![يك برنامه غذايي ايده آل براي دوران پس از شيرخوارگي يك برنامه غذايي ايده آل براي دوران پس از شيرخوارگي](https://rasekhoon.net/_files/thumb_images700/article/9ac00424-b8d4-4802-9079-d2205818a193.jpg)
يك برنامه غذايي ايده آل براي دوران پس از شيرخوارگي
نويسنده:عليرضا مرندي
مادران مي خواهند بدانند غذا دادن به كودك را كي شروع كنند. مي خواهند بدانند بچه ها هر چه بزرگتر مي شوند چه بايد بخورند و چه نبايد بخورند
اگر چند ماهي است كه به جمع مادران پيوسته ايد حتما مي خواهيد بدانيد آيا فرزندتان تنها با خوردن شير سير مي شود يا نه و بي صبرانه منتظريد براي او غذاهاي خوشمزه آماده كنيد. اما غذا دادن به كودك بايدهايي دارد كه در ادامه با آنها آشنا مي شويم.
-غذاهاي چسبناك يا سفت:پاپ كورن، كره بادام زميني و... كه مي توانند باعث يبوست طفل شوند.
-آجيل:سبب اسنداد و يبوست مي شود.
-سبزيجات خام مثلا هويج يا سبزيجات كنسرو شده كه ممكن است باعث خفگي شوند.
-عسل:اگر عسل محتوي اسپور باكتري هاي بيماري زا باشد مي تواند (هر چقدر هم احتمالش كم باشد اما ممكن است ) باعث عفونت باكتريايي بوتوليسم نوزادان شود.
-نوشيدني ها و خوراكي هاي كافئين دار: مثلا نوشابه و آيس تي. چاي و شكلات. خودتان مي دانيد اگر از اين مواد به او بدهيد بايد شب را تا صبح با او بيدار بمانيد.
-بيش از 120 ميلي ليتر آبميوه در روز مي تواند سبب اسهال در نوزادتان شود.
-پنير محلي:خطر ابتلا به مسموميت غذايي را دارد.
-ماهي:سبب واكنش آلرژيك شديد در اطفال زير يك سال مي شود. اگر سابقه بيماري هاي آلرژيك در خانواده تان وجود دارد براي اطمينان بيشتر و جلوگيري از بروز حساسيت در فرزندتان غذاهاي دريايي را بعد از 2 سالگي به او بدهيد.
سيب زميني شيرين پخته:بچه ها طعم شيرين را دوست دارند و اين سبزي شيرين براي آنها دوست داشتني است. به جاي آب پز كردن سيب زميني را بخارپز كنيد تا مواد مغذي اش از بين نرود.
گلابي يا هلو:ميوه هاي نرم و رسيده را كوچك كوچك ببريد و به فرزندتان بدهيد.
پاستا يا ماكاروني:از 6 ماهگي به بعد مي توانيد ماكاروني را خوب بپزيد و در قطعات كوچك به فرزندتان بدهيد.
نان سبوس دار:نان را به تكه هاي خيلي كوچك تقسيم كنيد و قسمت هاي نرم آن را به فرزندتان بدهيد. به هيچ وجه قسمت هاي سخت و خشك آن را در دهان فرزندتان نگذاريد.
مرغ و گوشت :از 7 ماهگي مي توانيد فرزندتان را گوشتخوار كنيد.
صبحانه:2 قاشق سوپخوري غلات صبحانه كه بهتر است از جو استفاده كنيد.
ناهار و شام:يكي دو قاشق سوپخوري غذاي آماده كودك، يكي دو قاشق غذاخوري ميوه يا سبزيجات.
صبحانه :3-2 قاشق سوپخوري غذاي كودك + يك قاشق ميوه مثلا كيوي، هلو، هندوانه يا طالبي.
ناهار:3-2 قاشق سوپخوري غذاي كودك، 2 قاشق سوپخوري ميوه، يك قاشق سوپخوري آواكادو يا غلات كامل.
شام:2 قاشق سوپخوري سبزيجات، يكي دو قاشق سوپخوري گوشت، يك قاشق ميوه مثلا آناناس، هلو، انبه يا موز.
صبحانه:يك برش نان تست سبوس دار، يك تخم مرغ، 6 حبه انگور، 60ميلي ليتر شير.
ميان وعده:نصف موز و 60 ميلي ليتر شير.
ناهار:2 عدد بيسكوييت سبوس دار نرم، يك لايه پنير چدار، يك چهارم فنجان بروكلي پخته، 60 ميلي ليتر شير.
ميان وعده:يك چهارم فنجان غلات صبحانه، يك چهارم فنجان هندوانه.
شام:نصف ليوان ماكاروني، 30 گرم سس گوشت، 2 قاشق سوپخوري سبزيجات پخته، يك چهارم فنجان ميوه، 60 ميلي ليتر شير، يك چهارم فنجان ماست.
-غذاهايي كه مي خواهيد براي چند روز بعد از آنها استفاده كنيد را فريز كنيد.
