آمد چو خزان به غارت باغ

شاعر : امير خسرو دهلوي

بنشست به جاي بلبلان زاغ		آمد چو خزان به غارت باغ
در ريختن آمد از سر شاخ		هر غنچه که جلوه‌کرد گستاخ
مالنده چنار، دست در دست		ريزان گل و لاله، شست در شست
چون زلف خميده‌ي عروسان		گيسوي بنفشه خاک بوسان
افتاد گلي به رستخيزي		ناگه به چنين شکوفه ريزي
زو چشمه‌ي زندگي نمي بود		ليلي، که بهار عالمي بود
وز آب برفت چشمه سارش		آتش زده گشت نوبهارش
جان برد، که سوي جان گذر داشت		آن ريش کهن که در جگر داشت
جان نيز روان شدش به دنبال		آن دل که شدش به عشق پامال
بيماري چشم ناتوانش		آميخت به سرو نوجوانش
کش دود ز استخوان برامد		شعله ز تنش چنان برآمد
سر پوش اجل به سر در آورد		پهلو به کنار بستر آورد
وز بستر رنج، ساخت بالين		گشتش تن گوهرين سفالين
هم وسمه زر و بشست و هم نيل		گشتش خوي تب روان به تعجيل
نرگس ز کرشمه بازماندش		گيسو ز شکنج ناز ماندش
وافتاد به زردي آفتابش		شد تيره جمال صبح تابش
تب خاله نهاد بر لبش داغ		تب لرزه بسوخت روي چون باغ
يک جان بدو زخم گه گرفتار		هم رنج تن و هم انده‌ي يار
مي‌ديد عقوبتي دو سه روز		در تلوسه‌ي چنان جگر سوز
از بند قفص، شود به پرواز		چون شد گه‌ي آنکه مرغ دمساز
بگشاد جريده پيش مادر		زان نکته که زد به جانش آذر
وانديشه‌ي من خراش جانت		کاي درد من انده‌ي نهانت
آزرده شدي و رنج ديدي		زين غم که براي من کشيدي،
بار دل من به گردن تست		ناچار، چو خونم از تن تست
لابد تو کشي، که از تو زادم		رنجي که نهند بر نهادم
زحمت ز قياس بيش بردي		تيمار مرا که پي فشردي
زايل کنم از تو زحمت خويش		وقتست کنون که خيزم از پيش
مزدت مگر از خداي خواهم		عذرت به کدام راي خواهم؟
بعد از غم من غمي مبيناد		چشمت پس ازين نمي‌مبيناد
وز آب دو ديده شوي پاکم		بردار ز بستر هلاکم
تا غازه‌ي تر بود به رويم		خون ريز به روي مشک بويم
کافور فشان و موي خويشم		گل زن به جبين ز روي خويشم
پوشي به لباس آن جهاني		چون از پي مرقدم، نهاني
يک پاره بيار و بر کفن دوز		از دامن چاک يار دلسوز
پيوند وفا برم ته خاک		تا با خود از ان مصاحب پاک
ليلي به جنازه برنهد رخت		چون نوبت آن شود که از تخت
و آواز ده آن غريب ما را		کم کن قدري رقيب ما را
لب ساز کند به فرق بوسي		کايد چو شهان درين عروسي
وز سينه براورد حراره		در جلوه‌ي من کند نظاره
وز گريه‌ي تلخ شکر افشان		از رخ به زمين شود زر افشان
خونين کند از نفس هوا را		رنگين کند از جگر قبا را
قاري شود از نفير دل دوز		مطرب شود از ترانه‌ي سوز
وز ناله، برآورد سرودي		در گريه، روان کند درودي
من رقص‌کنان برون خرامم		او نغمه‌ي غم زند به نامم
تا حجره‌ي خوابگاه جانان		آيد قدري چو مهربانان
هم خوابه شود اگر تواند		وانگه به وفا، چنانکه داند
در خاک، بهم بويم، باري		در زندگي، ار نبود کاري
بشتاب، که وقت آن همين است		گو آنچه که گفتي، از يقين است،
وينک من اگر وصال خواهي		اينک رخ اگر جمال خواهي
تن با تن و جان به جان، برآميز		شوري، زد و کالبد برانگيز
خون دو شهيد را يکي کن		رنج دو جراحت اندکي کن
خون سرد نشد هنوز در پوست		گر چز دم سرد مردم اي دوست
پيوند، به خون گرم بهتر		با گرمي خونم آر در بر
چون جان، به دريچه‌ي تن آيي		ور دل نشود که بر من آيي
جان، دوسترت بود ز جانان		گيري کم دوست چون گرانان
زان روي که بي وفاست مردم		از مردمي تو بر نگردم
کس روي گذشتگان نبيند		هر کس پي زندگان گزيند
نتوان پس مرده رفت در گور		با آن که کنند ناله و شور
خالي نکنم ز تو، گل خويش		باين همه، به منزل خويش
بر باد دهد، زمانه خاکم		چون خاک شود، وجود پاکم
پيراهن کوي يار گردم		با باد صبا غبار گردم
جا نيست ز تن رميده در گشت		گويند که گرد باد در دشت
گردم به سرت چو گرد بادي		من نيز به جان دهم گشادي
هم خانه‌ي جان شوي، به يک پوست		ليکن تو نه آن کسي که بي دوست
در جستن همره‌ي عدم بود		عمريست که جان تو به غم بود
همراه دگر، چو من، نيابي		بشتاب که سوي آن خرابي
هم خوابه و همدم و هم آغوش		همره چه بود که جان چون نوش
ز افسانه‌ي غم کنيم کوتاه		اين راه دراز گاه و بيگاه
کاندر ره انتظار مردم		چندان ز تو انتظار بردم
من مرده و انتظار برجاي		و امروز که گشت جان سبک پاي
کاز کتم عدم، ره‌ي تو بينم		دوري منماي بيش از اينم
تو زود بيا که من گذشتم!		منشين که بساط در نوشتم
وز حالت خويش بي‌خبر گشت		گفت اين سخن و ز حال در گشت
مجنون گويان زتن برون رفت!		جانش که ميان موج خون رفت

آمد چو خزان به غارت باغ

تازه های مقالات

بیشترین بازدید هفته