| فروغ دولتش ظلمت زدايد | | ز مادر هر که دولتمند زايد |
| گل از وي نافهي تاتار گردد | | به خارستان رود، گلزار گردد |
| کند زندانيان را از غم آزاد | | به زندان گر درآيد، خرم و شاد |
| شد از ديدار يوسف باغ خندان | | چو زندان بر گرفتاران زندان |
| ز بند درد و رنج آزاد گشتند | | همه از مقدم او شاد گشتند |
| اسير محنت تيمار گشتي، | | اگر زندانياي بيمار گشتي |
| خلاصي دادي از تيمار و خواريش | | کمر بستي پي بيمارداريش |
| سوي تدبير کارش کردي آهنگ | | وگر جا بر گرفتاري شدي تنگ |
| ز ناداري نمودي غرهاش سلخ، | | وگر بر مفلسي عشرت شدي تلخ |
| ز عيشش قفل تنگي برگرفتي | | ز زرداران کليد زر گرفتي |
| به گرداب خيال افتاده رختي | | وگر خوابي بديديي نيکبختي |
| به خشکي آمدي رختش ز گرداب | | شنيدي از لبش تعبير آن خواب |
| ز خلوتگاه قربش مانده محروم، | | دو کس از محرمان شاه آن بوم |
| در آن ماتمکده با وي همآواز | | به زندان همدمش بودند و همراز |
| کز آن در جانشان افتاد تابي | | به يک شب هر يکي ديدند خوابي |
| يکي را مخبر، از قطع حياتش | | يکي را مژدهده، خواب از نجاتش |
| وز آن بر جانشان بار گران بود | | ولي تعبير آن ز ايشان نهان بود |
| جواب خوابهاي خود شنفتند | | به يوسف خوابهاي خود بگفتند |
| يکي را بر در شه بار دادند | | يکي را گوشمال از دار دادند |
| به مسندگاه عز و جاه ميرفت | | جوان مردي که سوي شاه ميرفت |
| به وي يوسف وصيت اينچنين کرد | | چو رو سوي شه مسندنشين کرد |
| به پيشش فرصت گفتار يابي، | | که چون در صحبت شه باريابي |
| کز آن يادآوري وافر بري سود | | مرا در مجلسش يادآوري زود |
| ز عدل شاه دوران بينصيبي | | بگويي هست در زندان غريبي |
| که هست اين از طريق معدلت دور | | چنيناش بيگنه مپسند رنجور! |
| مي از قرابهي قرب شهنشاه، | | چو خورد آن بهرهمند از دولت و جاه |
| که بر خاطر نيامد چند سالاش! | | چنان رفت آن وصيت از خيالش |
| بر او راه گشايش ناپديدست | | بسا قفلا که ناپيدا کليدست |
| به فتحاش هيچ صانع را گمان نه، | | ز نا گه، دست صنعي در ميان نه |
| وديعت در گشادش هر مرادي | | پديد آيد ز غيب او را گشادي |
| بريد از رشتهي تدبير، پيوند | | چو يوسف دل ز حيلتهاي خود کند |
| گرفتاش فيض فضل ايزدي، دست | | ز پندار خودي و بخردي رست |
| به خوابش هفت گاو آمد پديدار | | شبي سلطان مصر آن شاه بيدار |
| به خوبي و خوشي از يکدگر به | | همه بسيار خوب و سخت فربه |
| پديد آمد سراسر خشک و لاغر | | وز آن پس هفت ديگر در برابر |
| بسان سبزه آن را پاک خوردند | | در آن هفت نخستين روي کردند |
| که دل ز آن قوت بردي، ديده توشه | | بدين سان سبز و خرم هفت خوشه |
| بر آن پيچيد و کردش سر به سر خشک | | برآمد وز عقب هفت دگر خشک |
| ز هر بيداردل تعبير آن خواست | | چو سلطان بامداد از خواب برخاست |
| فراهم کردهي وهم و خيال است | | همه گفتند کاين خواب محال است |
| بجز اعراض تدبيري ندارد | | به حکم عقل تعبيري ندارد |
| ز روي کار يوسف پرده برداشت | | جوان مردي که از يوسف خبر داشت |
| که در حل دقايق خردهدانيست | | که: «در زندان همايونفر جوانيست |
| وز او تعبير خوابت آورم باز» | | اگر گويي بر او بگشايم اين راز |
| چه بهتر کور را، از چشم روشن؟» | | بگفتا: «اذن خواهي چيست از من؟ |