-اگر از غذاهاي آماده كودك استفاده مي كنيد به هيچ وجه به طور مستقيم قوطي غذا را به فرزندتان ندهيد زيرا هر بار كه قاشق را در دهان فرزندتان برده و به ظرف وارد مي كنيد باكتري هاي دهان به آن بسته غذايي منتقل شده و در آنجا تكثير مي شوند. در هر وعده به ميزان مصرف فرزندتان غذا از بسته خارج كنيد.
-مواد زائد حاصل از متابوليسم بدن در نوزاداني كه از شير خشك و غذاي كمكي تغذيه مي كنند زياد است، لذا خوراندن مقادير كافي آب جوش به آنها اهميت ويژه اي دارد.
-به طور كلي با شروع غذاهاي مكمل، نوزاد نياز به آب پيدا مي كند.
-بايد مراقب بود ادرار نوزاد پر رنگ و مدفوع او سفت نشود.
-كمبود وتيامين مي تواند سبب نرمي استخوان در طفل شود.
-مصرف ويتامين را بايد از 14-10 روزگي نوزاد آغاز كرد و هر روز به نوزاد خوراند. اگر روزي دوز كودك را فراموش كرديد، روز بعد 2 برابر دوز عادي بايد به او ويتامين بخورانيد. مصرف اين ويتامين بايد تا 2 سالگي ادامه داشته باشد.
-اغلب مولتي ويتامين ها و قطره هاي آهني كه از كشورهاي خارجي به كشور ما وارد مي شوند فرمول هاي بسيار نامناسبي دارند، بنابراين توصيه مي شود از ويتامين هاي توليدي كشور خودمان استفاده كنند.
-اگر مصرف غذاي كمكي كودك را از پايان 6 ماهگي شروع كرديد، بايد قطره آهن را هم شروع كنيد و تا 2 سالگي ادامه دهيد. منتها اگر طفل نارس باشد از زمان هاي پيش تر قطره آهن تجويز مي شود.
هفته اول فرني، هفته دوم حريره، و هفته سوم سوپ ساده. سوپ بايد حاوي گوشت، برنج و سبزي باشد. سوپ اول را با يك نوع سبزي بپزيد و به تدريج هر هفته يك نوع سبزي به آن اضافه كنيد. از گوشت هاي مختلف هم مي توان براي تهيه سوپ استفاده كرد؛ گوشت گوسفند، مرغ، گاو و بهتر است گوشت دريايي را كمي ديرتر يعني حدود يكسالگي شروع كنيد.
منبع:نشريه شهرزاد، شماره 19.
اگر چند ماهي است كه به جمع مادران پيوسته ايد حتما مي خواهيد بدانيد آيا فرزندتان تنها با خوردن شير سير مي شود يا نه و بي صبرانه منتظريد براي او غذاهاي خوشمزه آماده كنيد. اما غذا دادن به كودك بايدهايي دارد كه در ادامه با آنها آشنا مي شويم.
اين غذاها را هرگز به فرزند خود ندهيد
-غذاهاي چسبناك يا سفت:پاپ كورن، كره بادام زميني و... كه مي توانند باعث يبوست طفل شوند.
-آجيل:سبب اسنداد و يبوست مي شود.
-سبزيجات خام مثلا هويج يا سبزيجات كنسرو شده كه ممكن است باعث خفگي شوند.
-عسل:اگر عسل محتوي اسپور باكتري هاي بيماري زا باشد مي تواند (هر چقدر هم احتمالش كم باشد اما ممكن است ) باعث عفونت باكتريايي بوتوليسم نوزادان شود.
-نوشيدني ها و خوراكي هاي كافئين دار: مثلا نوشابه و آيس تي. چاي و شكلات. خودتان مي دانيد اگر از اين مواد به او بدهيد بايد شب را تا صبح با او بيدار بمانيد.
-بيش از 120 ميلي ليتر آبميوه در روز مي تواند سبب اسهال در نوزادتان شود.
-پنير محلي:خطر ابتلا به مسموميت غذايي را دارد.
-ماهي:سبب واكنش آلرژيك شديد در اطفال زير يك سال مي شود. اگر سابقه بيماري هاي آلرژيك در خانواده تان وجود دارد براي اطمينان بيشتر و جلوگيري از بروز حساسيت در فرزندتان غذاهاي دريايي را بعد از 2 سالگي به او بدهيد.
اولين غذاهاي جامدي كه مي توانيد به فرزندتان بدهيد
سيب زميني شيرين پخته:بچه ها طعم شيرين را دوست دارند و اين سبزي شيرين براي آنها دوست داشتني است. به جاي آب پز كردن سيب زميني را بخارپز كنيد تا مواد مغذي اش از بين نرود.
گلابي يا هلو:ميوه هاي نرم و رسيده را كوچك كوچك ببريد و به فرزندتان بدهيد.
پاستا يا ماكاروني:از 6 ماهگي به بعد مي توانيد ماكاروني را خوب بپزيد و در قطعات كوچك به فرزندتان بدهيد.
نان سبوس دار:نان را به تكه هاي خيلي كوچك تقسيم كنيد و قسمت هاي نرم آن را به فرزندتان بدهيد. به هيچ وجه قسمت هاي سخت و خشك آن را در دهان فرزندتان نگذاريد.
مرغ و گوشت :از 7 ماهگي مي توانيد فرزندتان را گوشتخوار كنيد.
نمونه اي از راهنماي رژيم غذايي بر اساس سن
*سن:8-6 ماهگي
صبحانه:2 قاشق سوپخوري غلات صبحانه كه بهتر است از جو استفاده كنيد.
ناهار و شام:يكي دو قاشق سوپخوري غذاي آماده كودك، يكي دو قاشق غذاخوري ميوه يا سبزيجات.
*سن:11-8 ماهگي
صبحانه :3-2 قاشق سوپخوري غذاي كودك + يك قاشق ميوه مثلا كيوي، هلو، هندوانه يا طالبي.
ناهار:3-2 قاشق سوپخوري غذاي كودك، 2 قاشق سوپخوري ميوه، يك قاشق سوپخوري آواكادو يا غلات كامل.
شام:2 قاشق سوپخوري سبزيجات، يكي دو قاشق سوپخوري گوشت، يك قاشق ميوه مثلا آناناس، هلو، انبه يا موز.
*سن:24-12 ماهگي:
صبحانه:يك برش نان تست سبوس دار، يك تخم مرغ، 6 حبه انگور، 60ميلي ليتر شير.
ميان وعده:نصف موز و 60 ميلي ليتر شير.
ناهار:2 عدد بيسكوييت سبوس دار نرم، يك لايه پنير چدار، يك چهارم فنجان بروكلي پخته، 60 ميلي ليتر شير.
ميان وعده:يك چهارم فنجان غلات صبحانه، يك چهارم فنجان هندوانه.
شام:نصف ليوان ماكاروني، 30 گرم سس گوشت، 2 قاشق سوپخوري سبزيجات پخته، يك چهارم فنجان ميوه، 60 ميلي ليتر شير، يك چهارم فنجان ماست.
اگر مي خواهيد غذاي خانگي براي كودكتان تهيه كنيد...
-غذاهايي كه مي خواهيد براي چند روز بعد از آنها استفاده كنيد را فريز كنيد.
-اگر از غذاهاي آماده كودك استفاده مي كنيد به هيچ وجه به طور مستقيم قوطي غذا را به فرزندتان ندهيد زيرا هر بار كه قاشق را در دهان فرزندتان برده و به ظرف وارد مي كنيد باكتري هاي دهان به آن بسته غذايي منتقل شده و در آنجا تكثير مي شوند. در هر وعده به ميزان مصرف فرزندتان غذا از بسته خارج كنيد.
هفته به هفته مغذي ترش كنيد.
*آب
-مواد زائد حاصل از متابوليسم بدن در نوزاداني كه از شير خشك و غذاي كمكي تغذيه مي كنند زياد است، لذا خوراندن مقادير كافي آب جوش به آنها اهميت ويژه اي دارد.
-به طور كلي با شروع غذاهاي مكمل، نوزاد نياز به آب پيدا مي كند.
-بايد مراقب بود ادرار نوزاد پر رنگ و مدفوع او سفت نشود.
*تغذيه از شير مادر تا چه زماني الزامي است؟
*شير مادر تا چند سالگي؟
*ويتامين ها
-كمبود وتيامين مي تواند سبب نرمي استخوان در طفل شود.
-مصرف ويتامين را بايد از 14-10 روزگي نوزاد آغاز كرد و هر روز به نوزاد خوراند. اگر روزي دوز كودك را فراموش كرديد، روز بعد 2 برابر دوز عادي بايد به او ويتامين بخورانيد. مصرف اين ويتامين بايد تا 2 سالگي ادامه داشته باشد.
-اغلب مولتي ويتامين ها و قطره هاي آهني كه از كشورهاي خارجي به كشور ما وارد مي شوند فرمول هاي بسيار نامناسبي دارند، بنابراين توصيه مي شود از ويتامين هاي توليدي كشور خودمان استفاده كنند.
-اگر مصرف غذاي كمكي كودك را از پايان 6 ماهگي شروع كرديد، بايد قطره آهن را هم شروع كنيد و تا 2 سالگي ادامه دهيد. منتها اگر طفل نارس باشد از زمان هاي پيش تر قطره آهن تجويز مي شود.
*همه چيز به جز شير
*قوام غذا
*غذاي خانگي يا پودرهاي آماده؟
*اولويت بندي غذاهاي جديد
هفته اول فرني، هفته دوم حريره، و هفته سوم سوپ ساده. سوپ بايد حاوي گوشت، برنج و سبزي باشد. سوپ اول را با يك نوع سبزي بپزيد و به تدريج هر هفته يك نوع سبزي به آن اضافه كنيد. از گوشت هاي مختلف هم مي توان براي تهيه سوپ استفاده كرد؛ گوشت گوسفند، مرغ، گاو و بهتر است گوشت دريايي را كمي ديرتر يعني حدود يكسالگي شروع كنيد.
منبع:نشريه شهرزاد، شماره 19.
/ج