بررسي علل و روش درمان بيماري طولاني ترين عصب بدن

آخ... سياتيکم گرفت
بسياري از مردم هر وقت دچار کمردرد مي شوند مي گويند «سياتيکم گرفت» در حالي که تنها علت پنج درصد کمردردها، مشکل سياتيک است، اما اين سياتيک معروف چيست؟
عصب سياتيک طولاني ترين عصب داخل بدن است که از نخاع جدا مي شود، از لگن عبور مي کند و تا انتهاي پا ادامه دارد. اين عصب در طول مسير خود به شاخه هاي متعددي تقسيم مي شود. عصب سياتيک پس از جداشدن از نخاع، عمل عصب دهي به عضلات ناحيه کمر و باسن و عضلات اين ناحيه و ارگان هاي لگن مثل مثانه و رحم و دستگاه تناسلي را انجام داده و پس از آن از زير استخوان نشيمنگاهي به پاها رفته و عضلات پا و قسمت هاي لازم را عصب دهي مي کند.
هرگونه فشار روي اين عصب مي تواند باعث ايجاد درد در تمام طول عصب شود. يعني مسيري که از کمر شروع مي شود و از پشت پا پايين مي آيد و تا پاشنه پا مي رسد در ناحيه کمر انحراف جانبي ستون مهره ها، بيرون زدن ديسک بين مهره اي يا گودي کمر باعث مي شود عصبي که از اين ناحيه عبور مي کند بين بافت هاي سخت استخوان ستون فقرات تحت فشار قرار گرفته و ملتهب شود. التهاب عصب باعث تورم و تحت فشار بيشتر قرار گرفتن عصب مي شود. در اين وضعيت در انتقال پيام هاي عصبي اختلال ايجاد کرده و رشته عصبي مربوط به هر منطقه از پا که باشد بدون اينکه هر گونه مشکلي در آن نقطه وجود داشته باشد علائم درد را در آنجا نشان مي دهد.
سن بالا، فشار به کمر و حمل بارهاي سنگين، پشت ميزنشيني طولاني و ديابت از جمله عواملي است که باعث اين مشکل مي شود.

درمان
 

اولين درمان براي درد سياتيک استراحت است. يک هفته استراحت از فشار روي عصب مي کاهد؛ البته بايد بدانيم استراحت زيادي مي تواند زيان آور هم باشد و مشکلات ديگري به وجود آورد. داروهاي ضد التهاب يکي ديگر از درمان هاست که بايد با تجويز پزشک صورت گيرد.استفاده از مسکن که بسيار زياد و اغلب خودسردانه از سوي بيمار انجام مي شود فوايد و ضررهاي خود را دارد. مسکن درد را کاهش مي دهد و ممکن است بيمار فعاليت کند و وضع او بدتر شود. توجه داشته باشيم درد يک مکانيسم طبيعي دفاعي بدن است که موجب مي شود از حرکات اضافه و غيرضروري خود داري کرده و بدن را در وضعيت درد که همان شکل صحيح است نگه داريم. پزشک معمولا با تذکرات لازم و استراحت از داروهاي مسکني استفاده مي کند که علاوه بر کاهش درد، خاصيت ضد التهابي نيز دارد و به درمان سرعت مي بخشد. داروهاي شل کننده عضلات در برخي موارد کمردرد استفاده مي شود، اما اگر خود عصب سياتيک درگير باشد معمولا تاثيري ندارد. مگر در مواردي که انقباض عضله اي در لگن نزديکي عصب سياتيک قرار دارد باعث فشار بر عصب و بروز درد شده باشد.
فيزيوتراپي در مواردي که بيرون زدگي علت بيماري باشد نقش مهمي در بهبودي بيمار دارد. ورزش هايي که به طور معمول در فيزيوتراپي داده مي شوند، به قرارگرفتن بدن در وضعيت صحيح کمک کرده و موجب تقويت عضلات کمر مي شود.
در موارد بسيار شديد بيماري که به دارو پاسخ نمي دهد يا احتمال آسيب شديد عصب و قطع قسمتي از آن مي رود عمل جراحي ضرورت پيدا مي کند.

(10)فرمان
 

1-اگر اضافه وزن داريد وزن خود را متعادل کنيد.
2-اگر کار شما به شکلي است که بايد ساعت ها نشسته باشيد بهتر است در فواصلي بايستيد و قدم بزنيد تا فشار وارد به کمرتان کم شود.
3-باکمک ورزش هاي مناسب مي توانيد عضلات پشتي خود را تقويت نماييد.
4-قدم زدن و شناکردن ورزش هاي بسيار خوبي براي حفظ سلامت کمر هستند.
5-اشياء سنگين را به سرعت و با يک حرکت سريع و ناگهاني از روي زمين بلند نکنيد.
6-هرگز در حالي که جسم ديگري را توسط يکي از دست هايتان بلند کرده ايد، سعي نکنيد با دست ديگر جسم سنگين ديگري را بلند کنيد. اگر اصرار داريد هر دو بار را همزمان حمل کنيد ابتدا باري را که در دست داريد زمين بگذاريد و سپس هر دو جسم را به طور همزمان و با هم بلند کنيد.
7-هنگام بلند کردن اشيا، نزديک شيء قرار بگيريد و زانوها را خم کنيد. اين کار باعث مي شود بار را با نيروي پايتان بلند کنيد و به کمر کمتر فشار وارد شود. بار را بغل و تا حد ممکن به کمرتان نزديک کنيد سپس به تدريج پاهايتان را صاف نماييد و بايستيد.
8-خوابيدن روي يک تشک سفت بهترين وضعيت براي کمر است ضمنا حتما از بالش استفاده کنيد.
9-از چرخاندن بدن هنگام حمل بار خود داري کنيد، چرخش از ناحيه کمر باعث افزايش فشار به کمر مي شود.
10-و در نهايت بايد توصيه کرد کمردرد را از بروز نخستين علائم جدي بگيريد و آن را پيگيري کنيد، حتي اگر سياتيک نباشد.

منبع:راه کمال شماره 29مجله روانشناسي خانواده