شبي داده جهان را زيور و روز

شاعر : امير خسرو دهلوي

مهي چون آفتاب عالم افروز		شبي داده جهان را زيور و روز
از آن گلگونه کرده ماه را چهر		فلک نوري که گرد آورده از مهر
دو چندان باز داده وام خورشيد		مهي خورشيد وام از نور جاويد
ازين خوشتر، جهان خوابي نديده		به خواب خوش جهاني آرميده
نباشد يک نفش از جفت خود طاق		زمستان و هواي آنکه مشتاق
که با هم يک تني باشد دو جان را		نهاني وعده محکم گشت خان را
طلب شد شاه بانو را به درگاه		همان شب ز اتفاق بخت ناگاه
به مسند کرده بهر بندگي روي		شد آن مستوره‌ي عصمت برآن سوي
خضر خان کاب خضر آرد فرادست		ازين سو يافت فرصت عاشق مست
چو پروانه که پا کوبد بر آتش		به بي‌صبري شده زان شمع سرکش
نه صبران که دل بر جاي دارد		نه دل بر جا که غم را پاي دارد
دميده، در چراغ جان، دم سرد		پرستاران محرم نيز زين درد
کزان عقرب دشي کم گردد آگاه		چنان مي‌خواست رفتن جانب ماه
برادرزاده‌ي بانوي آفاق		چو دخت الپخان بد جفت اين طاق
شود رمزي از آن ديباچه معلوم		که گر در حضرت بانوي معصوم
شود آزرده از فرزند دل ريش		کند عون برادرزاده‌ي خويش
بود بيم سياست محرمان را		دهد دوري فزون‌تر همدمان را
که يارب کي به چشم آيد خداوند		وز آن سو چشم در ره مانده دلبند
که شب رفت و نيامد آفتابم		به خود مي‌گفت کشت اين ماهتابم
چو مرغ کنده پر افتاده پر کم		پرستاران او نيز اندرين غم
همي جست آسمان را پاره ابر		در آن مهتاب روشن، خان بي صبر
به سوز سينه سودائي همي پخت		به درد دل تمنائي همي پخت
دعا مي‌خواند و آب ديده مي‌کرد		نيازي از دل شوريده مي‌کرد
نياز دردمندان را اثرهاست		از آن جا کاه عاشق فتح درهاست
به کام دل شد اختر کار سازش		قبول افتاد در حضرت نيازش
همه گل‌هاي انجم کرده در جيب		برامد تيره ابري ناگه از غيب
نهان شد ماه در شبگون عماري		گرفت از پيش گردون پرده داري
که گر آيد کسي از بانوي شاه		کنيزي پاسبان را کرد بر راه
به خواب خوش چو بيداران خبر دار		بگوئي کاينک است آن بخت بيدار
به پاس کار خود خوش کرد جان را		چو خان کرد اين وصيت پاسبان را
خضر را سوي آب زندگاني		در آن ظلمات شد عزم نهاني
به خلوت وعده با دل خواه شد راست		چو عاشق در رسيد آنجا که دل خواست
بهار تازه و سرو جوان نيز		از آن سو در رسيد آن دلستان نيز
دهان هر گلي در نيم خندي		گل کر نه به نزدش بود چندي
که با آن بود بوي يار هم يار		نه تنها بوي گل بود آن ز گلزار
نسيم جان به مغز جان درون رفت		چو آن بو، در دماغ خان درون رفت
بدان نزديک کافتد چون گل از دست		چو زنبوران گل زان بوي شد مست
نه ياراي سخن گفتن زبان را		نه اسباب صبوري مانده جان را
به يکديگر نظرها داشته تيز		ستاره هر دو چون دو سرو نوخيز
بديدن زير منت مانده هر چار		دو ديده چار گشته گاه ديدار
چو دو ديده به يک جا و ز هم دور		دو مردم در دو چشم يکدگر نور
ولي طاوس هر دو پر بريده		دو طاوس جوان با هم رسيده
به بوي يکدگر از دور خرسند		دو گلبن، در يکي گلشن، شکر خند
ز سوز يکدگر افتاده در سوز		دو شمع شکر افشان شب افروز
نظر ها جفت و، دلها جفت و، تن طاق		دو بي‌دل رو برو آورده مشتاق
کجا بازار رعنائي شود گرم		به تاراج طبيعت حيرت و شرم
جگرها را تشنه، لبها مهر بسته		عجب حالي زلال از چشمه جسته
نه امکان زدن بر آهوي مست		کمان داران رغبت تير در شست
تحير بانگ بر مي‌زد که خاموش		هواي دل همي‌کرد از درون جوش
که صيدش پيش و او بربسته دندان		جوان شيري ز کار خويش خندان
ز حيرت ناز را کرده فراموش		وز آن سو نازنين با جان پر جوش
چو دو آيينه با هم روي در روي		نشسته هر دو دلدار وفا جوي
عنان شيري از پنجه نگزاشت		دل شير ژيان تا قوتي داشت
به بيهوشي فرو غلطيد در خاک		چو طاقت طاق شد در سينه‌ي چاک
صنم خود بود شاخ سبز بي بر		چو افتاد آن نهال تازه و تر
ز سوداي خضر، صفراش بربود		سر اندر پاي خضر نازنين سود
به ناخن روي و وز سر موي کندند		پرستاران چو چشم آن سو فگندند
ز چشم اشک پشيماني گشادند		ز هول اندر پريشاني فتادند
زدند آن سبزه و گل را گلابي		نمودند اندر آن حالت شتابي
همان غم را دگر غم‌خوا رگشتند		چو زان صفرا دمي هشيار گشتند
که چون گردد ازينسان حال مردم		شده هر دو بحال خويشتن گم
که بد هر يک زبان بسته دهن باز		کنيزان راهم آمد جان به تن باز
نبود از کام دل جان را سپاسي		بدينسان تا گذشت از شب دو پاسي
وداع يکدگر کردند ناچار		بسوز سينه دو يار وفادار
پس از هم ديده پر خون باز گشتند		ز دل بر چهره خون انداز گشتند
قدم مي‌رفت و روها باز پس بود		جگر پر خون و جانها پر هوس بود
که تشنه ز آب حيوان باز پس گشت		خضر گوئي که اسکندر هوس گشت

شبي داده جهان را زيور و روز

تازه های مقالات

بیشترین بازدید هفته