسي فيلمنامه در مرحله بازنويسي، به روز کردن وقايع و استفاده از فن آوري هاي امروزي چون تلفن همراه ،لپ تاپ و لحاظ کردن واقعه يازده سپتامبر 2001در شيوه زندگي مردم نيويورک بود. ديويد کوئپ فيلمنامه نويس معتبري که گه گدار در کسوت کارگرداني هم ظاهر مي شود، در دسامبر 2007وظيفه بازنويسي فيلمنامه را بر عهده گرفت. او در اين باره مي گويد :«نسخه هاي متعددي از فيلمنامه را نوشتم و آن را به روز کردم به هر حال بيش از 30سال از ساخت فيلم اول مي گذشت و جهان در اين سال ها با تغييرات بسياري مواجه شده بود. خوشبختانه اين مرحله با موفقيت انجام شد. عليرغم تمامي تغييرات فيلمنامه کوئپ نسبت به کتاب وفادار بود و خط اصلي داستاني، به ويژه لحن مقابله قهرمان با ضد قهرمان را تا حد زيادي حفظ کرد. برايان هلگلانه که نسخه نهايي فيلمنامه را بازنويسي کرد، اندکي مسير پيرنگ داستاني را تغيير داد تا جايي که نسخه حاضر، چيزي فراتر از بازسازي نعل به نعل نسخه 1974از آ ب در آمده است . به گفته خود هلگلانه نسخه نهايي قصه دو آدم را بازگو مي کند که لزوما تفاوت خاصي با يکديگر ندارند، اما در دو جبهه مقابل قرار مي گيرند. اما به عقيده توني اسکات کارگردان فيلم، نسخه اوليه روي سردسته ربايندگان قطار و اقتدار سيستم حمل و نقل کلان شهري چون نيويورک متمرکز بود. اما در نسخه جديد دوئل دو انسان که دشمني خاصي هم با يکديگر ندارند، نکته محوري ماجراست . در کتاب و فيلم سال 1974شخصيت رايدر فردي خونسرد و حسابگر است، اما در اين فيلم رايدر فردي خشن است که حتي وقتي لازم نيست، دست به قتل مي زند . ضمن آنکه برخلاف کتاب و فيلم اوليه، در اين نسخه رايدر سابقه زندان هم دارد. ضمن آنکه در فيلم نخست شخصيت گاربر که والتر ماتائو نقش او را بر عهده دارد در واقع يک افسر پليس است که وارد ماجرا مي شود اما در نسخه کنوني گاربر مأمور کنترل اداره مترو است. با توجه به رشد نرخ تورم در سي سال اخير، ربايندگان قطار فيلم جديد 10ميليون دلار درخواست مي کنند، در حالي که در فيلم اوليه اين رقم يک ميليون دلار بود!جالب آنکه در نسخه تلويزيوني سال 1998رقم ياد شده به 5ميليون دلار رسيد.

توليد

مرحله توليد فيلم در ماه مارس 2008آغاز شد. مدت زمان زيادي از فيلم در تونل هاي متروي نيويورک و در داخل قطار هاي تندروي اين شهر مي گذرد. به دليل فعال بودن مترو در مسير مورد استفاده در فيلم فيلمبرداري اين صحنه ها همگي در ساعات 3تا6صبح انجام مي شد . بخشي از صحنه هاي فيلم هم در استوديوي کافمن آستورياي نيويورک فيلمبرداري شد. صحنه هاي خارجي فيلم در محله منهتن، ميدان تايمز و چند نقطه ديگر جلوي دوربين رفت قرار بود فيلم در تاريخ 31ژوئيه امسال به نمايش عمومي در آيد. اما با تغيير برنامه ها، فيلم دو هفته زودتر اکران شد جان تراولتا بازيگر محبوب فيلم در مراحل معرفي، تبليغات و نمايش افتتاحيه فيلم حضور نداشت، چرا که فيلم تنها پنج ماه پس از درگذشت ناگهاني جت، پسر 16ساله تراولتا به نمايش در مي آمد و تراولتا در شرايط روحي مناسبي قرار نداشت. تراولتا در نامه اي به مناسبت نمايش افتتاحيه فيلم به همکارانش نوشت :«توني ،دنزل ،لوئيس،جان ،جيمز و کمپاني سوني، در مراحل معرفي و نمايش افتتاحيه اين فيلم فوق العاده درنگ نکنيد. اما شرايط روحي من و خانواده ام براي شرکت در اين مراسم مناسب نيست .ما به فرصت بيشتري براي هضم و درک اين ضايعه نياز داريم و شما اين را درک خواهيد کرد. به تلاش هاي خودم و همکارانم براي ساخته شدن اين فيلم افتخار مي کنم و از همه مي خواهم که از فيلم«ربودن پلهَم 123»لذت ببرند . از همه شما از صميم قلب تشکر مي کنم.

بازتاب ها

نقدهاي متفاوتي بر فيلم«ربودن پلهم 123»نوشته شده است. فيلم در جمع بندي نقدهاي سايت راتن توميتوز، 52درصد آراي مثبت را به دست آورد . متاکريتيک نيز 53درصد راي مثبت را براي فيلم منظور کرده است. فروش نخستين آخر هفته فيلم 25ميليون دلار بود که فيلم را در رده سوم پرفروش ترين فيلم هاي هفته قرار داد.
در حالي که هزينه ساخت فيلم بالغ بر 100ميليون دلار برآورد شده بود ، اين رقم فروش جالب نبود، در حالي که پيش بيني مي شد «ربودن پلهم 123»جزو پرفروش ترين فيلم هاي سال 2009بشود.