| به يوسف حال خواب شه بيان کرد | | روان شد جانب زندان جوان مرد |
| به اوصاف خودش وصاف حالاند | | بگفتا: «گاو و خوشه هر دو سالاند |
| بود از خوبي سالات خبر ده | | چو باشد خوشه سبز و گاو فربه |
| بود از سال تنگات قصهآور | | چو باشد خوشه خشک و گاو لاغر |
| بود باران و آب و کشت و دانه | | نخستين سالهاي هفت گانه |
| وز آن پس هفت سال ديگر آيد | | همه عالم ز نعمت پر بر آيد |
| ز تنگي جان خلق آزرده گردد | | که نعمتهاي پيشين خورده گردد |
| نرويد از زمين شاخ گيايي | | نبارد ز آسمان ابر عطايي |
| ز تنگي تنگدستان جان سپارند | | ز عشرت مالداران دست دارند |
| که گويد آدمي نان! و دهد جان» | | چنان نان کم شود بر خوان دوران |
| حريف بزم شاه دادگر گشت | | جوان مرد اين سخن بشنيد و برگشت |
| دل شاه از غمش چون غنچه بشکفت | | حديث يوسف و تعبير او گفت |
| کز او به گرددم اين نکته باور | | بگفتا: «خيز و يوسف را بياور! |
| ولي گر خود بگويد خوشترست آن» | | سخن کز دوست آري، شکرست آن |
| ببرد اين مژده سوي آن يگانه | | دگر باره به زندان شد روانه |
| سوي بستان سراي شاه نه گام!» | | که: «اي سرو رياض قدس، بخرام! |
| که چون من بيکسي را، بيگناهي | | بگفتا: «من چه آيم سوي شاهي |
| ز آثار کرم مايوس کردهست؟ | | به زندان سالها محبوس کردهست |
| ازين غمخانه، گو: اول بفرماي | | اگر خواهد که من بيرون نهم پاي |
| ز حيرت در رخم کفها بريدند، | | که آناني که چون رويم بديدند |
| نقاب از کار من روشن گشايند | | به يک جا چون ثريا با هم آيند |
| چرا رختم سوي زندان کشيدند؟ | | که جرم من چه بود، از من چه ديدند؟ |
| که پاک است از خيانت دامن من | | بود کاين سر شود بر شاه، روشن |
| در انديشه، خيانتپيشگي نيست» | | مرا پيشه، گناهانديشگي نيست |
| زنان مصر را کردند آگاه | | جوان مرد اين سخن چون گفت با شاه |
| همه پروانهي آن شمع گشتند | | که پيش شاه يکسر جمع گشتند |
| زبان آتشين بگشاد چون شمع | | چو ره کردند در بزم شه آن جمع |
| که بر وي تيغ بدنامي کشيديد؟! | | کز آن شمع حريم جان چه ديديد، |
| چرا ره سوي زنداناش نموديد؟ | | ز رويش در بهار و باغ بوديد، |
| کي از دانا سزد بر گردنش غل؟ | | بتي کزار باشد بر تنش گل، |
| به پايش چون نهد جز آب، زنجير؟ | | گلي کهش نيست تاب باد شبگير |
| به تو فرخندهفر هم تاج و هم تخت! | | زنان گفتند کاي شاه جوانبخت! |
| بجز عز و شرفناکي نديديم | | ز يوسف ما بجز پاکي نديديم |
| که بود از تهمت، آن جان جهان، پاک | | نباشد در صدف گوهر چنان پاک |
| زبان از کذب و جان از کيد، رسته | | زليخا نيز بود آنجا نشسته |
| رياضتهاي عشقش، پاک کرده | | ز دستانهاي پنهان زير پرده، |
| چو صبح راستين، از صدق دم زد | | فروغ راستيش از جان علم زد |
| منم در عشق او گم کرده راهي | | بگفتا: «نيست يوسف را گناهي |
| در آن غمها از غمهاي من افتاد | | به زندان از ستمهاي من افتاد |
| کنون واجب بود او را تلافي | | جفايي کو رسيد او را ز جافي |
| به صد چندان بود يوسف سزاوار» | | هر احسان کيد از شاه نکوکار |
| چو گل بشکفت و چون غنچه بخنديد | | چو شاه اين نکتهي سنجيده بشنيد |
| بدان خرم سرا بستاناش آرند | | اشارت کرد کز زنداناش آرند |
| مقام شه نشايد جز سر تخت | | به ملک جان بود شاه نکوبخت |