طغراکش اين فراق‌نامه

شاعر : جامي

اين رشحه برون دهد ز خامه		طغراکش اين فراق‌نامه
مقبول خرد به خرده‌يابي		کز بر عرب يکي عرابي
طياره ز حله راند بيرون		سرزد ز دلش هواي مجنون
جست از همه کس نشان او باز		بر عامريان گذشت از آغاز
کز وي دل اين قبيله ريش است		گفتند که: يک دو روز بيش است،
ني نيز شنيده داستاني!		ني ديده کسي ز وي نشاني
رو کرد ز حله در بيابان		برخاست عرابي و شتابان
نوميد به راه خويش رو کرد		چون يک دو سه روز جستجو کرد
جمع آمده وحشيان گروهي		ناگاه نمود زير کوهي
مجنون را ديد در ميانه		شد تيز به سويشان روانه
همچون ليلي به چشم و گردن		با آهوکي سفيد و روشن
جان داده ز درد فرقت يار		بر بالش خاک و بستر خار
او نيز بمرده در وفايش		همخوابه چو ديده ماجرايش
شاخ طرب همه شکسته		گردش دد و دام حلقه بسته
وز چشم گوزن اشک‌ريزان		از سينه‌ي آهو آه‌خيزان
بر ريگ نوشته ديد ز انگشت		کردش چو نگاه در پس پشت
بر بستر هجر جان سپردم!		کوخ! که ز داغ عشق مردم!
کس مرحمتي نکرد بر من		شد مهر زمانه سرد بر من
يک مرده، به روز من نمرده		يک زنده، غذا چو من نخورده
و ايام به تيغ دوري‌ام کشت		بشکست شب صبوري‌ام پشت
محروم ز تعزيت چو من نيست		کس کشته‌ي بي‌ديت چو من نيست
ني شست ز روي من غباري		ني بر سر من گريست ياري
در پرسش من پيامي آورد		نز دوست کسي سلامي آورد
زد شيشه‌ي زندگي‌م بر سنگ		شد شيشه‌ي چرخ بر دلم تنگ
اين شيشه‌ي ريزه‌ريزه چون نيش		تا حشر خلد به هر دل ريش
بر خود همه جامه‌ها دريدند		چون اهل حي اين خبر شنيدند
مو ببريدند و چهره کندند		از فرق عمامه‌ها فکندند
از صدق درون، برون ز حيله		يکسر همه اهل آن قبيله
بر سينه هزار کوه اندوه		گشتند روان به جاي آن کوه
راه آوردند سوي مجنون		دل پر غم و درد و ديده پر خون
بر دل رقم غمي دگر زد		هر کس ره ماتمي دگر زد
وين کرد فغان ز ناتواني‌ش		آن خورد دريغ بر جواني‌ش
وين گفت ز نظم جانفزاي‌اش		آن گفت ز طبع نکته‌زاي‌اش
چون مه به عماري‌اش نشاندند		ز آن شور و شغب چو بازماندند
با او کردند هم‌عماري		همخوابه‌ي مرده را ز ياري
عامرنسبان عماري‌اش را		اظهار بزرگواري‌اش را
رفتن سوي حله راي کردند		بر گردن و دوش جاي کردند
صد چشمه ز چشم مي‌گشادند		در هر گامي که مي‌نهادند
صد ناله ز درد مي‌کشيدند		در هر قدمي که مي‌بريدند
شط بر شط بود، نيل در نيل		از دجله‌ي چشمشان به هر ميل
فريادکنان به هر مقامي		آهسته همي‌زدند گامي
آمد ره دورشان به پايان،		چون نغمه‌ي درد و غم سرايان
شستند به آب ديدگان‌اش		خونابه‌ي غم کشيدگان‌اش
جا کرد به خاک با دل چاک		چاک افکندند در دل خاک
دامن ز غبار او فشانان		و آن دم که شدند مهربانان
مجروح ز دور چرخ ناساز،		هر يک به مقام خويشتن باز
کردند به خوابگاهش آرام		در ريخت ز دشت و در دد و دام
گشتند ددان ز خوي بد، دور		در پرتو آن مزار پر نور
عشقش نه ز عالم مجازست		آري، عاشق که پاکبازست،
گردد مس قلب او زر ناب		قلبي ببرد ز جان قلاب
گنج کرم همه جهان شد		مجنون که به خاک در، نهان شد
زد دست طلب به پاي آن گنج		هر کس ز غمي فتاده در رنج
گر يک دو مراد جست، صد يافت		ز آن گنج کرم مراد خود يافت
چشم همه، بر ذخيره‌اش بود		روي همه، در حظيره‌اش بود
رضوان ابد، ذخيره‌ي او		شد روضه‌ي جان، حظيره‌ي او
برداشت به خواب پرده از پيش		آرند که صوفي‌اي صفا کيش
با او نه به صواب مدارا		مجنون بر وي شد آشکارا
بر نقش مجاز، فتنه سي سال!		گفت: «اي شده از خرابي حال،
معشوق ازل چه کرد با تو؟»		چون کرد اجل نبرد با تو،
بر صدر سرير قرب بنشاند		گفتا: «به سراي عزت‌ام خواند
شرم‌ات نمد که چون درين کاخ،		گفت: اي به بساط عشق گستاخ!
خواندي ما را به نام ليلي؟		خوردي مي ما ز جام ليلي،
با من بجز اين عتاب ننمود»		بر من چو در عتاب بگشود
هر ذره به چشم اهل بينش		جامي! بنگر! کز آفرينش
گرداگردش نوشته نامي‌ست		از زخم ازل، شکسته‌جامي‌ست
در هستي وي، شو از جهان گم!		در صاحب نام، کن نشان گم!
وز ظلمت خودپرستي خويش		تا بازرهي ز هستي خويش
جز بي‌خبري از آن خبر نيست		جايي برسي کز آن گذر نيست
گفتيم نشان، دگر تو داني!		با تو ز جهان بي‌نشاني

طغراکش اين فراق‌نامه

تازه های مقالات

بیشترین بازدید هفته