جوان تنبلي که مشهور شد
ترجمه :رويا چراغي
کم هستند بازيگران زن اسپانيايي سي و چند ساله اي که کارهاي گذشته شان در سالن سينماي ملي لندن محوراصلي بحث ها باشد.اما دراين فصل BFI(انجمن سينماي انگلستان )به بزرگداشت اعتبار و ارزش کارهاي کارنامه درخشان پنه لوپه کروز اختصاص يافته است .بخش ويژه BFIسال -2009که اينديپندنت به عنوان شريک رسانه اي درآن حضوردارد -ازاوايل آگوست با مصاحبه اينديپندنت با کروز و بزرگترين مريدش ،پدرآلمودووار،در ساوت بانک لندن آغاز شد.(رابطه اين دو مانند مارلنه ديتريش براي جوزف فون استرنبرگ است)پيش نمايش صحنه هايي ازکارجديد شان به نام «آغوش هاي شکسته»چاشني افتتاحيه بود.
داستان حضورکروزروي صحنه از آن جا شروع شد که دخترنوجواني هق هق کنان در دفترکمپاني توليد فيلم اسپانيش فيلمز نشسته است.او چند دقيقه قبل تر براي بازي در نقش اول فيلم «دوران لولو»به کارگرداني بيگاس لونا انتخاب نشده و آن قدرغمگين بود که همان جا،در راهرو زانوي غم بغل گرفت و گريه کرد. قدر مسلم او براي بازي در آن نقش خيلي جوان بود.به خصوص که بايد شخصيت دشوار لونا را که از دوران نوجواني عبور کرده و به جواني رسيده است،ايفا مي کرد.او نقش را نگرفت و ويران شد.اين عقب رانده شدن-اگر واقعاً بتوان آن را چنين توصيف کرد-کاملاً موقتي بود. چند ماه بعد کاترينا با يوناس مديرآژانس استعداديابي کرونا در مادريد قابليت هاي کروز را کشف کرد. بايوناس توضيح مي دهد :«شرکت ما هرسال به دنبال پيدا کردن استعدادهاي جديد بود. از350بازيگر جوان روي صحنه تست مي گرفتيم و بعد يک يا دو نفر -و شايد هم هيچ کس -را براي نمايش انتخاب مي کرديم »کروز نوجوان يکي از انتخاب شده ها دراوايل دهه 1990بود . بايوناس متني به او داد که اينگريد برگمن در«کازابلانکا»اجرا کرده بود.
مديرآژانس استعداد يابي اولين برخوردش با کروزرا چنين به ياد مي آورد :«او براي آن نقش خيلي جوان بود اما ويژگي هاي شگفت آوربه وضوح در درونش وجود داشت که مرا تحت تاثيرقرار داد»بايوناس ماموريت هاي بيشتري براي کروز در نظر گرفت؛بداهه گويي و نيزگفتن متن ديگري که البته بيشتر به سن و سال هنرپيشه جوان مي خورد:«او همه را حيرت زده کرد. در چهارده سالگي تمام پيش نيازهاي يک هنرپيشه را داشت. مشخص بود که چه قدر عالي آموزش ديده و تمرين کرده است.»خانم مديرادامه مي دهد:«بله ،او درخشان بود.او اشتياق و تعهد زيادي به آن چه برعهده اش مي گذاشتند ،داشت و در هر شرايطي تمام تلاش خود را به کار مي گرفت.»
البته بايوناس مطمئن است که بلند پروازي والدين کروزدرتشويق او براي ورود به دنياي بازيگري نقشي نداشته است:«مي دانم در سال هاي کودکي آن قدرها هم مودب و آرام نبوده است. براي اين که از شر انرژي مخربش خلاص شوند ،او را به کلاس هاي باله مي فرستادند . اين تنها تصميمي بود که والدين نه چندان بلند پروازش گرفتند.»
