پرسش :

اگر احساس تنفر از كسي در وجودمان لانه كرده باشد به هر دليلي با ديدن آن شخص بر خلاف درون خود با وي خوب رفتار كردن موجب دورويي نيست ؟ آيا اين احساس كه ناخودآگاه مي باشد و راه فراري هم ندارد گناه است يا نه ؟ براي نداشتن چنين احساس چه بايد كرد؟

پاسخ :
اولا: رفتار مؤدبانه و خوش اخلاقي با ديگران نه تنها نشانه دورويي و نفاق نيست بلكه يكي از توصيه‏هاي اخلاقي و دستورات اولياء الهي است. و اگر بخاطر مفسده‏اي بزرگ‏تر، نمي‏خواهيد يا نمي‏توانيد در مقابل بعضي لغزش‏ها ايستادگي كنيد و از كنار آن به آرامي مي‏گذريد اين نيز نفاق نيست.در واقع براي جلوگيري از افتادن در مشكلاتي كه ضررش بيش از بدست‏آوردن مصلحتي اندك است، به عملي اقدام نمي‏كنيد و مهم را فداي اهم كرده‏ايد و در انتخاب دو شرّ يكي را كه ضررش كمتر است گزينش مي‏كنيد.
اما اگر بخاطر عدم اعتماد به نفس و نداشتن جرأت، توان مقابله و يا جلوگيري از بعضي لغزشها و انحرافات اخلاقي متداول ديگران را نداريد، بهتر آن است با تقويت اعتماد به نفس آنجا كه وظيفه اخلاقي و اجتماعي‏تان ايجاب مي‏كند دخالت كرده و نقطه نظرات خويش را به طور منطقي و با زبان ملايم و متناسب با مخاطب، منعكس كنيد.
طبيعي است ابتدا بايد از چگونگي و نحوه ارتباط صحيح با ديگران اطلاع كافي داشته باشيد. علاوه بر اين راه واكنش نشان دادن به اعمال ديگران منحصر به پرخاشگري و يا ايجاد سروصدا و به راه انداختن دعوا نيست. چه بسا يك برخورد ملايم و منطقي ولي قاطعانه مي‏تواندجلو خلاف و انحراف را بگيرد و هم به شما جرأت واكنش نشان دادن مي‏دهد.
ثانيا : بايد توجه داشت كه حقد و كينه، عقده‏اي است كه در اثر ناراحتي و غضب و عدم توانايي بر انتقام‏گيري از شخص مورد غضب، در دل انسان پيدا مي‏شود كه منجر به حالت دشمني و تنفر نسبت به او و بروز آثار زير مي‏گردد:
1ـ اعمال حسادت 2ـ قهر و دوري از طرف 3ـ سبك شمردن شخص منفور 4ـ بدگويي، دروغ، هتاكي، دشنام و... 5ـآزار و اذيت 6ـ منع حقوق شرعي مثل قطع رحم و... و اگر حقد و كينه در رفتار و كردار انسان بروز نكند و رفتار ناشايستي كه از كينه نشئت گرفته نسبت به فرد منفور انجام ندهد گناه ندارد اما نفس وجود كينه و حقد از صفات رذيله و مذموم است و از عقده‏هاي رواني مي‏باشد كه موجب نقص در شخصيت مي‏شود و چه بسا اگر اين صفت در قلب رسوخ كند،قلب را تيره و سياه مي‏كند و زمينه ساز اعمال و رفتار ناهنجار زيادي مي‏گردد. همچنين توفيق بسياري از اعمال نيك را از انسان سلب مي‏كند و انسان را از ثواب و اجر جزيل احسان و خدمت به برادران ديني باز مي‏دارد. و ثالثا : بهتر است هرگاه چنين حالتي نسبت به شخصي در دل انسان حاصل شد، او را مورد عفو و بخشش قرار دهد و براي او استغفار كند وبيهوده خود را در فشار روحي و رواني قرار ندهد و هميشه اين حديث را مدّ نظر قرار دهد كه: «دو ثلث از زندگي،اغماض و چشم پوشي از خطاها و بدي‏هاي ديگران است».
www.morsalat.com