خواص درمانی ترخون

اگر دهان و بدن خوشبو می خواهید، ترخون را در رژیم غذایی خود قرار دهید .
 

چکیده : ترخون منبع بسیار خوبی از آهن، کلسیم و منگنز می‏ باشد. این سبزی همچنین دارای پتاسیم، منیزیم و ویتامین ‏های A و C است. ترخون، دارای خواص آنتی‌اکسیدانی فراوانی بوده که می‌توانند در خنثی سازی موادی موسوم به رادیکال‌های آزاد کمک خوبی نمایند.

تعداد کلمات 868 / تخمین زمان مطالعه 4 دقیقه 

 

ترخون گیاهی از خانواده‌ی کاسنی است که ارتفاع آن به ۶۰ سانتی‌متر می‌رسد. برگ‏‌های این گیاه سبزرنگ، بلند و باریک و گل‌های آن زرد رنگ هستند. دانه‌های گیاه نیز عقیم بوده و تکثیر آن به‌ شکل رویشی انجام می‌شود. در برگ ترخون اسانس روغنی وجود دارد که ترکیب عمده‌ی آن را «متیل چاویکول» و «پی‌متوکسی سینامیک آلدئید» تشکیل می‌دهند که خاصیت ضدعفونی‌کنندگی بسیار قوی دارند.
 

قدمت استفاده از ترخون به ۵۰۰ سال قبل از میلاد برمی‌گردد که این گیاه برای اولین بار در مناطق جنوبی روسیه و سیبری یافت شد. ترخون در زمان جنگ‌های صلیبی به اروپا وارد شد و کشت آن در نقاط مختلف اروپا رواج یافت. امروزه این سبزی معطر را در تهیه‌ی غذاها و ساخت داروها به کار می‌برند. ابن‌سینا و زکریای رازی قبل از اروپاییان به خواص درمانی ترخون پی بردند و در کتاب‌های طبی خود نوشته‌اند که ترخون نفخ را برطرف کرده و هوای آلوده از طاعون را ضدعفونی و پاک می‌کند.
 

خواص ترخون شامل تقویت اعصاب، مقوی دستگاه هاضمه، پیشگیری از تصلب شرائین و بیماری های عروقی و کاهش درد مفاصل، دندان و لثه است.
–  برای درد مفاصل مفید می‎باشد همراه غذا خورده شود و کوبیده آن به‎صورت ضماد استفاده گردد.
–  درمان‎کننده قاعدگی‎های دردناک می‎باشد و همچنین قاعده‎آور است.
–  کسانی که سرعت انزال دارند و ضعف قوه باه و سستی کمر ترخون خشک را با زرده تخم‎مرغ مخلوط کرده به کمر بمالند اگر ریشه ترخون باشد بهتر است.
–  برای دردهای رماتیسمی مفید است.
–  ترخون تقویت کننده اعصاب است از دم‎کرده آن استفاده شود.
–  زیاده‎روی در خوردن ترخون باعث کم شدن شهوت می‎گردد و خون را تیره می‎کند.
–  جویدن ترخون باعث جلوگیری از خونریزی لثه و التیام زخم‎ها می‎شود.
–  کسانی که نقرس دارند از دم‎کرده ترخون استفاده کنند.
–  ترخون برای دل درد و دردهای معده که دراثر غذا به وجود آمده است مفید می‎باشد.
–  اگر می‎خواهید مرغ بریان درست کنید داخل شکم آن را ترخون کنید تا غذای شما بسیار خوشمزه گردد و آسان هضم شود.
–  اگر معده شما تنبل و ترشح آن ضعیف است ترخون بخورید.
– برای پیشگیری از تصلب شرائین و بیماریهای عروقی برگ‎های ترخون را جویده و میل شود.
دم کرده ترخون را به‌عنوان مقوی معده می‌خوردند تا هضم غذا را آسان و نفخ شکم و روده‌ها را برطرف کند. قاعدگی زنان را منظم و دردهای اعصاب و انواع روماتیسم را شفا بخشد.  بوی تند و معطر ترخون موجب مهار رشد میکروب‌های روی پوست شده و به این ترتیب باعث کاهش بیشتر بوی دهان و بدن می‌‏شود.
 

در طب سنتی ایران برای جلوگیری از خونریزی لثه‌ها و التیام زخم‌های دهان از دمنوش یا روغن ترخون استفاده می‌کردند. این سبزی معطر همچنین تسکین‌دهنده‌ی درد دندان و لثه است، زیرا حاوی ماده‌ای به نام «اوژنول» است.
 

برگ و سرشاخه‌های گل‌دار ترخون، محرک و مقوی معده و تسکین‌دهنده‌ی ناراحتی‌های معده است که بر اثر استرس به وجود آمده‌اند. همچنین سیستم هاضمه را تقویت می‌کنند. روغن موجود در برگ این سبزی موجب افزایش شیره‏‌های گوارشی در سراسر دستگاه‏ گوارش می‌‏شود و به افزایش توانایی بدن به هضم مواد غذایی از طریق تجزیه‏ ی غذاها به مواد مغذی کمک می‌کند.
 

ترخون خواص آنتی‌اکسیدانی فراوانی دارد و رادیکال‌های آزاد را خنثی می‌کند. رادیکال‌های آزاد، محصولات فرعی متابولیسم هستند که اگر در بدن شما باقی بمانند موجب تخریب سلول‌‌های بدن می‌شوند، درنتیجه در سیستم هاضمه باقی مانده و آن دچار مشکل می‌کنند. ترخون رادیکال‌های آزاد و سموم بدن را از بین می‌برد.
 

وقتی شما برگ‌های ترخون را دهان می‌گذارید، ترشح شیره‌های گوارشی معده را تحریک می‌کند، به همین دلیل موجب افزایش اشتها می‌‏شود. در قسمت‌های پایین‌تر دستگاه گوارشی، شیره‏‌ی معده و صفرا ترشح می‌‏شوند تا اگر غذایی در معده باشد، سرعت هضم مواد غذایی را افزایش دهند و اگر نباشد (معده خالی باشد) موجب افزایش اشتها شوند.
 

روغن فرار موجود در ترخون به توزیع مناسب مواد مغذی، اکسیژن، هورمون‌ها و آنزیم‌‏ها در سراسر بدن کمک می‌کند و گردش خون و مخاط را بهبود می‌‏بخشد.
 

خواص درمانی ترخون، مرهون روغن مایع اصلی آن است که دارای بو و طعم تندی است و مزه آن نزدیک به تربانتین است.
روغن مایع اصلی ترخون، دارای هفتاد درصد استراگول و بیست درصد ترپن است. این روغن دارای خواص تقویت‌کننده، اشتهاآور، مقوی معده، ادرارآور، قاعده‌آور و کرم‌کش است.
 

در کتب طب‌سنتی از ترخون به نام  الحوذان یاد شده است. ترخون دارای  طبع گرم و خشک است.
 

ترخون، می‌تواند جانشین نمک شود و کسانی که از مصرف نمک منع شده‌اند مثل بیماران قلبی، کسانی که پرفشاری خون دارند، یا اشخاص چاق که مجبور به پیروی از رژیم غذایی بی‌نمک شده‌اند می‌توانند به جای نمک ترخون در غذای خود مصرف کنند و علاوه‌ بر این‌که غذای خود را با نمک احساس کنند از طعم مطبوع و خواص شفابخش ترخون نیز استفاده کنند.
 
منبع : برگرفته از ایسنا /  دکتر سلام