بايوناس اعتراف مي کند که کروز جوان سستي هايي هم داشت اما مصمم بود بر آن ها غلبه کند.وقتي کروز اين فرصت را پيدا کرد که به عنوان مجري در تلويزيون حضورداشته باشد.هم خودش و هم بايوناس قبول داشتند که اين فرصت مي تواند کمک کند تا او راحت ترجلوي دوربين قرار بگيرد ،هرچند نسبت به هدف اصلي يک گام جنبي به حساب مي آمد.مدتي بعد او نقش هاي کوتاهي درچند فيلم اسپانيايي گرفت. سرانجام زماني که کروزکمي بزرگتر شد براي بازي درنقش اولJamon Jamonانتخاب شد.او دراين فيلم نه چندان قابل توجه قابليت هاي ويژه خود را به نمايش گذاشت .نوعي ظرافت و لطافت درون او وجود دارد.(بي دليل نيست که او را به ادري هيپبرن تشبيه مي کنند)اين همان خصوصيتي است که پدرو آلمودووار بزرگترين مربي اش را براي همکاري با او متقاعد مي کند.
جان هوپ ول ،تاريخ نويس فيلم اهل مادريد ازنويسنده «بيرون ازگذشته :سينماي اسپانيا بعد ازفرانگو »مي گويد :«نگاهي اجمالي به نقش هايي که کروزبا آلمودوواربازي کرده است ،نشان مي دهد او معمولاً زن خوبي بوده که به اقتضاي شرايط خارج از کنترلش تهديد شده و برافروخته مي شود.»هوپ ول باور دارد آلمودووار ويژگي هاي دوست داشتني مادرخود را در خصوصيات تجسم يافته کروز مي بيند. او نتوانسته اين خصوصيات را درهيچ يک از الهه هاي ديگر شعر و موسيقي اش بيابد؛نه کارمن مائورا (که هم بسيار زيباست و هم شخصيت بي نهايت شگفت انگيزي دارد)و نه حتي ويکتوريا آبريل.آلمودووار گذشته ها را به اين صورت به خاطر مي آورد:«وقتي کوچک بودم،هميشه خانه ما مملو اززنان بود. نمي توانم خود را در کودکي پيش از 10سالگي به همراه مردي تصورکنم ...من هميشه تصوير اين احاطه شدن توسط زن ها را به خاطر دارم.نه تنها مادرم بلکه زن هاي همسايه هميشه در اطرافم بودند .»
کروزهم به اين نکته اشاره مي کند که آلمودووار تا چه حد تحت تاثير مادرش است؛زني که البته پيش تر ملاقاتش کرده است:«او زني باهوش و بامزه بود...به نظرم آمد يک هنرمند ذاتي است .او درتمام فيلم هاي پسرش به گونه اي معرفي شده است.»با اين حال يک وارونه گويي عجيب درکارهاي مشترک اين دو نهفته است. يک بارکار من مائورا به کروز گفته بود:«تا به حال علاقه مشابه کارگردان به هنرپيشه اي را تا اين اندازه که پدر به تو علاقه مند است،نديده ام.»هرچه هست بيشتراحترام و تکريم است نه چيزديگر.
آلمودووار و کروز همکاري تحسين برانگيزي دارند.کروز او را کارگردان مورد علاقه اش مي داند و آلمودووار به کرات درباره اهميت حضور کروز در آثارش صحبت کرده است.به نسبت نزديکي و قرابتي که درنظرافکارعمومي دارند ،تنها چهارفيلم مشترک آن قدرها هم زياد نيست . در اولين کار مشترک به نام «گوشت زنده »(محصول 1997)او نقش کوتاه زني را دارد که درانتهاي اتوبوس وضع حمل مي کند. در«همه چيز درباره مادرم»(1999)نقش يک راهبه را بازي مي کند.«بازگشت »(2006)بزرگترين و مهم ترين نقش اش در فيلم هاي آلمودووار بود؛نقش مادر کارگرو قهرماني که آماده است براي حفاظت بازي هاي درخشان لاناترنردر ملودرام قديمي داگلاس سيرک و بيوگرافي خودش را درذهن زنده مي کند.
اسپانيا هرگز بازيگران زن جوان با استعداد کم نداشته است.پرسش اين است که چرا کروز يک ستاره بين المللي شده و ديگران هنوز به گرد پايش نرسيده اند. هر چند توضيح واضحات است که صد البته اين خانم با کارگردانان بزرگ و زنده اسپانيايي کارکرده که او را به جلو سوق داده اند،اما سايرهموطنانش ازاين موهبت بي بهره بوده اند .به هرترتيب تنها به اين يک مورد نمي توان بسنده کرد.بايوناس مي گويد ،کروز در شروع فعاليتش بعضي مواقع آن قدر سخت کار مي کرد که به بستربيماري مي افتاد. مثل خاويرباردم (همبازي وي در Jamon Jamonو ويکي کريتينا بارسلونا)او هم روياي بازي درصحنه هاي بين المللي را در سر داشت .کروز آماده بود تا براي پيشرفت در حرفه اش انگليسي صحبت کند و يا حتي فعاليت هاي تبليغاتي انجام دهد.
اما مسيرفعاليت بين المللي کروز به شکل کاملاً معکوسي پيش رفته است. او ازهمان ابتدا با اولين فيلم هايش دراسپانيا به ستاره بدل شد.درمراسم گويا به عنوان بهترين بازيگر نقش اول زن براي بازي در Gamon Jamonبرگزيده شد و چندي بعد بازهم براي فيلمbELLE EPOQUE فرناندو تروئبا(1992)برنده اسکاربهترين فيلم خارجي ،همان عنوان را تکرارکرد. واسطه هاي خارجي به شدت به جذب او علاقه مند بودند،اما درآن زمان به دليل جواني هنوزمطمئن نبود که چه طوربايد از حداکثراستعدادش استفاده کند.استوديوهاي هاليوودي اين خيال را در سر مي پروراندند که شايد او سوفيا لورن ديگري باشد که اين باربه جاي ايتاليا از اسپانيا ظهور کرده است.ويژگي هاي کمدي او هم در فيلم هاي اسپانيايي اش مثل «دخترروياهاي تو»ساخته تروئبا و هم درکارهاي هاليوودي مثل «چشم هايت را بازکن»اثرآلخاندرو آمنابار(1997).نمود بارزي دارند .فيلم هايي مانند وسترن «هاي -لوکانتري»استفن فريزر(1998)رومانس زمان جنگ «ماندولين کاپيتان کورلي»جان مدن (2001)وحتي نسخه انگليسي «چشم هايت را بازکن»به نام «وانيلااسکاي»ساخته کامرون کروو(2001)نتوانستند او را از کوشش براي پيشرفت هرچه بيشترباز دارند
طولي نکشيد که بخش هاي تاريک زندگي يک ستاره براي کروز به کابوس بدل شد.او بازيگردرجه يک و البته موفقي بود اما بيشتر به دليل حواشي اطراف زندگي خصوصي اش مطرح بود تا بازي هايش .البته به گفته بايوناس او درمقطعي بدشانسي آورد.به عنوان مثال فيلم نامه هايي که به ظاهر درخشان و ناب بودند درعمل به تجربه هايي خلاف انتظار بدل شدند:«فيلم استفن فريرزنمي توانست جزو بدها باشد.جان مدن هم اسکار گرفت....آن دو فيلم فوق العاده به نظرمي رسيدند اما کارآن طورکه انتظار داشتيم پيش نرفت. در واقع هيچ منفعتي براي پنه لوپه نداشتند.»
با تمام اين اوصاف کروز در نهايت بازهم نمايش مهارت هاي فوق العاده اش را آغاز کرد . نقش کليدي زني عامي و دورگه ايتاليايي -آلبانيايي که از کودکي توسط پدرش مورد سوءاستفاده قرار گرفته و همچنان زخم روحي آن سال ها را به همراه دارد در فيلم«حرکت نکن»(2004)سرجوکاستليتو بازگشت درخشاني بود. البته در آن زمان بسيارعقيده داشتند دراين فيلم او تمايل داشت ازچهره دلفريب و درخشان هميشگي اش فرارکند.دراين فيلم او چشم هايي گود افتاده و خالي دارد.موهايش چرب و دندان هايش بدشکل هستند.حتي اگر بازيگر چنين کارهايي را از روي تعمد و براي باورپذيرترکردن نقش انجام داده باشد،بايد گرفت بازي او آن قدرتاثيرگذار بود که بدون آن گريم هم تماشاگر را با خود همراه مي کرد.ماجراهاي هولناک «حرکت نکن»که درعين حال درامي تاثيرگذار درباره دو شخصيت آسيب ديده و خودآزار است ،به شدت مورد توجه قرارگرفت. همچنين اين فيلم تطبيق پذيري کروز را تاييد کرد.مهارت و زبردستي او درميان نقش هاي رنگارنگي که اجرا کرده همواره به يک نسبت بوده است؛او در نقش مادري معتاد زني مصيبت زده ،راهبه اي غريب کمديني عجيب و درنهايت واقعي ترين نقش آفريني اش درهيبت ملکه فريبنده هاليوود که از قضا مورد قبول عامه هم هست موردتاييد همه بود.کروزآمادگي اين را دارد که به اقتضاي نقش اش درسخت ترين و بدترين لوکيشن ها حاضرشود. درلندن هنگام فيلم برداري Chromophobiaاثرمارتا فينن ،قبول کرد نيمه شب و بدون محافظ براي ادامه فيلم برداري در کباب فروشي اي در محله هکني حاضر شود .
به گفته بايوناس کروزبا وجود شهرت روز افزون متکبرو گستاخ نشده است:«او خيلي خودماني و فوق العاده شوخ طبع است. زماني که با هم هستيم به خنده مي گذرد. علاوه بر بامزه بودن ،او واقعاً دختر خانواده است و خانواده اش را عاشقانه دوست دارد. »بايوناس بيش از بيست سال است که کروز را مي شناسد و به خوبي از روحيات او آگاه است :«اگر پنه لوپه آن قدر خون گرم و افتاده نبود،ظرف پنج ثانيه خانواده اش را با لگد ازخود مي راند اما چنين چيزي ازسوي او غيرممکن است.
همکارانش بيش ازاندازه از بخشش و خوش قلبي او صحبت مي کنند.بايوناس که همچنان مديربرنامه هاي جهاني کروزاست،مي گويد او هميشه آماده است تا به مشتريان جوان آژانس کمک کند يا دلگرمي شان بدهد.کروز همچنان هم دراروپا و هم در هاليوود به کارش ادامه مي دهد .ازمشخصه هايش تلفيق وتطبيق پروژه هاي هنري و تصوير برداري استوديوهاست.هنوزاز«آغوش هاي شکسته »رها نشده بوده سر صحنه Nine(اقتباسي ازهشت فليني)موزيکال پرخرج راب مارشال حاضرشد.
درميانه هاي سي سالگي کروز اعتبار شگفت انگيزي براي خود دست و پا کرده است.شمارش فيلم هاي تلويزيوني فهرست فيم هاي او را از پنجاه عنوان طولاني تر مي کند.بازي طبيعي وي در «ويکي کريستينا بارسلونا»ي وودي آلن درنقش همسرسابق کينه توزو تند مزاج خاوير باردم خود گوياي واقعيت است.او دربرابر اسکارلت يوهانسون ،اين هنرپيشه را کاملاً در حاشيه مرکز توجه قرار مي دهد؛کاري که امروز بسياري ازبازيگران ديگر نه تنها قادربه انجام آن نيستند،چه بسا شهامتش را هم ندارند.10سال قبل زماني که BFIدر تدارک نمايش فيلم هاي ميشل فايفر بود اين انتقاد مطرح شد که برنامه ريزان اين برنامه به دنبال مسيري ساده و مردم پسند ،براي به هيجان آوردن تماشاگران هستند. بعضي ازهمان تهمت ها دوباره براي آغاز فصل پنه لوپه کروز بر زبان افتاده است. با اين حال نگاهي اجمالي به بمب هاي عمل نکرده هاليوودي گاه و بيگاه او به خوبي نشان مي دهد که کروزنقش هاي متفاوت فوق العاده اي درکارنامه دارد و ازطرف ديگربا بسياري ازکارگردانان به نام اسپانيايي هم کارکرده است. و البته اين اصلاً اتفاقي نيست که کارهاي مشترک آن ها با کروز در زمره بهترين آثارشان قرار دارد.
