کفر، لعان و احرام

در مباحث خانواده، دانستن برخی از اصطلاحات راهگشای فهم درست متون دینی و نیز قوانین جمهوری اسلامی است. کفر، لعان و احرام از جمله این مفاهیم هستند که در این نوشتار به بیان توضیحاتی پیرامون آنها می پردازیم. با ما همراه باشید.
چهارشنبه، 17 بهمن 1397
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
کفر، لعان و احرام
زن مسمان نمی تواند با مرد کافر ازدواج کند. 
 
چکیده: در مباحث خانواده، دانستن برخی از اصطلاحات راهگشای فهم درست متون دینی و نیز قوانین جمهوری اسلامی است. کفر، لعان و احرام از جمله این مفاهیم هستند که در این نوشتار به بیان توضیحاتی پیرامون آنها می پردازیم. با ما همراه باشید.

تعداد کلمات 676 / تخمین زمان مطالعه 4 دقیقه
کفر، لعان و احرام

کفر

به موجب ماده ۱۰۵۹ ق.م. زن مسلمان نمی تواند با مرد کافر نکاح کند. ضمانت اجرای این منع در قانون نیامده است، ولی از لحن ماده ۱۰۵۹ به خوبی برمی آید که مقصود قانونگذار جلوگیری از زناشویی زن مسلم با مرد غیر مسلم بوده است. به اضافه، مفاد اصل 4 و ۷۲ قانون اساسی، قوه مقننه را مکلف می کند که احکام اسلام را محترم شمارد و فرض این است که مجلس این تکلیف را رعایت می کند. پس، در هر جا که اجمالی در حکم قانون پیش آید، در تفسیر آن باید جهتی انتخاب شود که با احکام شرع منطبق باشد. در فقه، هیچ تردیدی در بطلان این نکاح وجود ندارد. پس، باید پذیرفت که نکاح زن مسلمان با مرد غیر مسلم باطل است[1] و اگر شوهر در خلال نکاح کافر شود، عقد زواج خود به خود منحل خواهد شد. همچنین است در موردی که زن کافر اسلام آورد و شوهر در کفر باقی بماند.[2]
قانون مدنی در باب نکاح مرد مسلمان با زن کافر هیچ منعی ندارد و به همین جهت شاید بتوان گفت که، چون سلب آزادی در نکاح نیازمند به حکم صریح است، ازدواج با زن کافر به طور مطلق مجاز است. ولی، باید دانست که در فقه امامیه نکاح مرد مسلمان با مشرک و کافر غیر کتابی باطل است و درباره زناشویی با زنان یهودی و مسیحی و زرتشتی، که در نظر اسلام دارای کتاب آسمانی هستند، اختلاف وجود دارد.[3] بنابراین، با وضعی که قانون مدنی دارد، درباره صحت نکاح مرد مسلمان با زنان اخیر تردید روا نیست، لیکن بطلان نکاح با کافر غیر کتابی قوی تر به نظر می رسد.


لعان

لعان مشتق از واژه لعن، به معنای ناسزا گفتن است. در اصطلاح حقوق، لعان عبارت از این است که مرد، با رعایت تشریفات خاص و در برابر حاکم، به زن خود نسبت زنا دهد (و ادعای مشاهده آن را نماید) یا فرزند خود را انکار کند، بدون این که دلیلی بر ادعای خود داشته باشد.
درباره تشریفات لعان قانون مدنی حکمی ندارد، پس باید دید در حقوق اسلام این کار چه گونه انجام می شود. در آیه 6 و ۷ سوره نور از قرآن مجید آمده است: «والذین یرمون ازواجهم و لم یکن لهم شهداء الا انفسهم فشهادة احدهم اربع شهادات بالله انه لمن الصادقین و الخامسة أن لعنة الله علیه ان کان من الکاذبین»: بنابراین مرد باید چهار بار خدا را گواه راستگویی خویش گیرد و بار پنجم بگوید لعن خدا بر من اگر از دروغگویان باشم. زن نیز باید چهار بار خدا را گواه دروغگویی شوهر بگیرد و بار پنجم بگوید لعنت خدا بر من اگر او از راستگویان باشد.[4]
اجرای این تشریفات، نکاح بین زن و مرد را منحل می کند و موجب حرمت ابدی بین آنان می شود. چنان که ماده ۱۰۵۲ ق.م اعلام کرده است: «تفریقی که با لعان حاصل می شود موجب حرمت ابدی است». همچنین، اگر لعان به منظور انکار فرزند باشد نسب او را نفی می کند و توارث بین آن دو و خویشان پدری را از بین می برد (ش ۳6۷).
باید دانست که لعان در حقوق کنونی تنها در کتاب ها می آید و در زمره قوانین متروکی است که نقشی در زندگی اجتماعی ندارد.


احرام

کسانی که به منظور انجام دادن مراسم حج به مکه می روند، در مسافت معین لباس مخصوص و متحدی می پوشند و خود را آماده تشرف به کعبه می سازند. این حالت را که تا پایان مراسم حج ادامه دارد، در اصطلاح شرع «احرام» می گویند. عمره نیز همین حکم را دارد.[5]
نکاح شخص محرم (اعم از زن یا مرد) با دیگری باطل است و حتی اگر با علم به حرمت نکاح از قانون سرپیچی کرده باشد، بین او و همسر انتخاب شده حرمت ابدی ایجاد می شود. یعنی پس از خروج از حالت احرام نیز هیچ گاه آن دو نمی توانند با هم ازدواج کنند ( ماده ۱۰۵۳ ق.م.).


 
پی نوشت:

[1] . محقق ثانی، جامع المقاصد، ج 2، ص 346.
[2] . محقق، شرایع، ص 520.
[3] . سید مرتضی، الانتصار، ص 65.
[4] . مقدس اردبیلی، زبدة البیان، ص 613 و 614.
[5] . شهید ثانی، مسالک، ج ۱، ص 4۸۷.


 
منبع: کتاب «قانون مدنی خانواده»
نویسنده: ناصر کاتوزیان
 
 

بیشتر بخوانید:
سه طلاقه و نه طلاقه
نکاتی برای همسران در آستانه ی طلاق
ریشه‌های اختلاف همسران
تعارضات ( اختلافات) زناشویی و رفع آنها
علل و عوامل طلاق کدامند؟

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم