جمعه، 4 فروردين 1391
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

چه گروه هايى از اهل ذمّه از پرداخت جزيه استثنا شده اند؟


پاسخ :
چند گروه از ذمّيان ـ درعين بهره مندى از جميع مزايا و حقوق قرارداد ذمّه ـ از دادن جزيه معاف اند كه عبارت اند از:
اطفال و افراد نابالغ كه تابع پدران خود هستند، زنان به تبعيّت از شوهران خود ـ از مزاياى قرارداد ذمّه بهره مند مى گردند ـ[1] زنان و دختران بى همسر، مستمندان، پيرمردان، فقرا، افراد نابينا و زمين گير، بيماران بى بضاعت، راهب ها و ديرنشينان كه از راه صدقات زندگى مى كنند، كشيشان و ساير روحانيون و افرادى كه به كار عبادت پرداخته اند و ديوانگان و كسانى كه مشاعر خود را از دست داده و يا بر اثر ضعف ادراك و تشخيص، جزء ابلهان محسوب مى شوند.
هم چنين افراد ديگرى نيز از پرداخت جزيه معاف اند:
1. در صورتى كه معاف نمودن گروه هاى يهودى يا مسيحى و يا زردشتى موجب زياد شدن علاقه ى آنها به اسلام و پيوستن به صفوف مسلمين شود و الزام آنها بر دادن جزيه تمايل آنان را به دشمنان برانگيزد، اينان از پرداخت جزيه معاف اند.
2. هر وقت مسلمانان ديگر قادر بر انجام مسئوليت هاى قرارداد ذمّه نباشند، پرداخت جزيه از ذمّيان منتفى مى شود.
3. اگر مسلمانان به كمك نظامى اهل ذمّه نياز پيدا كردند، طى يك پيمان مشترك دفاعى از پرداخت جزيه معاف مى شوند.
4. هر فردى از اهل ذمّه اگر شهادتين (شهادت بر يگانگى خداوند و بر بعثت پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله) از جانب او) را بگويد و مسلمان شود از پرداخت جزيه معاف مى گردد؛ زيرا اسلام آنچه را مربوط به ماقبل اسلام است بى اثر مى كند و از بين مى برد[2] (الاسلام يَجُبُّ ما قبله).
5. فوت ذمّى، قبل از فرارسيدن موعدِ مقرّرِ پرداخت جزيه، موجب اسقاط جزيه مى شود.
قابل ذكر است براى اين كه ارزش انسانىِ اين پيمان براى اهل ذمّه و بى ارزشى منافع مالى و مادى آن براى مسلمين روشن شود، كافى است به كيفيت پيمان هاى نظامى و دفاعىِ دنياى امروز نظرى بيفكنيم. در دنياى امروز، غرامت و عوض مالى به مقدار شگفت انگيزى از دولتى كه بايد طبق پيمان، مورد حمايت نظامى قرار گيرد، دريافت مى شود.
چه بسا دولتى كه بايد مورد حمايت قرار گيرد منابع سرشار زيرزمينى خود از قبيل نفت، معادن و... را در پاى اين پيمان از دست مى دهد و احياناً به بهانه ى دفاع، از طرف نيروهاى دولت متعهّد! اشغال مى گردد و خودش خطر بزرگى براى كشور كوچك هم پيمان محسوب مى شود. تنها فايده ى اين پيمان هاى نظامى و دفاعى اين بود كه در بسيارى از اوقات، در مواقعى كه كشور متعهّد بزرگ در خطر حمله و تجاوز قرار مى گرفت، كشور هم پيمان را سپربلاى خود قرار مى داد و در برخى موارد، موجوديّت خود را به قيمت نابودى آن حفظ مى نمود. استعمار به شكل سابقش از بين رفته و به صورت هاى ديگر، از جمله در زير ماسك فريبنده ى پيمان هاى نظامى و دفاعى نه تنها پايدار مانده، بلكه بر قدرت و خطر آن نيز افزوده شده است».[3]
پی نوشتها:
[1]. ابن قدامه، المغنى، ش10، ص581 به بعد، به نقل از ابن قيّم،احكام اهل الذمّه.
[2]. ناصر مكارم شيرازى، القواعد الفقهيّه، ج 2، ص 171 ـ 188.
[3]. ر.ك: عباسعلى عميد زنجانى، حقوق اقليّتها، ص 119ـ 141.
منبع: اسلام و اقليّت هاى مذهبى، محمد باقر طاهرى، انتشارات مركز مديريت حوزه علميه قم (1384).
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران