گستره ي جامعه ي آرماني قرآن

گستره ي جامعه ي آرماني قرآن، همه ي انسان ها را در بر مي گيرد و جهان وطني است، زيرا مرزهاي آن جغرافيايي نيست، بلکه همان گونه که از عنوانش يعني « امت اسلامي » و از نام شهروندان آن، يعني « مسلمانان » آشکار است،
يکشنبه، 4 آبان 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
گستره ي جامعه ي آرماني قرآن
گستره ي جامعه ي آرماني قرآن

 

نويسنده: علي محمدي آشناني




 

گستره ي جامعه ي آرماني قرآن، همه ي انسان ها را در بر مي گيرد و جهان وطني است، زيرا مرزهاي آن جغرافيايي نيست، بلکه همان گونه که از عنوانش يعني « امت اسلامي » و از نام شهروندان آن، يعني « مسلمانان » آشکار است، اين جامعه مرزهاي جغرافيايي و سياسي را در نَورديده و تنها داراي مرزهاي عقيدتي است. (1)
بدين سان « هر فردي که به عقيده ي اسلامي معتقد باشد، جزئي از جامعه ي اسلامي محسوب شده و نژاد و زبان و اقامتگاه و سابقه ي تاريخي وي و خاندانش، به هيچ وجه در اين زمينه مؤثّر نيست. » (2)
جامعه ي آرماني قرآن، برخلاف آرمان شهرهاي خيالي، نه تنها براي مصون سازي خود از سرايت آلودگي هاي بيروني، به جداسازي و حصار کشيدن و ويران کردن راه زميني و قطع ارتباط با ديگران که نخستين کار اتوپياي توماس مور تلقي مي شود، نمي پردازد، بلکه خطّ مشيء تنظيم ارتباطات صحيح ميان انسان ها (3) و دادن پناهندگي به ديگر افرادِ حقيقت جو (4) را در پيش مي گيرد و با گرفتن جزيه و ماليات توسط دولت اسلامي(5)، حقوق اقليت ها را نيز ايفا مي کند تا آنان نيز در پرتو عدالت الهي جامعه، احساس خرسندي و کاميابي نمايند.

شکل حکومت آرماني

با عنايت به آن که قرآن کريم و اسلام، شکل خاصي از حکومت را معيّن نساخته اند و قالب خاصي از حکومت همانند پادشاهي و جمهوري را تعيين نفرموده اند، مفسران نيز شکل خاصي از دولت را به قرآن نسبت نداده اند، بلکه اصول و معيارهاي دولت اسلام را از آيات قرآن استنباط کرده اند. (6)
به گفته ي برخي تاريخ پژوهان، اساساً نزدِ انديشمندان مسلمان هم چون فارابي، سازمانِ جامعه، جنبه ي آلي و ابزاري دارد. (7) شايد راز عدم تعيين شکل خاصّ جامعه ي آرماني قرآن نيز همين باشد. استاد مطهري مي فرمايد: « اسلام به صوَر و شکل هاي زندگي توجه ندارد و نمي خواهد شکلي از شکل هاي زندگي را تثبيت کند، هميشه به روح زندگي توجه دارد و به همين جهت از تصادم با پيشرفت هاي زندگي پرهيز کرده است. » (8)
به ديگر سخن، قرآن کريم، هدف، محتوا، رويکرد، مکتب و نهادهاي سياسي ويژه اي را مطرح ساخته است که در نظام هاي گوناگون سياسي البته با حفظ اختلاف مراتب قابل تحقق است. بر اين اساس، هر شکلي از حکومت که بهتر بتواند اهداف، عنوان، ويژگي و نهادهاي مورد توجه قرآن کريم را در خود جاي داده و تحقق بخشد، مي تواند مصداق جامعه ي آرماني بوده و مورد تأييد باشد.
گفتني است قرآن کريم هر نوع حاکميت فرعون گونه و ديکتاتور مآبانه اي که خود را مالک جغرافياي سياسي (9) و حاکمِ مستقل و مطلق مردم (10) و مسلط بر مرگ و زندگي آنان مي پندارد (11) يا به دنبال فساد و هرج و مرج و ولنگاري اجتماعي است (12) به هر شکل که باشند خواه سلطنتي يا رياست جمهوري هاي مادام العمر را بر نمي تابد و با حکومت هاي فردمحور و خودکامه ي فساد و تباهي برانگيز که به قتل فرزندان مردم (13) و عدالت خواهان (14) دست مي يازند و در لفظ يا عمل، نداي ( أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلَى‌ ) (15) سر مي دهند و يا پرچم پيشوايي کفر را بر دوش گرفته اند، (16) به دليل برآيند آن يعني فساد انگيزي و به هم زدن نظام جوامع، مخالفت ورزيده است:
( إِنَّ الْمُلُوکَ إِذَا دَخَلُوا قَرْيَةً أَفْسَدُوهَا وَ جَعَلُوا أَعِزَّةَ أَهْلِهَا أَذِلَّةً وَ کَذلِکَ يَفْعَلُونَ‌ ) (17)
پادشاهان چون به شهرى درآيند، آن را تباه و عزيزانش را خوار مى‏گردانند، و اين گونه مى‏كنند.
نوشتني است که پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، کارشناسان و انديشمندان مسلمان و شيعي، براي تحقق آرمان هاي اسلامي، شکل « جمهوري اسلامي » را برگزيدند که با ولايت فقيه و در حقيقت با ولايت فقه بر جامعه اداره مي شود.
بدون شک جامعه ي آرماني نهايي که با ولايت تامه ي انسان کامل و امام معصوم (عليه السّلام) بر همه ي شئون و نهادها شکل مي گيرد، در حقيقت تجلي اِعمال ولايت احکام و فرمان هاي خداوند متعال بر جامعه ي انساني است.

پي نوشت ها :

1. طباطبايي، الميزان، ترجمه ي موسوي، ج4، ص 213.
2. عميد زنجاني، حقوق اقليت ها، ص 24.
3. آل عمران، آيه ي 200؛ بقره، آيات 83، 180، 215 و نساء، آيه ي 135.
4. توبه، آيه ي 6.
5. همان، آيه ي 29.
6. محمد نوري، انديشه هاي سياسي در تفسيرهاي معاصر، ص 191-212.
7. زرين کوب، تاريخ در ترازو، ص 244.
8. مطهري، پانزده گفتار، ص 52.
9. زخرف، آيه ي 51.
10. اعراف، آيه ي 123.
11. بقره، آيه ي 257.
12. نمل، آيه ي 34.
13. اعراف، آيه ي 141.
14. آل عمران، آيه ي 21.
15. نازعات، آيه ي 24.
16. توبه، آيه ي 12.
17. نمل، آيه ي 34.

منبع مقاله :
محمدي آشناني، علي؛ (1392)، جامعه آرماني قرآن کريم، قم: مؤسسه بوستان کتاب، ( مرکز چاپ و نشر دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، چاپ اول



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم