(1338 -1266 ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به خسروى. در كرمانشاه به دنیا آمد. در اكثر علوم عقول و منقول بهره‏ى كافى داشت. در شاعرى تابع قدما بود. چون در اوایل عمر متوجه خدمت عرفا شد اكثر اوقاتش را به خلوت مى‏گذراند. خسروى و نهضت مشروطیت به آزادیخواهان پیوست و چندى نیز در همدان در زندان به سر برد و از آنجا ...

(تو 1300 ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به خرد. معروف به عرب. وى از اوان كودكى شعر مى‏گفت و از اول عمر به كار آزاد اشتغال داشت. وى مدتى با مدیر روزنامه «شفق» و روزنامه «همه» همكارى مى‏كرد و مدیر روزنامه «مرد بازار» بود. از آثار وى: «زلزله»، مجموعه اشعارى كه در روزنامه‏ها چاپ شده؛ «گلزار عشق»، مراثى ائمه اطهار. ...

(وف 1318 ش)، نویسنده، مترجم و زبانشناس. وى برادر كوچكتر موبدان موبد یزد بود. او در كودكى به بمبئى رفت و در زبانهاى اوستا و پهلوى و انگلیسى و گجراتى، موفق به اخذ لیسانس شد و به استادى داشنگاه بمبئى رسید. پس از بازگشت به ایران، مدتى رییس انجمن ناصرى زرتشتیان بود و مدتى نیز در دبستان دین یارى و آموزشگاه ...

(1327 -1257 ش)، نویسنده. خدابنده از صاحب منصبان شركت شیلات بود. آثار وى: «آفات پنبه در ایران و طریق مبارزه‏ى با آنها»؛ «ملخ در ایران و طریقه‏ى دفع آن». ...

(ز 1265)، شاعر و نویسنده. وى از زرتشتیانى بود كه مباحثات و مناظرات زیادى با بزرگان و علماى اسلام كرده است. خدابخش مباحثات مذكور را در مجموعه‏اى به نام «تیغ» جمع‏آورى كرده است. اردشیر شعر نیز مى‏سرود. ...

(وف 893 ق)، شاعر و نویسنده. در تصوف تالیفاتى چند دارد، از آن جمله: «كشف الحجاب»؛ «شرح لمعات» عراقى. وى در سرودن شعر به زبان فارسى نیز توانا بود. ...

(مقتول 1314 ق)، نویسنده. از دوستان شیخ احمد روحى و میرزا آقاخان كرمانى بود و به اتفاق آنها به محضر سید جمال‏الدین اسدآبادى كه به دعوت سلطان عبدالحمید پادشاه عثمانى از لندن به استانبول آمده بود، رسید. وى در تبلیغ بیدارى ایرانیان و اعتلاى اتحاد اسلامى با احمد روحى و آقاخان كرمانى نامه‏هایى به نام «اتحاد ...

(تو 1296 ش)، شاعر و نویسنده. در شهر كاشان به دنیا آمد. از كودكى تا بیست سالگى در نانوایى مشغول كار بود، تا اینكه به فكر سوادآموزى افتاد و به كلاسهاى اكابر در مدرسه‏ى سعدى رفت و خواند و نوشتن آموخت. از همان زمان به سرودن شعر پرداخت و در انجمنهاى ادبى شركت جست. آثار وى: «دیوان» اشعار؛ «ارمغان كاشان»، درباره‏ى ...

(س نهم ق)، شارح و نویسنده. وى از شارحان «لمعات» عراقى است. ...

(1346 -1260 ش)، نویسنده. ملقب به محتشم السلطان. در سویس تكمیل تحصیلات كرد و پس از بازگشت به تهران به مشاغل مختلفى گمارده شد. خان ملك در پایان عمر به فرانسه رفت و در سن 86 سالگى در همانجا در گذشت و جنازه‏اش در سوهانك شمیران به خاك سپرده شد از آثار وى: «سیاستگران عصر قاجار»؛ «دست پنهان سیاست انگلیس در ...

