پیروزی هاى دروغین

امام علی علیه‌ السلام فرمودند:

مَا ظَفِرَ مَنْ ظَفِرَ الْإِثْمُ بِهِ وَ الْغَالِبُ بِالشَّرِّ مَغْلُوبٌ.

پیروزی به این نیست که گناه بر انسان غلبه کند زیرا که کسی که گناه بر او غلبه کند شکست خورده است.

نهج البلاغه: حکمت 319

بعضی فکر می کنند اگر گناه بر آنها چیره شود و با تمام وجود به سمت و سوی معصیت خدا رفتند و پیروز معرکه هستند ولی خبر ندارند. سفله سگان شده اند گناه چنان آنان را زمین گیر کرده که راه کمال و ترقی را بر خود بسته اند. البته هم اینک که خود را فاتح و پیروز می دانند و گرم گناه هستند خیلی متوجه عواقب اعمال خود نیستند ولی وقتی نعمت سلامتی و جوانی و قدرت انجام گناه از آن ها گرفته شد متوجه اشتباهات خود می شوند که البته گاهی دیر است و شکستشان قابل جبران نیست.

لِکُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ مَا اکْتَسَبَ مِنَ الْإِثْمِ وَالَّذِی تَوَلَّی کِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذَابٌ عَظِیمٌ؛
هر کدام از گناهی که مرتکب شدند سهمی دارند و آن که سهم بزرگتری بر عهده دارد عذاب بزرگتری برای او خواهد بود.(1)

در چند آیه بعد از گستاخانی سخن به میان آمده که غیر از آنکه خود گناه می کنند برای نشر و پخش گناه تلاش می کنند.

إِنَّ الَّذِینَ یُحِبُّونَ أَنْ تَشِیعَ الْفَاحِشَهُ فِی الَّذِینَ آمَنُوا لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ فِی الدُّنْیَا وَالْآخِرَهِ وَاللَّهُ یَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ؛
آنانی که دوست دارند فحشاء و گناهان را در بین اهل ایمان شایع سازند در دنیا و آخرت عذاب دردناکی خواهند داشت و خدا می داند و شما نمی دانید.(2)

شرح ابن میثم
این عبارت براى دور ساختن از ظلم و تجاوز است، توضیح آن که پیروز راستین کسى است که به طریقى عادلانه بر دشمن پیروز شود، و هر کس چنان نباشد همواره ستمگر بوده و در پیشگاه خدا مقهور گناه است و با این که در ظاهر پیروز مى نماید امّا مغلوب ظلم خویشتن است.

امام علیه‌ السلام صفت ظفر، پیروزى را براى گرفتارى شخص در دام گناه و احاطه گناه بر وى، استعاره آورده است.(3)

پی‌نوشت‌ها:
1- سوره نور، آیه 11
2- سوره نور، آیه 19
3- ترجمه شرح نهج البلاغه ابن میثم، ج 5، ص 686

منبع: حدیث زندگی: شرح حکمت های نهج البلاغه، کاظم ارفع، تهران: پیام عدالت، 1390.