منبع:نشريه سينماي پويا،شماره20
/ن
داستان حضورکروزروي صحنه از آن جا شروع شد که دخترنوجواني هق هق کنان در دفترکمپاني توليد فيلم اسپانيش فيلمز نشسته است.او چند دقيقه قبل تر براي بازي در نقش اول فيلم «دوران لولو»به کارگرداني بيگاس لونا انتخاب نشده و آن قدرغمگين بود که همان جا،در راهرو زانوي غم بغل گرفت و گريه کرد. قدر مسلم او براي بازي در آن نقش خيلي جوان بود.به خصوص که بايد شخصيت دشوار لونا را که از دوران نوجواني عبور کرده و به جواني رسيده است،ايفا مي کرد.او نقش را نگرفت و ويران شد.اين عقب رانده شدن-اگر واقعاً بتوان آن را چنين توصيف کرد-کاملاً موقتي بود. چند ماه بعد کاترينا با يوناس مديرآژانس استعداديابي کرونا در مادريد قابليت هاي کروز را کشف کرد. بايوناس توضيح مي دهد :«شرکت ما هرسال به دنبال پيدا کردن استعدادهاي جديد بود. از350بازيگر جوان روي صحنه تست مي گرفتيم و بعد يک يا دو نفر -و شايد هم هيچ کس -را براي نمايش انتخاب مي کرديم »کروز نوجوان يکي از انتخاب شده ها دراوايل دهه 1990بود . بايوناس متني به او داد که اينگريد برگمن در«کازابلانکا»اجرا کرده بود.
مديرآژانس استعداد يابي اولين برخوردش با کروزرا چنين به ياد مي آورد :«او براي آن نقش خيلي جوان بود اما ويژگي هاي شگفت آوربه وضوح در درونش وجود داشت که مرا تحت تاثيرقرار داد»بايوناس ماموريت هاي بيشتري براي کروز در نظر گرفت؛بداهه گويي و نيزگفتن متن ديگري که البته بيشتر به سن و سال هنرپيشه جوان مي خورد:«او همه را حيرت زده کرد. در چهارده سالگي تمام پيش نيازهاي يک هنرپيشه را داشت. مشخص بود که چه قدر عالي آموزش ديده و تمرين کرده است.»خانم مديرادامه مي دهد:«بله ،او درخشان بود.او اشتياق و تعهد زيادي به آن چه برعهده اش مي گذاشتند ،داشت و در هر شرايطي تمام تلاش خود را به کار مي گرفت.»
البته بايوناس مطمئن است که بلند پروازي والدين کروزدرتشويق او براي ورود به دنياي بازيگري نقشي نداشته است:«مي دانم در سال هاي کودکي آن قدرها هم مودب و آرام نبوده است. براي اين که از شر انرژي مخربش خلاص شوند ،او را به کلاس هاي باله مي فرستادند . اين تنها تصميمي بود که والدين نه چندان بلند پروازش گرفتند.»
بايوناس اعتراف مي کند که کروز جوان سستي هايي هم داشت اما مصمم بود بر آن ها غلبه کند.وقتي کروز اين فرصت را پيدا کرد که به عنوان مجري در تلويزيون حضورداشته باشد.هم خودش و هم بايوناس قبول داشتند که اين فرصت مي تواند کمک کند تا او راحت ترجلوي دوربين قرار بگيرد ،هرچند نسبت به هدف اصلي يک گام جنبي به حساب مي آمد.مدتي بعد او نقش هاي کوتاهي درچند فيلم اسپانيايي گرفت. سرانجام زماني که کروزکمي بزرگتر شد براي بازي درنقش اولJamon Jamonانتخاب شد.او دراين فيلم نه چندان قابل توجه قابليت هاي ويژه خود را به نمايش گذاشت .نوعي ظرافت و لطافت درون او وجود دارد.(بي دليل نيست که او را به ادري هيپبرن تشبيه مي کنند)اين همان خصوصيتي است که پدرو آلمودووار بزرگترين مربي اش را براي همکاري با او متقاعد مي کند.
جان هوپ ول ،تاريخ نويس فيلم اهل مادريد ازنويسنده «بيرون ازگذشته :سينماي اسپانيا بعد ازفرانگو »مي گويد :«نگاهي اجمالي به نقش هايي که کروزبا آلمودوواربازي کرده است ،نشان مي دهد او معمولاً زن خوبي بوده که به اقتضاي شرايط خارج از کنترلش تهديد شده و برافروخته مي شود.»هوپ ول باور دارد آلمودووار ويژگي هاي دوست داشتني مادرخود را در خصوصيات تجسم يافته کروز مي بيند. او نتوانسته اين خصوصيات را درهيچ يک از الهه هاي ديگر شعر و موسيقي اش بيابد؛نه کارمن مائورا (که هم بسيار زيباست و هم شخصيت بي نهايت شگفت انگيزي دارد)و نه حتي ويکتوريا آبريل.آلمودووار گذشته ها را به اين صورت به خاطر مي آورد:«وقتي کوچک بودم،هميشه خانه ما مملو اززنان بود. نمي توانم خود را در کودکي پيش از 10سالگي به همراه مردي تصورکنم ...من هميشه تصوير اين احاطه شدن توسط زن ها را به خاطر دارم.نه تنها مادرم بلکه زن هاي همسايه هميشه در اطرافم بودند .»
کروزهم به اين نکته اشاره مي کند که آلمودووار تا چه حد تحت تاثير مادرش است؛زني که البته پيش تر ملاقاتش کرده است:«او زني باهوش و بامزه بود...به نظرم آمد يک هنرمند ذاتي است .او درتمام فيلم هاي پسرش به گونه اي معرفي شده است.»با اين حال يک وارونه گويي عجيب درکارهاي مشترک اين دو نهفته است. يک بارکار من مائورا به کروز گفته بود:«تا به حال علاقه مشابه کارگردان به هنرپيشه اي را تا اين اندازه که پدر به تو علاقه مند است،نديده ام.»هرچه هست بيشتراحترام و تکريم است نه چيزديگر.
آلمودووار و کروز همکاري تحسين برانگيزي دارند.کروز او را کارگردان مورد علاقه اش مي داند و آلمودووار به کرات درباره اهميت حضور کروز در آثارش صحبت کرده است.به نسبت نزديکي و قرابتي که درنظرافکارعمومي دارند ،تنها چهارفيلم مشترک آن قدرها هم زياد نيست . در اولين کار مشترک به نام «گوشت زنده »(محصول 1997)او نقش کوتاه زني را دارد که درانتهاي اتوبوس وضع حمل مي کند. در«همه چيز درباره مادرم»(1999)نقش يک راهبه را بازي مي کند.«بازگشت »(2006)بزرگترين و مهم ترين نقش اش در فيلم هاي آلمودووار بود؛نقش مادر کارگرو قهرماني که آماده است براي حفاظت بازي هاي درخشان لاناترنردر ملودرام قديمي داگلاس سيرک و بيوگرافي خودش را درذهن زنده مي کند.
اسپانيا هرگز بازيگران زن جوان با استعداد کم نداشته است.پرسش اين است که چرا کروز يک ستاره بين المللي شده و ديگران هنوز به گرد پايش نرسيده اند. هر چند توضيح واضحات است که صد البته اين خانم با کارگردانان بزرگ و زنده اسپانيايي کارکرده که او را به جلو سوق داده اند،اما سايرهموطنانش ازاين موهبت بي بهره بوده اند .به هرترتيب تنها به اين يک مورد نمي توان بسنده کرد.بايوناس مي گويد ،کروز در شروع فعاليتش بعضي مواقع آن قدر سخت کار مي کرد که به بستربيماري مي افتاد. مثل خاويرباردم (همبازي وي در Jamon Jamonو ويکي کريتينا بارسلونا)او هم روياي بازي درصحنه هاي بين المللي را در سر داشت .کروز آماده بود تا براي پيشرفت در حرفه اش انگليسي صحبت کند و يا حتي فعاليت هاي تبليغاتي انجام دهد.
اما مسيرفعاليت بين المللي کروز به شکل کاملاً معکوسي پيش رفته است. او ازهمان ابتدا با اولين فيلم هايش دراسپانيا به ستاره بدل شد.درمراسم گويا به عنوان بهترين بازيگر نقش اول زن براي بازي در Gamon Jamonبرگزيده شد و چندي بعد بازهم براي فيلمbELLE EPOQUE فرناندو تروئبا(1992)برنده اسکاربهترين فيلم خارجي ،همان عنوان را تکرارکرد. واسطه هاي خارجي به شدت به جذب او علاقه مند بودند،اما درآن زمان به دليل جواني هنوزمطمئن نبود که چه طوربايد از حداکثراستعدادش استفاده کند.استوديوهاي هاليوودي اين خيال را در سر مي پروراندند که شايد او سوفيا لورن ديگري باشد که اين باربه جاي ايتاليا از اسپانيا ظهور کرده است.ويژگي هاي کمدي او هم در فيلم هاي اسپانيايي اش مثل «دخترروياهاي تو»ساخته تروئبا و هم درکارهاي هاليوودي مثل «چشم هايت را بازکن»اثرآلخاندرو آمنابار(1997).نمود بارزي دارند .فيلم هايي مانند وسترن «هاي -لوکانتري»استفن فريزر(1998)رومانس زمان جنگ «ماندولين کاپيتان کورلي»جان مدن (2001)وحتي نسخه انگليسي «چشم هايت را بازکن»به نام «وانيلااسکاي»ساخته کامرون کروو(2001)نتوانستند او را از کوشش براي پيشرفت هرچه بيشترباز دارند
طولي نکشيد که بخش هاي تاريک زندگي يک ستاره براي کروز به کابوس بدل شد.او بازيگردرجه يک و البته موفقي بود اما بيشتر به دليل حواشي اطراف زندگي خصوصي اش مطرح بود تا بازي هايش .البته به گفته بايوناس او درمقطعي بدشانسي آورد.به عنوان مثال فيلم نامه هايي که به ظاهر درخشان و ناب بودند درعمل به تجربه هايي خلاف انتظار بدل شدند:«فيلم استفن فريرزنمي توانست جزو بدها باشد.جان مدن هم اسکار گرفت....آن دو فيلم فوق العاده به نظرمي رسيدند اما کارآن طورکه انتظار داشتيم پيش نرفت. در واقع هيچ منفعتي براي پنه لوپه نداشتند.»
با تمام اين اوصاف کروز در نهايت بازهم نمايش مهارت هاي فوق العاده اش را آغاز کرد . نقش کليدي زني عامي و دورگه ايتاليايي -آلبانيايي که از کودکي توسط پدرش مورد سوءاستفاده قرار گرفته و همچنان زخم روحي آن سال ها را به همراه دارد در فيلم«حرکت نکن»(2004)سرجوکاستليتو بازگشت درخشاني بود. البته در آن زمان بسيارعقيده داشتند دراين فيلم او تمايل داشت ازچهره دلفريب و درخشان هميشگي اش فرارکند.دراين فيلم او چشم هايي گود افتاده و خالي دارد.موهايش چرب و دندان هايش بدشکل هستند.حتي اگر بازيگر چنين کارهايي را از روي تعمد و براي باورپذيرترکردن نقش انجام داده باشد،بايد گرفت بازي او آن قدرتاثيرگذار بود که بدون آن گريم هم تماشاگر را با خود همراه مي کرد.ماجراهاي هولناک «حرکت نکن»که درعين حال درامي تاثيرگذار درباره دو شخصيت آسيب ديده و خودآزار است ،به شدت مورد توجه قرارگرفت. همچنين اين فيلم تطبيق پذيري کروز را تاييد کرد.مهارت و زبردستي او درميان نقش هاي رنگارنگي که اجرا کرده همواره به يک نسبت بوده است؛او در نقش مادري معتاد زني مصيبت زده ،راهبه اي غريب کمديني عجيب و درنهايت واقعي ترين نقش آفريني اش درهيبت ملکه فريبنده هاليوود که از قضا مورد قبول عامه هم هست موردتاييد همه بود.کروزآمادگي اين را دارد که به اقتضاي نقش اش درسخت ترين و بدترين لوکيشن ها حاضرشود. درلندن هنگام فيلم برداري Chromophobiaاثرمارتا فينن ،قبول کرد نيمه شب و بدون محافظ براي ادامه فيلم برداري در کباب فروشي اي در محله هکني حاضر شود .
به گفته بايوناس کروزبا وجود شهرت روز افزون متکبرو گستاخ نشده است:«او خيلي خودماني و فوق العاده شوخ طبع است. زماني که با هم هستيم به خنده مي گذرد. علاوه بر بامزه بودن ،او واقعاً دختر خانواده است و خانواده اش را عاشقانه دوست دارد. »بايوناس بيش از بيست سال است که کروز را مي شناسد و به خوبي از روحيات او آگاه است :«اگر پنه لوپه آن قدر خون گرم و افتاده نبود،ظرف پنج ثانيه خانواده اش را با لگد ازخود مي راند اما چنين چيزي ازسوي او غيرممکن است.
همکارانش بيش ازاندازه از بخشش و خوش قلبي او صحبت مي کنند.بايوناس که همچنان مديربرنامه هاي جهاني کروزاست،مي گويد او هميشه آماده است تا به مشتريان جوان آژانس کمک کند يا دلگرمي شان بدهد.کروز همچنان هم دراروپا و هم در هاليوود به کارش ادامه مي دهد .ازمشخصه هايش تلفيق وتطبيق پروژه هاي هنري و تصوير برداري استوديوهاست.هنوزاز«آغوش هاي شکسته »رها نشده بوده سر صحنه Nine(اقتباسي ازهشت فليني)موزيکال پرخرج راب مارشال حاضرشد.
درميانه هاي سي سالگي کروز اعتبار شگفت انگيزي براي خود دست و پا کرده است.شمارش فيلم هاي تلويزيوني فهرست فيم هاي او را از پنجاه عنوان طولاني تر مي کند.بازي طبيعي وي در «ويکي کريستينا بارسلونا»ي وودي آلن درنقش همسرسابق کينه توزو تند مزاج خاوير باردم خود گوياي واقعيت است.او دربرابر اسکارلت يوهانسون ،اين هنرپيشه را کاملاً در حاشيه مرکز توجه قرار مي دهد؛کاري که امروز بسياري ازبازيگران ديگر نه تنها قادربه انجام آن نيستند،چه بسا شهامتش را هم ندارند.10سال قبل زماني که BFIدر تدارک نمايش فيلم هاي ميشل فايفر بود اين انتقاد مطرح شد که برنامه ريزان اين برنامه به دنبال مسيري ساده و مردم پسند ،براي به هيجان آوردن تماشاگران هستند. بعضي ازهمان تهمت ها دوباره براي آغاز فصل پنه لوپه کروز بر زبان افتاده است. با اين حال نگاهي اجمالي به بمب هاي عمل نکرده هاليوودي گاه و بيگاه او به خوبي نشان مي دهد که کروزنقش هاي متفاوت فوق العاده اي درکارنامه دارد و ازطرف ديگربا بسياري ازکارگردانان به نام اسپانيايي هم کارکرده است. و البته اين اصلاً اتفاقي نيست که کارهاي مشترک آن ها با کروز در زمره بهترين آثارشان قرار دارد.
پنج نقش به يادماندني کروز
Volver(بازگشت )
Belle Epoque
Don t Move
Vicky Cristina Barcelona
Jamon Jamon
منبع:نشريه سينماي پويا،شماره20
/ن
.jpg "چرا پیامبران و ائمه (ع) بیمار می‌شوند؟ ضعف بشری و مقام عصمت")
