روانشناسي ازدواج

ازدواج، شباهت و تفاوت ها
 

از زمان هاي خيلي دور همواره اين سؤال بين روان شناسان خانواده مطرح بوده است که آيا شباهت ها باعث به وجود آمدن ازدواج موفق مي شود يا تفاوت ها؟
پژوهش هاي به عمل آمده نشان مي دهد که با ثبات ترين ازدواج ها آنهايي هستند که زن و شوهر بيشترين شباهت ها را با هم داشته اند. بعضي از روان شناسان شباهت هاي موجود بين زوجين را در حکم سپرده بانکي تلقي نموده و اشاره مي کنند اگر ميزان سپرده بانکي شما رقم بزرگي باشد و ميزان بدهي بانکي شما کم باشد، در آن صورت مقابل نوسانات اقتصادي، بهتر مي توانيد مقاومت کرده و به نحو احسن مي توانيد احساس امنيت نماييد، ولي اگر ميزان بدهي هاي شما نسبت به سپرده بانکي کم باشد، به همان نسبت احتمال اين که دچار مشکل شويد، زياد خواهد بود.
اين تشابه نشان مي دهد که هر قدر تشابه بين زوجين بيشتر باشد، به همان نسبت ازدواج آنان از استحکام و دوام بيشتري برخوردار خواهد بود و هر قدر تفاوت آنها بيشتر باشد، به همان نسبت احتمال اين که دچار بحران شوند، زياد خواهد شد. سؤالي که در اينجا مطرح مي شود، اين است که وجود کدام يک از تشابهات براي ازدواج لازم هستند؟

هوش
 

اگر هوش زن و شوهر به يک اندازه باشد، رابطه زناشويي با گرفتاري کمتري رو به رو مي شود . توجه داشته باشيد که « تحصيلات» ملاک نظر نيست چرا که بعضي از اشخاص بسيار باهوش، به هر دليل ممکن است به کالج و دانشگاه راه پيدا نکنند. منظور اين است که زن و شوهر به لحاظ بهره هوشي بايد در يک رديف قرار داشته باشند، بتوانند اشيا و امور را به يک شکل ببينند و درباره آنها به يک شکل صحبت کنند.
اگر يکي از طرفين ازدواج اغلب گمان مي کند که همسرش متوجه منظور او نشده است، شرايط خوشايندي بين آنها برقرار نمي شود.بررسي هاي به عمل آمده نيز نشان مي دهند اگر بهره هوشي زن و شوهر در يک رديف يا نزديک به هم باشد، ثبات ازدواج بيشتر مي شود.

ارزش ها
 

لازم است که زن و شوهر درباره بسياري از ارزش ها وحدت نظر داشته باشند، مثلاً مهم است که زن و شوهر درباره معنويات يا زندگي خانوادگي اختلاف نداشته باشند. اگر در اين زمينه ها وحدت نظري وجود نداشته باشد، بروز اصطکاک ميان آنها حتمي است.

علايق
 

اگر زن و شوهر در بسياري از زمينه ها علايق مشترک داشته باشند، زندگي به کام شان شيرين مي شود. در اين ميان هرچه تنوع علايق مشترک بيشتر باشد، بهتر است.

توقع از نظامات خانوادگي
 

زن و شوهر بايستي درباره وظايف و مسؤوليت هاي يکديگر در رابطه زناشويي وحدت نظر داشته باشند. طرز فکر افراد در اين زمينه کلاً به دو نوع تقسيم مي شود. بعضي از افراد در مورد وظايف و مسؤوليت هاي زن و شوهر به طور سنتي فکر مي کنند، بدين معنا که مديريت داخلي منزل به عهده زن است و مرد نيز به عنوان مدير بيروني منزل يا نان آور خانواده تلقي مي شود. فردي که در اين زمينه به طور سنتي فکر مي کند، بايد با افردي ازدواج کند که با او همفکر است.
اما در حال حاضر که نقش هاي زن و مرد دستخوش تغييرات زيادي شده است، عده اي معتقد به تساوي حقوق بين زن و مرد هستند و وظايف و مسؤوليت هاي مشابهي نيز براي آنان قايل مي شوند. افرادي که اين اعتقاد را دارند، بايد با هفکران خود ازدواج کنند.
در همين رابطه سؤال ديگري نيز مطرح مي شود: تفاوت هاي مسأله ساز کدام ها هستند؟ به عبارت ديگر چه تفاوت هايي مي توانند به خوشبختي زندگي زناشويي آسيب برسانند؟
در پاسخ به اين سؤال بايد گفت وجود اختلافاتي که مي توانند به خوشبختي زندگي زناشويي لطمه بزنند، عبارتند از:

