شنبه، 1 ارديبهشت 1397
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

دنیا زندان مؤمن و بهشت کافر

پیامبر اکرم صلّى الله علیه و آله فرمودند:
الدُّنیا سِجنُ المُؤمِنِ وَ جَنَّةُ الکافِر؛

دنیا زندان مؤمن و بهشت کافر است.

میزان‌الحکمه، ج 3، ص 318
شرح حدیث:
شرح حدیث توسط حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی مدظله‌العالی:

فلسفه‌ی پیدایش زندان:
فلسفه‌ی پیدایش زندان دو چیز بود، یکی اینکه افرادی شرور بودند و به خاطر آنکه از شرّ آنها در امان باشند آنها را به زندان می‌انداختند و تنبیهی بود برای اشرار، دیگر اینکه این نوعی مجازات است چون طبیعت انسان آزادی خواه است، اگر به زندان بیفتد، زجر می‌کشد؛ حتّی حیوانات هم اگر در قفس باشند ناراحت هستند. حیوانی که آزاد است اگر او را در قفس بیندازند، دیگر نمی‌خواند. اگر می‌بینید که حیوانی در قفس می‌خواند، به این علت است که در قفس متولد شده است و نمی‌داند آزادی یعنی چه؟
انسان به آزادی علاقه دارد، چون تکاملش را در آزاد بودن می‌بیند و اگر به زندان بیفتد، از فعّالیتهای زندگی باز می‌ماند.
حدیث می‌فرماید: دنیا زندان مؤمن و بهشت کافر است. انسان دارای دو جنبه است: «روح» و «جسم»؛ گاهی روح آزاد و گاهی در زندان است. همینطور گاهی جسم آزاد و گاهی در زندان است، و گاهی اینها در دو جهت مخالف هم قرار می‌گیرند، یعنی جسم در زندان و روح آزاد است، همان چیزی که یوسف (علیه ‌السلام) گفت: «(قَالَ رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَی مِمَّا یدْعُونَنِی إِلَیهِ...)؛ یوسف گفت: پروردگارا! زندان نزد من محبوب‌تر است از آنچه اینها مرا به سوی آن می‌خوانند». (1) یعنی اینها مرا به چیزی دعوت می‌کنند که روح مرا به زندان می‌کشد و اگر جسم من به زندان بیفتد برای من محبوب‌تر است. از اینجا معلوم می‌شود که چرا دنیا زندان مؤمن و بهشت کافر است، دنیا جایی است که روح مؤمن در محدودیت قرار دارد هر چند جسم او متنعّم باشد، زیرا جسم برای او معیار نیست.
ولی کافر عکس آن است یعنی اهل جسم و مادّه است، دنیا برای او بهشت است و در قیامت وقتی در عذاب الهی گرفتارمی‌شود برای او زندان است.
از آیات قرآن استفاده می‌شود که بهشتیان گروه گروه دور هم هستند امّا دوزخیان خیر، زندانهای انفرادی دارند و حتّی این مقدار که آرامش پیدا کنند و همدردی داشته باشند را هم ندارند.
بر فرض که مؤمن در این دنیا دارای نعمت باشد، امّا در مقایسه با آن نعمتهای الهی که بعد از مرگ دارد، زندان است. امّا کافر هر قدر در این دنیا بیچاره باشد باز هم در مقایسه با عذاب خدا در قیامت، بهشت او به حساب می‌آید.
نکته‌ی تربیتی و اخلاقی حدیث این است که در مقابل مشکلات دنیا باید صبور باشیم، چون دنیا هر چه باشد زندان است و اگر می‌بینیم بعضی از کفّار متنعّم هستند، غصّه نخوریم چون بهشت آنهاست.
علی (علیه ‌السلام) در نهج‌البلاغه دنیا را مدح می‌کند. حضرت شنید که کسی مذمّت دنیا می‌کند و به او فرمود: ای کسی که نکوهش دنیا می‌کنی در حالی که تو خود به غرور دنیا گرفتار شده‌ای، و فریفته‌ی باطلهای آن هستی، آیا تو خود مغرور به دنیا هستی و سپس مذمّت آن می‌کنی، تو از جرم دنیا شکایت داری یا دنیا باید از جم تو شکایت کند؟ «... اِنَّ الدُّنیا دارُ صِدقٍ لِمَن صَدَقَها، وَ دارُ عافِیةٍ لِمَن فَهِمَ عَنها، وَدارُ غِنی لِمَن تَزَوَّدَ مِنهَا، وَدارُ مَوعِظَةٍ لِمَنِ اتَّعظ بِها. مَسجِدُ اَحِبّاءِاللهِ، وَمُصَلّی مَلائِکَةِ اللهِ، وَ مَهبِطُ وَحی اللهِ، وَ مَتجَرُ اَولِیاءِالله؛ این دنیا جایگاه صدق و راستی است برای آن کس که با آن به راستی رفتار کند، و خانه‌ی تندرستی است برای آن کس که از آن چیزی بفهمد، و سرای بی‌نیازی است برای آن کس که از آن توشه بگیرد، و محلّ اندرز است برای آن که از آن اندرز گیرد، مسجد دوستان خداست، و نمازگاه فرشتگان پروردگار، و محلّ نزول وحی الله، و تجارت خانه‌ی اولیای حق». (2)
از این کلام حضرت علی (علیه‌ السلام) روشن می‌شود که دنیا را می‌شود از دو زاویه نگاه کرد: یکی دنیایی که هدف باشد، و این مذموم است و دیگر دنیایی که وسیله‌ی رسیدن به آخرت باشد پسندیده است.
دنیا مسجد اولیای خداست تا سجده کنند و نماز بخوانند و تجارت خانه است تا از آن برای آخرت خود بهره گیرند.
مرگ وقتی برای مؤمن فرا می‌رسد به معنای شکسته شدن زندان و آزاد شدن از زندان است.
از خدا بخواهیم ایمان ما را به حدّی برساند که مرگ را لحظه‌ی شکستن زندان بدانیم و این میسّر نمی‌شود مگر اینکه تهذیب نفس و عمل صالح داشته باشیم.

پی‌نوشت‌ها:
1. یوسف، آیه‌ی 33.
2. نهج‌البلاغه، کلمات قصار، 131.

منبع: گفتار معصومین (ع)، جلد اول (درس اخلاق حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی)، گردآوری: سید محمد عبدالله ‌زاده، قم: انتشارات امام علی بن ابی‌طالب (ع)، چاپ سوم (1391).
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم