پرسش :

آيا در روايات آمده كه موقع سلام به امام زمان (عج) سر را به حالت تعظیم، خم كنیم؟

پاسخ :
از بعضى از روايات، استفاده می‌شود كه هر گاه اسم مبارک امام زمان علیه السلام مخصوصاً لفظ «قائم» ذكر شود، بايد احترام و تعظيمى انجام بگيرد. اين كه پيروان آن حضرت با شنيدن اين لفظ، می‌ايستند، عمل مستحبى است و ريشه مذهبى و روايتى دارد. اين كار، حتّى در زمان امام صادق عليه السلام نيز معمول بوده است. وقتى از امام صادق عليه السلام علّت قيام را پرسيدند، در جواب فرمودند:
«صاحب الأمر علیه السلام غيبتى دارد بسيار طولانى و از كثرت لطف و محبّتى كه به دوستانش دارد، هر كس وى را با لقب «قائم» ياد كند، آن جناب هم نظر لطفى به او خواهد كرد؛ چون، در اين حال، مورد توجّه امام واقع مى‌شود. سزاوار است از باب احترام، به‌پاخيزد و تعجيل فرجش را از خدا بخواهد.»[1]
بنابراين، اظهار ادب، شعار مذهبى است، اگر چه واجب نيست؛ هم چنين نقل شده است كه در خراسان، در حضور امام رضا عليه السلام دعبل خزاعى (شاعر اهل بيت) وقتى كه قصيده معروف خود (قصيده تائيه) را براى حضرت سرود و به اين قسمت از شعر رسيد:
خروج إمام لامحالة خارج *** يقوم على اسم الله بالبركات[2]
امام رضا عليه السلام بر روى پاهاى مبارک خود ايستادند و سر نازنين خود را به سوى زمين خم كردند، سپس كف دست راست خود را بر سرگذاشتند و فرمودند:
«اَللهم عَجِّلْ فَرَجَهُ و سَهِّل مَخْرَجَهُ و انصرنا به نصراً عزيزاً؛[3] خداوندا! در ظهورش شتاب كن و راه ظهورش را آسان گردان و ما را به وسيله او، نصرتى عزيز فرما.»
با توجّه به اين روايت و اين كه سيره اهل بيت عليهم السلام نيز مانند گفتار آنان، قابل تبعيّت است، مى‌شود استفاده كرد كه اين عمل، يک نوع عمل مستحبى است.

پی‌نوشت‌ها:
[1]. على يزدى حائرى، الزام الناصب، ج 1، ص 271.
[2]. شيخ عباس قمى، منتهى الآمال، ج 2، ص 653.
[3]. همان.

منبع: امام مهدى (عج)، رسول رضوى، انتشارات مركز مديريت حوزه علميه (1384).