ميزان انرژي
 

وقتي يکي از طرفين ازدواج پرانرژي باشد و در مقابل همسر او کم انرژي، اينان با مشکلات عديده اي برخورد مي کنند. اختلاف در ميزان انرژي در زمينه هاي مختلف نمايان مي شود که از جمله مي توان به معاشرت هاي اجتماعي، فعاليت هاي مذهبي و غيره اشاره کرد.
در انجام فعاليت هاي مربوط به خانه نيز سطح انرژي ميان زن و شوهر اغلب مسأله ساز مي شود، مثلاً ممکن است زن بخواهد کارهايي را روز تعطيل آخر هفته در منزل انجام دهد و شوهر علاقمند به اين باشد که رو به روي تلويزيون بنشيند يا روزنامه بخواند.

عادات شخصي
 

وقتي زن و شوهر عادت هاي شخصي متفاوتي داشته باشند، به تدريج وحدت ميان آنها رو به نقصان مي رود.
از جمله عادت هاي مسأله ساز مي توان به اين موارد اشاره کرد: وقت شناسي، نظم و ترتيب، وابستگي مسؤوليت و... مي توان به عادات شخصي متعددي اشاره کرد که زن و مرد بايد قبل از ازدواج به آن توجه داشته باشند. مثلاً اگر يکي از آنها سيگار بکشد و ديگري نکشد، اين اختلاف مي تواند در رابطه زناشويي آنها دردسرساز شود. اگر يکي از آنها به خوردن غذاهاي مقوي و مغذي علاقمند باشد و ديگري به اين که چه مي خورد بها ندهد، مشکلاتي در زندگي زناشويي ايجاد مي کند.

استفاده از پول
 

بسياري از زوج ها در اثر نداشتن توافق بر سر مسايل مالي دچار مشکل مي شوند. يکي به فکر آينده است و مي خواهد پولش را پس انداز کند و ديگري به خرج کردن پول و خوش بودن در لحظه حال علاقمند است. يکي معتقد به ريسک کردن است و ديگري فکر مي کند که بايد به تدريج و با ضريب اطمينان بالا بر دارايي هاي خود اضافه کند. يکي مي گويد که درآمد را بايد خرج فرزندان کرد و ديگري مي خواهد پول را نگه دارد. اختلافاتي از اين قبيل مي تواند شيرازه زندگي زناشويي را تحت تأثير قرار دهد.

علايق و مهارت هاي کلامي
 

اگر يکي از طرفين ازدواج زياد حرف بزند و ديگري کم حرف باشد، چه مشکلي پيش مي آيد؟ اگر کسي هنگام صرف غذا علاقمند به صحبت باشد و همسرش بخواهد هنگام صرف غذا سکوت کند يا اگر يکي از طرفين ازدواج به صحبت تلفني طولاني علاقمند باشد، زمينه هاي اختلاف را پايه ريزي کرده اند.
اما اگر افرادي با هم ازدواج کنند که در برخي از موارد فوق اختلاف داشته باشند، چه ويژگي را بايد در خود بپرورانند تا بتوانند به زندگي زناشويي ادامه دهند؟ در پاسخ بايد اشاره کرد اگر زوجين داراي ويژگي انعطاف پذيري باشند، مي توانند به جاي اين که تحت تأثير اختلافات طرف مقابل قرار بگيرند، با تفاوت ها کنار بيايند و براي حل مشکلات راه حل هاي مناسب پيدا کنند.
منبع:کوچه ما، شماره 11