کاستی های نظام سیاسی متمرکز

می دانیم که یفای نقش دولت در اداره و تأمین نیازهای جامعه به دو صورت ممکن است انجام پذیرد: 1- دولت تنها برنامه ریزی و سیاست گذاری و نظارت در اجرا را متعهد شود و مستقیما در اجرا دخالت ننماید.
سه‌شنبه، 17 دی 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
کاستی های نظام سیاسی متمرکز
کاستی های نظام سیاسی متمرکز

 






 

ازمحضر علامه مصباح یزدی

پرسش:

کاستی ها و اشکال عمده نظام متمرکز دولتی چیست؟

پاسخ:

می دانیم که یفای نقش دولت در اداره و تأمین نیازهای جامعه به دو صورت ممکن است انجام پذیرد:
1- دولت تنها برنامه ریزی و سیاست گذاری و نظارت در اجرا را متعهد شود و مستقیما در اجرا دخالت ننماید.
2- علاوه بر دخالت در برنامه ریزی و نظارت، دولت متصدی اجرا نیز بشود.
در فلسفه سیاسی دو گرایش غالب، نامتعادل و کاملا متضاد برای دولت، از جهت ایفای این نقش وجود دارد.
یکی گرایش لیبرالی است که براساس آن همه ی امور جامعه به مردم سپرده می شود و آنها آزادند هر گونه که خواستند عمل کنند. صاحبان چنین گرایشی با دلائلی که بر می شمارند معتقدند دولت باید کمترین دخالت را در اداره امور جامعه داشته باشد و دولت در حد ضرورت و تنها برای جلوگیری از هرج و مرج و حفظ امنیت می تواند دخالت نماید.
طبیعی است در سیستم لیبرالی که افراد از آزادی فراوان در عرصه های مختلف برخوردارند، کسانی که از منابع، امکانات و قابلیت های بیشتری بهره دارند در همه ی عرصه ها به خصوص در عرصه اقتصادی، سرمایه و سود بیشتری به سود خود جلب می کنند و در نهایت این فرایند به فاصله طبقاتی فاحش و تصاحب سرمایه های عمومی در ملی توسط قشر اندکی از جامعه منجر می گردد.
دوم، گرایشی که اصالت را به جامعه می دهد و مصالح جمع را مقدم بر منافع فرد می داند و در آن بیشترین توجه به جامعه شده است. برای اِعمال چنین گرایشی، بر دخالت و تصدی دولت افزوده می شود و حوزه ی عمل و رفتار دولت، در عرصه های زندگی اجتماعی، گسترش می یابد و تلاش می شود هر چه بیشتر فعالیتها و طرحهای اجتماعی توسط دولت انجام پذیرد و همه ی کارها به دولت سپرده شود تا مردم همه بتوانند یکسان از مزایاتی زندگی اجتماعی بهره مند شوند. این گرایش بر مبنای تفکر سوسیالیستی است که در مقابله با رفتار ظالمانه سرمایه گذاران و صاحبان قدرت که با انگیزه های شخصی و در جهت منافع فردی مصالح جامعه را به خطر می اندازند، پدید آمده است.
اندیشه و تفکر تصدی کامل دولت در عرصه های اقتصادی، سیاسی و سپردن عمده فعالیتهای اجتماعی به دولت، به دلائل فراوان و در عمل شیوه ای ناصحیح و غیرکارآمد است. از آن جمله، دولت اگر بخواهد همه ی نیازمندیهای جامعه را خود تأمین کند باید دستگاه عریض و طویل دولتی ایجاد گردد و درصد قابل توجهی از مردم به عضویّت آن درآیند که گسترش بخش دولتی هزینه و بودجه بسیار سنگینی بر دولت تحمیل می کند و برای جامعه نیز مشکل آفرین می گردد. دیگر اینکه وقتی دستگاهی با این حجم و وسعت ایجاد شد در درون آن، تخلفات گسترده تر می گردد. اگر دستگاهی از افراد معدود و محدودی از نخبگان و بهترین ها تشکیل گردد، تخلفات نیز محدود و ناچیز خواهد بود. ولی وقتی دستگاهی گسترش یافت و اجازه دخالت در همه ی امور را داشت زمینه های فراوانی برای تخلف و سوءاستفاده فراهم می آید.
اشکال سوم و قابل توجه از نظراسلام این که انسانها باید با اختیار و انتخاب خود به انجام کارهای نیک و خودسازی بپردازند. کار انسان وقتی ارزش پیدا می کند که از انتخاب و اراده آزادانه خود او سرچشمه بگیرد اما اگر الزام و اجبار موجب انجام کاری شد، آن تأثیر معنوی و متعالی که مدنظر اسلام است در روح انسان ایجاد نخواهد شد و هدف نهائی تحقق نخواهد یافت.
در قبال این دو گرایش، در نگرش اسلامی اصل این است که خود مردم داوطلبانه به تأمین نیازهای جامعه بپردازند منتها آنجا که سودپرستی و افزون طلبی افراد و گروهها منشأ فساد و تضییع حقوق دیگران شد، دولت باید دخالت نموده و با راهکارهای متناسب و رعایت مصالح زمانی و مکانی، برای جلوگیری از تخلفات، تصمیمات لازم را اتخاذ کند و این راهی متعادل و میانه است.
منبع مقاله :
علامه مصباح یزدی، محمد تقی، جوانان، قم، انتشارات مؤسسه ی آموزشی و پژوهشی امام خمینی (رحمه الله)، هشتم زمستان 1391



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم