0
ویژه نامه ها

اسیران جهالت و نادانى

امام هادی علیه السلام فرمودند:
الرّاکِبُ الْحَرُون اَسیرُ نَفْسِه، وَالْجاهِلُ اَسیرُ لِسانِه؛

سوارى که عجول و شتاب زده حرکت مى کند اسیر هواى نفس است و انسان جاهل همواره اسیر زبانش مى باشد.

بحارالانوار، ج 78، ص 368، ح 3.
شرح حدیث:
معناى «اسیر»
هنگامى که واژه «اسیر» به کار مى رود شخصى به ذهن انسان مى آید که به حق یا به ناحق گرفته شده و به زندان رفته است؛ چه زندان انفرادى و چه غیر انفرادى؛ چه بر دست و پایش غل و زنجیر بزنند و چه نزنند و به هر حال ارتباطش با دیگران قطع شده ونمى تواند هرجا که مایل باشد برود.

امّا از نظر فرهنگ اسلامى اسیرانى داریم که ظاهراً آزادند؛ ولى درحقیقت از هر اسیرى اسیرترند. در داستان حضرت یوسف (علیه السلام)، هنگامى که مى خواستند روح و روان آن حضرت را اسیر غل و زنجیر شهوات و هواى نفس کنند، و او را تهدید به زندان تن کردند، خطاب به محبوب و معبودش عرضه داشت:

«(رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَىَّ مِمّا یَدْعُونَنی اِلَیْهِ وَ اِلّا تَصْرفْ عَنّى کَیْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَیْهِنَّ وَ اَکُنْ مِنَ الْجاهِلینَ)؛ پروردگارا! زندان نزد من محبوب تر است از آنچه این ها مرا به سوى آن مى خوانند! و اگر مکر و نیرنگ آن ها را از من بازنگردانى، به سوى آنان متمایل خواهم شد و از جاهلان خواهم بود!».{1}

آرى، یوسف پیامبر (علیه السلام) اسارت تن را بر اسارت روح ترجیح داد و این درس بزرگى براى همگان است.

اسیران هواى نفس
متأسّفانه اسیران هواى نفس و جهالت و نادانى، که امام هادى (علیه السلام) در این روایت به آن ها اشاره کرده، فراوان اند. گاه مى گویند: «دوست داریم از دام اعتیاد آزاد شده و این بلاى خانمان سوز را رها کنیم، اما نمى توانیم!» یا ادّعا مى کنند: «دوست داریم به کسب حلال پرداخته و از مال حرام صرف نظر کنیم؛ اما قادر به انجام این کار نیستیم!».

گویا اراده چنین افرادى را در غل وزنجیر کرده اند، لذا اسیر هواى نفس خویش اند و کار دیگرى نمى توانند بکنند یا مى گوید:
«دوست دارم هر سخنى نگویم و زبانم را قفل و بند بزنم، امّا موفّق نمى شوم!» چراکه اراده اش اسیر هواى نفس اوست.

حضرت على (علیه السلام) در دعاى کمیل چه زیبا به این نکته مهم پرداخته است، آنجا که مى فرماید: «قَوِّ عَلى خِدْمَتِکَ جَوارِحِی وَ اشْدُدْ عَلَى الْعَزیمَةِ جَوانِحی؛ پروردگارا! براى توفیق یافتن در مسیر خدمت به تو (و بندگانت) قوّت و قدرتم را افزون کن و اراده اى قوى وپولادین عنایتم کن تا اسیر هواى نفس نشوم و بتوانم تصمیم بگیرم».{2}

به راستى بدون اراده قوى و نیرومند و به دور از هوى و هوس و آزاد بودن از زندان روح و جان، نمى توان در خدمت خدا بود.

بنابراین، براى رهایى از زندان نفس و زبان، باید دیوارهاى جهالت و نادانى را درهم شکست و تحت فرماندهى عقل و خرد قرار گرفت.{3}

پی‌نوشت‌ها:
1. یوسف، آیه 33.
2. المفاتیح الجدیدة، ص 72.
3. سخنان امام هادى (علیه السلام)، ص 109-111، ح 23.

منبع: نخستین آفریده خدا، آیت الله العظمی مکارم شیرازی (دام ظله)، تهیه و تنظیم: ابوالقاسم علیان نژادی، انتشارات امام علی بن ابی طالب علیه السلام، قم، 1394.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
معنی اسم اترک و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال
معنی اسم اترک و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال

معنی اسم اترک و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال

گزارش تصویری حضور راسخون در نمایشگاه دستاوردهای وقف 1400 - روز اول
گزارش تصویری حضور راسخون در نمایشگاه دستاوردهای وقف 1400 - روز اول

گزارش تصویری حضور راسخون در نمایشگاه دستاوردهای وقف 1400 - روز اول

معنی اسم اتابک و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال
معنی اسم اتابک و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال

معنی اسم اتابک و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال

بازپرس پرونده انفجار بندر بیروت؛ مهره جدید آمریکا برای تسویه حساب با مقاومت لبنان/ بیش از 60 نفر مجروح شدند
بازپرس پرونده انفجار بندر بیروت؛ مهره جدید آمریکا برای تسویه حساب با مقاومت لبنان/ بیش از 60 نفر مجروح شدند

بازپرس پرونده انفجار بندر بیروت؛ مهره جدید آمریکا برای تسویه حساب با مقاومت لبنان/ بیش از 60 نفر مجروح شدند

معنی اسم ابوطالب و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال
معنی اسم ابوطالب و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال

معنی اسم ابوطالب و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال

معنی اسم ابوریحان و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال
معنی اسم ابوریحان و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال

معنی اسم ابوریحان و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال

درباره به حکومت رسیدن عباسیان (بخش دوم)/ استاد پیشوایی
درباره به حکومت رسیدن عباسیان (بخش دوم)/ استاد پیشوایی

درباره به حکومت رسیدن عباسیان (بخش دوم)/ استاد پیشوایی

درباره به حکومت رسیدن عباسیان (بخش اول)/ استاد پیشوایی
درباره به حکومت رسیدن عباسیان (بخش اول)/ استاد پیشوایی

درباره به حکومت رسیدن عباسیان (بخش اول)/ استاد پیشوایی

چرا عمار یاسر و خانواده اش شکنجه میشدند؟/ استاد جباری
چرا عمار یاسر و خانواده اش شکنجه میشدند؟/ استاد جباری

چرا عمار یاسر و خانواده اش شکنجه میشدند؟/ استاد جباری

ذبیح حضرت ابراهیم(ع) چه کسی بود؟/ استاد محمدرضا جباری
ذبیح حضرت ابراهیم(ع) چه کسی بود؟/ استاد محمدرضا جباری

ذبیح حضرت ابراهیم(ع) چه کسی بود؟/ استاد محمدرضا جباری

گشایش نمایشگاه دستاوردهای نهاد وقف با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
گشایش نمایشگاه دستاوردهای نهاد وقف با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی

گشایش نمایشگاه دستاوردهای نهاد وقف با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی

معنی اسم ابوتراب و نام های هم آوا با آن
معنی اسم ابوتراب و نام های هم آوا با آن

معنی اسم ابوتراب و نام های هم آوا با آن

چرا ماسک بازیگران «نون خ» زیر چانه هایشان بود!؟
چرا ماسک بازیگران «نون خ» زیر چانه هایشان بود!؟

چرا ماسک بازیگران «نون خ» زیر چانه هایشان بود!؟

تست شتاب و سرعت ب‌ام‌ و M3 V10 در اتوبان
تست شتاب و سرعت ب‌ام‌ و M3 V10 در اتوبان

تست شتاب و سرعت ب‌ام‌ و M3 V10 در اتوبان

بی تو هوای زمونه سرده / کلیپ آغاز امامت امام زمان (عج)
بی تو هوای زمونه سرده / کلیپ آغاز امامت امام زمان (عج)

بی تو هوای زمونه سرده / کلیپ آغاز امامت امام زمان (عج)

تیزر موزیک جدید سینا شعبانخانی به نام "جادوی سیاه"
تیزر موزیک جدید سینا شعبانخانی به نام "جادوی سیاه"

تیزر موزیک جدید سینا شعبانخانی به نام "جادوی سیاه"

سفر رئیس جمهور به استان فارس
سفر رئیس جمهور به استان فارس

سفر رئیس جمهور به استان فارس

توصیه های مفید برای یادگیری زبان انگلیسی در منزل در کمترین زمان ممکن
توصیه های مفید برای یادگیری زبان انگلیسی در منزل در کمترین زمان ممکن

توصیه های مفید برای یادگیری زبان انگلیسی در منزل در کمترین زمان ممکن

آشنایی بیشتر با موقوفات عزاداری امام حسین(ع)
آشنایی بیشتر با موقوفات عزاداری امام حسین(ع)

آشنایی بیشتر با موقوفات عزاداری امام حسین(ع)

افتتاح نمایشگاه «دستاوردهای نهاد وقف» 1400 و مرکز نوآوری نوفل لوشاتو
افتتاح نمایشگاه «دستاوردهای نهاد وقف» 1400 و مرکز نوآوری نوفل لوشاتو

افتتاح نمایشگاه «دستاوردهای نهاد وقف» 1400 و مرکز نوآوری نوفل لوشاتو

سیستم‌های زیست محیطی بسته
سیستم‌های زیست محیطی بسته

سیستم‌های زیست محیطی بسته