پرسش :

لطفا به چند سؤال زیر پاسخ بفرمایید: الف- این جانب در اواخر تابستان 58 دو قطعه باغ انار در یکى از توابع ساوه بنا به اظهار صاحب باغ که 250 خروار انار دارد به مبلغ 123 هزار تومان اجاره کردم که چهل هزار تومان نقد دادم و قرار شد دو قطعه چک هر کدام به مبلغ چهل هزار تومان در تاریخ 30/ 7، و 30/ 9 بدهم ولى بعد از چیدن معلوم شد حدود 100 خروار زیاد دید شده بوده و انار در حدود 150 خروار مى‌‏‌باشد، نتیجتا این اجاره نسبت به فروش 150 خروار انار در حدود سى هزار تومان از اصل ضرر مى‌‌‏‌کند آیا براى مستأجر حق فسخ است یا نه؟ ب- صاحب باغ در قبال ادعاى غبن مستأجر ادعا مى‌‌‏‌کند انار باغ 250 خروار بوده ولى شما از صد خروار بیش از مقدارى که ادعا مى‏کنید فروخته و برداشت کرده‏‌اید، مستأجر مى‏‌‌گوید اگر صاحب باغ با بینه شرعى این مدّعا را اثبات کند مورد قبول است و الا مستأجر در مقام انکار این مدعا حاضر است قسم شرعى یاد کند که بیش از مقدار فروخته و موجود که جمعا حدود 150 خروار مى‏‌شود برداشت نکرده حکم در مورد سؤال دوّم چیست؟ ج- در صورتى که مستأجر در مورد مسأله اول حق فسخ اجاره را داشته باشد و در مورد مسأله دوم یا نبود بینه بر مدعاى صاحب باغ حق قسم را داشته باشد آیا اجرت کارگرى مستأجر در جمع‏آورى انار و چیدن آنها بر ذمه صاحب باغ مى‌‏‌باشد و او مدیون اجرت المثل این زحمات هست یا نه؟

پاسخ :
پاسخ الف: اگر معامله مبنى بر موجود بودن مقدار معینى انار در باغ بوده که آن مقدار موجود نبوده خیار ثابت است اگر چه اصطلاحا غبن نیست بلى اگر بناء معامله بر اسقاط خیار باشد حق فسخ ساقط است.

پاسخ ب: با فرض وقوع معامله مبنى بر موجود بودن مقدار معین انار در باغ و وجود نزاع در موجود بودن این مقدار و در صورت مراجعه طرفین به حاکم شرع و نبودن بینه شرعیه براى فروشنده و قسم خوردن خریدار بر نبودن میوه به مقدار مذکور خریدار مى‏‌تواند معامله را فسخ کند.

پاسخ ج: صاحب باغ ضامن نیست.

منبع: استفتائات امام خمینی(ره)، ج‏2، ص222