راهنماي شناخت لنزهاي نيکون

نيکور نامي تجاري است که شرکت نيکون براي لنزهاي توليدي خود برگزيده است. شرکت نيکون بسيار پيش تر از توليد دوربين عکاسي، مشغول توليد لنز براي دوربين هاي ديگر از قبيل لايکا و کانن بوده و در اين زمينه سابقه طولاني و درخشاني از خود به جا گذاشته است، اما امروزه نيکون فقط براي دوربين هاي خود لنز توليد مي کند و توليد کنندگان دوربين که تمايل به استفاده از لنزهاي نيکور را داشته باشند، بايد دوربين هاي خود را مطابق با آن ها طراحي کنند، فوجي و کداک در دوربين هاي SLR خود از لنزهاي نيکور استفاده مي کنند. لنزهاي نيکور با بهره گيري از فناوري پيشرفته و به پشتوانه سابقه طولاني از کيفيت بسيار بالايي برخوردار هستند، اما مزيت اصلي لنزهاي نيکور که نيکون تبليغات گسترده اي روي آن دارد، حفظ سازگاري آن ها با دوربين هاي اين شرکت طي ساليان دراز است. به عبارت ديگر، تمامي لنزهايي که نيکون طي پنجاه سال اخير توليد کرده، روي دوربين هاي ديجيتال جديد نيکون نيز قابل استفاده هستند، به طوري که اگر شما سال ها است يک دوربين فيلمي ( آنالوگ) نيکون با تعدادي لنز داريد و تصميم گرفته ايد يک دوربين ديجيتال تهيه کنيد، بهترين انتخاب براي شما دوربين نيکون است، زيرا به راحتي مي توانيد از مجموعه لنزهاي خود براي دوربين جديد استفاده کرده و نگران صرف هزينه براي خريد لنزهاي جديد نباشيد.
اگر چه توليد کنندگان لنز از قبيل سيگما و تامرون، لنزهايي براي دوربين هاي نيکون توليد مي کنند که از تنوع، کيفيت و قيمت مناسبي برخوردار هستند، اما مناسب ترين لنز براي نيکون، هم خانواده آن يعني نيکور است، اما پس از انتخاب مارک تجاري مورد نظر خود لازم است بدانيد مناسب ترين لنز براي نياز شما چه لنزي است .براي اين منظور لازم است لنز را بشناسيد و از ويژگي هاي آن آگاه باشيد. توليد کنندگان لنز، لنزهاي خود را با جملاتي که بي شباهت به معادلات رياضي نيست، معرفي مي کنند که بيانگر قابليت هاي اصلي لنز و ويژگي هاي خاص آن ها است، به عنوان مثال، در يک آگهي تجاري يا مقالات بررسي دوربين و لنزهاي آن، چنين عباراتي را مشاهده مي کنيد:
Nikkor 18-135mm f/3.5-5.6G IF-ED AF-S DX
عبارت فوق معرف يک لنز زوم نيکور با دامنه بزرگنمايي از وايد 18 ميلي متر تا تله 135 ميلي متر است، حداکثر گشودگي ديافراگم آن در فاصله کانوني 18 ميلي متر برابر با f/3.5 و در فاصله کانوني 135 ميلي متر برابر با f/5.6 است، تا اينجاي معامله بيانگر قابليت اصلي لنز است که در لنزهاي ساير توليد کنندگان نيز به همين صورت بيان مي شود. در اين رابطه در مقاله راهنماي شناخت و خريد تجهيزات عکاسي در شماره 85 مجله به تفضيل صحبت کرده ام، اما مطلب موضوع بحث اين مقاله، قسمت دوم معادله است، يعني .G IF-ED AF-S DX اين قسمت معرف ويژگي هاي خاص لنز بوده و توليد کنندگان لنز از استانداردهاي خاص خود استفاده مي کنند. در اين مقاله به معرفي اين حروف اختصاري در لنزهاي نيکور مي پردازم.

Extera-low Dispersion )ED):
 

در ساختمان لنز دوربين از ترکيب چند عدسي محدب و مقعر استفاده مي شود ( تصوير 1). تعداد و ترکيب عدسي ها قابليت کاربردي لنز را تعيين مي کنند و مواد اوليه و فناوري ساخت عدسي، تعيين کننده کيفيت لنز است. نيکون در اين سري از لنزهاي خود عدسي هايي را به کار مي برد که از نوع خاصي از شيشه ساخته شده اند که باعث کاهش فوق العاده پراکندگي نور مي شود،

اين اشکال زماني پيش مي آيد که طول موج هاي مختلف نور که زواياي شکست متفاوتي دارند، وارد لنز مي شوند ( تصوير2). در اين صورت تصوير به دست آمده داراي خطاي رنگ (Chromatic aberration) خواهد بود. البته پردازنده دوربين تا حدودي اين خطا را اصلاح مي کند، اما به کارگيري اين عدسي ها در ساختمان لنز تا حدود زيادي از بروز مشکل جلوگيري کرده و باعث توليد تصويري بسيار شفاف و درخشان مي شود ( تصوير 3). اين ابتکار لنزهاي نيکور، به خصوص براي لنزهاي تله فتو بسيار مؤثر است.

Super Integrated Coating)SIC):
 

نيکون از يک پوشش چند لايه انحصاري روي عدسي هايي از اين نوع استفاده مي کند که نتيجه آن کاهش بازتاب نور از عدسي هاي داخل لنز است. اين انعکاس هاي مزاحم لکه هاي نوري شبح گونه (Flare) روي تصوير ايجاد مي کند (تصوير 4). عدسي هاي اندود شده توسط اين لايه تا حدود زيادي مانع ايجاد اين انعکاس ها درون بدنه لنز مي شوند.

Nano Crystal Coat)N ):
 

فناوري جديدي که نيکون براي حذف بازتاب اجزاي داخلي لنز به کار برده، پوشش لنز با لايه هاي بسيار نازک کريستال با ضخامتي در حد نانومتر است (يک نانومتر براي يک ميليونيم ميلي متر). شايد اين سوال براي شما پيش آيد که چرا کل عدسي از کريستال ساخته نمي شود؟ در حقيقت، عدسي ها از پلاستيک هاي فشرده ساخته مي شوند تا باعث کاهش وزن و قيمت لنز شده و با بهره گيري از چنين فناوري هايي کيفيت مطلوب عدسي نيز به دست مي آيد.

Aspherical lens elements) ASP):

عدسي هاي غير کروي که نيکون براي اولين بار در سال 1968 معرفي کرد (تصوير5) بسياري از خطاهاي عدسي هاي معمول را برطرف مي کند، به خصوص خطاي اعوجاج درلنزهاي وايد را که باعث کشيدگي تصوير در حاشيه ها مي شود، به طور محسوسي کاهش مي دهد. همچنين استفاده از اين عدسي ها باعث کاهش تعداد عدسي ها و در نتيجه توليد لنزهاي کوچک تر و سبک تر مي شود.

Close-Range Correction) CRC):
 

اين سيستم يکي از مهم ترين ابداعات نيکون در زمينه فوکوس لنز است که به لنزهاي نيکور امکان مي دهد. در فواصل کوتاه به راحتي و به دقت روي سوژه فوکوس کنند. از اين سيستم به ويژه در لنزهاي ماکرو، وايد و چشم ماهي (Fish-eye ) و برخي از لنزهاي تله متوسط استفاده مي شود.

Internal Focusing) IF):
 

سيستم فوکوس دروني يکي ديگر از سيستم هاي فوکوس نيکون است. لنزهاي مجهز به اين سيستم، عمليات فوکوس را که با جابه جايي مجموعه عدسي ها انجام مي گيرد، درون لوله لنز انجام داده و در نتيجه لنز هيچ گونه افزايش طولي نخواهد داشت. اين ويژگي باعث مي شود لنزها کوچک تر و سبک تر ساخته شده و مهم تر اين که، عمل فوکوس سريع تر انجام خواهد شد. نيکون از اين سيستم در لنزهاي تله فوتو و برخي از لنزهاي زوم خود استفاده مي کند.

Rear Focusing) RF):
 

لنز هاي نيکور از لحاظ سرعت و دقت در فوکوس و به خصوص فوکوس خودکار مشهور هستند که اين امر حاصل تحقيقات گسترده و ارائه سيستم هاي متعدد در زمينه فوکوس لنز است. يکي ديگر از اين سيستم ها، سيستم فوکوس در عقب است که عمليات فوکوس را صرفاً از طريق جابه جايي عدسي هاي عقب لنز با سرعت و دقت بيشتري انجام مي دهد.

(Defocus-image Control) DC):
 

يک لنز بسيار استثنايي براي عکاسان پرتره، توسط اين سيستم، عکاس مي تواند به دلخواه خود ميزان محوشدگي پيش زمينه يا پس زمينه را توسط حلقه روي لنز تنظيم و سوژه اصلي را به طور کامل از زمينه جدا کند، همچنين توانايي توليد فوکوس نرم روي پوست و محو کردن چين و چروک و لک هاي پوست از قابليت هاي ايده آل اين لنز براي عکاسي پرتره است. ساير توليد کنندگان لنز، بيشتر ويژگي هاي فوق که برخي از آن ها توسط نيکون ابداع شده اند، در توليدات خود به کار مي برند، اما اين ويژگي را هيچ لنز ديگري تا به حال مورد استفاده قرار نداده است.

Perspective Control ) PC):
 

اين هم يک لنز ايده آل براي عکاسان معماري (تصوير6). هنگام عکاسي از بناها و آثار معماري از آنجا که اغلب بايد دوربين را با زاويه به سمت بالا نشانه بگيريم، به دليل تأثير پرسپکتيو در تصوير توليد شده، قسمت هاي بالاي ساختمان به سمت عقب خم مي شوند، هر چه ساختمان مرتفع تر باشد، اين خميدگي بيشتر به چشم مي خورد ( تصوير7). اين لنزها با امکان تغيير دادن محور کانوني لنز يا به عبارت ديگر تغيير زاويه ديد لنز به جاي تغيير زاويه دوربين، اين مشکل را تا حدود زيادي برطرف مي کنند.

Electromagnetic diaphragm) E):
 

در اين سري از لنزها پرده ديافراگم به صورت ديجيتالي از دوربين، فرمان مي گيرد و از طريق يک سيستم الکترو مغناطيسي موجود در لنز عمل مي کند. مکانيزم عمل ديافراگم هاي فعلي مکانيکي است. اين مکانيزم در حال حاضر تنها در لنزهاي PC به کار برده شده است.

Auto Focus)AF):
 

لنزهايي که علاوه بر حلقه فوکوس دستي داراي موتور فوکوس خودکار نيز هستند.

AF-S(Silent-Auto Focus) :
 

اين سري از لنزها که در حال حاضر به طور تقريبي تمامي لنزهاي فوکوس خودکار نيکور را شامل مي شوند، به موتور ماوراء صوت SWM (Silent Wave Motor) براي فوکوس خودکار سريع و بي صدا مجهز هستند. فوکوس بي صدا به خصوص براي عکاسي حيات وحش بسيار مناسب است.

,Distance information)G ,d ):
 

لنزهايي که داراي اين ويژگي هستند، توانايي استفاده از برخي امکانات دروني دوربين از جمله سيستم فوکوس خودکار درون دوربين (براي لنزهايي که فاقد موتور فوکوس خودکار هستند) و نيز سيستم نور سنجي ماتريس سه بعدي نيکون (3D Matrix Metering) را دارند. لنزهاي سري G فاقد خط تنظيم ديافراگم هستند و مقدار آن را به طور مستقيم از دوربين دريافت مي کنند.

M/A:

سوئيچي براي تغيير مد بين فوکوس خودکار و فوکوس دستي ( تصوير8). با انتخاب اين مد، دوربين در حالت فوکوس خودکار قرار مي گيرد، اما همچنان امکان تنظيم دستي فوکوس از طريق حلقه فوکوس روي لنز برقرار است و عکاس در هر لحظه مي تواند بدون تأخير کنترل فوکوس را به دست گيرد.

Vibration Reduction )V):

اين سيستم لرزه گير اختصاصي نيکون بوده و برخي از لنزهاي تله و زوم نيکور به آن مجهز هستند. اين سيستم با تشخيص لرزش دوربين و جابه جايي عدسي هاي درون لنز در خلاف جهت لرزش از محو شدگي ناشي از لرزش در تصوير جلوگيري مي کند ( تصوير9). حتي در شرايط نور ضعيف که امکان انتخاب سرعت شاتر بالاتر وجود ندارد، استفاده از اين سيستم برابر با به کارگيري سه گام سرعت شاتر سريع تر ( هشت برابر سريع تر) است. به تازگي نيکون سيستم جديد تر لرزه گير خود را تحت عنوان VR ll ارائه کرده که از دقت بالاتري برخوردار است.

(Nikon DX Format)D):
 

اين سري از لنزهاي نيکور براي استفاده از دوربين هاي ديجيتال SLR نيکون که از سنسور قطع DX استفاده مي کنند، بهينه سازي شده اند. اگرچه نيکون استفاده از آن ها را در دوربين هايي با سنسور تمام کادر ( Full Frame ) توصيه نمي کند ،اما مي توان با اعمال ضريب برش در محاسبات مربوط به فاصله کانوني از آن ها استفاده کرد.

(Ultra Violet)UV:
 

يک لنز خاص براي عکس برداري با نور ماوراء بنفش. از اين لنزها در موارد تحقيقاتي و آزمايشگاهي استفاده مي شود.

يک لنز خيلي خاص:

وباز هم بسيار پيش تر از آن که نيکون به توليد لنز دوربين روي آورد، مشغول توليد ميکروسکوپ بوده و امروزه نيز يکي از توليد کنندگان مطرح ميکروسکوپ هاي علمي و صنعتي است. به پشتوانه اين پيشينه، نيکون به توليد يک لنز ميکروسکوپي براي دوربين هاي SLR خود اقدام کرده تا براي لذت بردن از عکاسي، محدوديتي براي علاقه مندان وجود نداشته باشد (تصوير 10).
نيکون طيف وسيعي از لنزهاي نيکور را براي دوربين هاي خود ارائه کرده، فقط کافي است انتخاب کنيد،اما در انتخاب خود دقت داشته باشيد تا مناسب ترين لنز را براي نياز خود پيدا کنيد، آيا به واقع در تمام دوران عکاسي شما موقعيتي پيش آمده است که لازم باشد براي يک لنز VR هزينه کنيد يا استفاده از يک سه پايه نياز شما را برطرف مي کند؟ اگر زمينه اصلي عکاسي شما پرتره است، پس يک لنز گران قيمت Nikkor 135mm f/2D AF DC با قيمت حدود يک و نيم ميليون تومان برايتان ايده آل است، اما اگر چنين نيست با اين قيمت مي توانيد دو يا سه لنز کاربردي تر ديگر براي دوربين خود تهيه کنيد.
منبع:دو هفته نامه عصر شبکه؛ شماره 100
/ن