انقلاب پاستور

سال 1942 که فرا رسید، کمی بیشتر از هفتاد سال از دورانی می گذشت که لویی پاستور در فرانسه نحوه ی تفکر علمی را تغییر داد و به دانشمندان و پزشکان نشان داد که میکروبها منشأ بیماری و فسادند. بسیاری از دانشمندان از جمله فلمینگ، با الهام گرفتن از پاستور، در پی یافتن ماده ای بودند که بتواند میکروارگانیسمها یا موجودات زنده ی ذره بینی موجود در بدن انسان را نابود کند، اما به بدن انسان آسیب نرساند.
کشفهای مهمی هم انجام شده بود. دانشمندان با پیروی از کار پاستور، دریافته بودند که می توان میکروبها را به صورت واکسن به بدن انسان تزریق کرد تا سیستم دفاعی طبیعی بدن تحریک شود. پس از آن سیستم دفاعی بدن در برابر میکروبهای از همان نوع مجهز و آماده ی دفاع خواهد بود و بیمار در برابر این میکروبها محفوظ یا ایمن خواهد شد.
پیشرفت مهم دیگر در دهه ی 1930 حاصل شد؛ پژوهشگران چندین نوع ماده ی شیمیایی به دست آوردند که می توانستند آنها را به انسان تزریق کنند. اما این داروها همیشه درست عمل نمی کردند و آنهایی هم که عمل می کردند فقط بر روی تعدادی از میکروارگانیسمهای خاص مؤثر بودند.
بخش عمده ی میکروبها می توانستند آزادانه به بدن انسان هجوم ببرند. پزشکان می توانستند خطرناکترین میکروبها را نام ببرند و حتی با استفاده از میکروسکوپهای قدرتمند خود آنها را در مایعات، بافتها و خون انسان ببینند، اما برای مبارزه با آنها کار چندانی از دستشان برنمی آمد.

عفونتهای کشنده

در سال 1942، تعداد زیادی از بیمارانی که بیمارستانها را پر کرده بودند، کودکان و جوانانی بودند که به بیماریهای عفونی ناشی از میکروبهای خطرناک مبتلا شده بودند. این بیماریها غالباً به مرگ منتهی می شد. زنان در هنگام زایمان از دنیا می رفتند و نوزادان بلافاصله پس از تولد می مردند. کودکان بر اثر ابتلا به مخملک و از عفونت استخوان، گلو، معده یا مغز فوت می کردند. میکروبها به زخمها هجوم می بردند و عفونت گسترده ای ایجاد می کردند که در طول چند روز، بیمار را می کشت. زخمی که عفونی می شد، هر چند به اندازه ی نوک سوزن یا یک بریدگی جزئی بود، می توانست کشنده باشد.

نگاهی به گذشته

بسیاری از بیماریهایی که تا پنجاه سال پیش بیمارستانها را پر می کرد، امروز با مصرف آنتی بیوتیکها مداوا می شود. آنتی بیوتیک دارویی است که با استفاده از میکروبی ساخته می شود که می تواند میکروب دیگری را نابود کند. پیدایش آنتی بیوتیکها پس از کشف پنی سیلین به وسیله ی فلمینگ انجام شد؛ پنی سیلین نخستین و هنوز بهترین آنتی بیوتیک است. در سال 1945 آلگزاندر فلمینگ همراه با هاوارد فلوری و ارنست چین- دو دانشمند آکسفوردی که با کوشش فراوان توانستند پنی سیلین را به جهانیان عرضه کنند. جایزه ی پزشکی نوبل را دریافت کردند و به این ترتیب سهم همه ی کسانی که عصر آنتی بیوتیک را ایجاد کردند، به رسمیت شناخته شد.
منبع: برچ، بِوِرلی؛ (1385)، آلگزاندر فلمینگ پیشگام در ساخت آنتی بیوتیک، ترجمه ی محمدرضا افضلی، چاپ اول.