(1369 -1292 ش)، شاعر، روزنامه‏نگار، نویسنده، زبانشناس و محقق. در تهران متولد شد. پس از اتمام تحصیلات ابتدایى و متوسطه، به دانشكده‏ى ادبیات راه یافت و موفق به دریافت لیسانس ادبیات فارسى شد و در ضمن تدریس، در مدارس تهران، به ادامه‏ى تحصیل پرداخت. وى با نگارش رساله‏ى «تحقیق در عروض فارسى»، موفق به دریافت ...

(1005 -942 ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به احمد. پدرش كاركیا، نهمین امیر كیاییان لاهیجان و خود نیز آخرین امیر این خاندان بود. در آغاز مذهب زیدیه داشت اما، به شیعه‏ى اثنى‏عشرى گروید. در روزگار شاه طهماسب در قلعه‏ى قهقهه حبس شد و پس از چندى آزاد و مجددا به حكومت گیلان برگزیده شد. اما از بیم سلطان صفوى به ...

(1344 -1285 ش)، موسیقیدان و نویسنده. در كرمان متولد شد. در دامان پدر و مادرى كه هر دو در نواختن تار مهارت داشتند تربیت یافت و از همان دوران كودكى به موسیقى علاقه‏ى زیادى نشان داد. دوره‏ى دبیرستان را در مدرسه‏ى آمریكایى و دارالفنون تهران طى كرد، سپس به مدرسه‏ى عالى موسیقى رفت و تحت نظر استاد علینقى وزیرى ...

(تو 1280 ش)، نویسنده. تحصیلات خود را در مدرسه‏ى لقمانیه و آمریكایى‏ها گذراند. وى پس از پایان تحصیلات به تدریس در دبیرستانهاى مختلف و دانشگاههاى نظامى پرداخت. اثر به جاى مانده از وى: «تعبیر خواب». ...

(1338/1336 -1264 ق)، عالم، شاعر و نویسنده. معروف به شیخ‏الرییس. در تبریز به دنیا آمد. در یازده سالگى به تهران آمد و در مدرسه‏ى ملا آقا رضا نحو و منطق را از محضر ملاعلى دماوندى فراگرفت و سپس به مدرسه‏ى نظامیه رفت و حساب و هندسه را به مدت دو سال آموخت. در سال 1264 ق به مشهد رفت و علوم ادبى و عربى را نزد ...

(وف 1154 ق)، فقیه، عالم و نویسنده امامى. اصل وى از حویزه یا هویزه خوزستان بود. علم را در خدمت عمو و پدرزنش، عبداللَّه بن كرم اللَّه، آموخت. وى عالمى ارجمند و از بزرگوارترین پرهیزكاران و گرامى‏ترین هوشمندان بود. كرم اللَّه شیخ‏الاسلام شهر خود بود. او در نزدیكى خرم‏آباد درگذشت و در حویزه به خاك سپرده شد. ...

(وف 1293 ق)، طبیب، شاعر، مترجم و روزنامه‏نگار. ملقب به حكیم الممالك. پدرش از پیشخدمتان فتحعلى‏شاه و ناصرالدین‏شاه بود. پس از مرگ پدرش، شغل او به میرزا علینقى رسید و او با حفظ این سمت، پس از افتتاح مدرسه دارالفنون در آنجا علم طب را آموخت. در سال 1272 ق ضمن این كه نایب دوم سفارت ایران در فرانسه بود، به ...

(تو 1289 ش)، پزشك، نویسنده و استاد دانشگاه. پس از پایان تحصیلات ابتدایى، وارد مدرسه‏ى ثروت شد و دوره‏ى تحصیلات متوسطه را در آن مدرسه گذراند. سپس به اروپا رفت و پس از تلاش بسیار از دانشگاه پاریس با درجه‏ى عالى، دانشنامه‏ى دكترى پزشكى در رشته‏ى كالبدشناسى گرفت. سپس به ایران بازگشت و به تدریس در دانشگاه ...

(س دهم و یازدهم ق)، نویسنده و شاعر. از خانواده‏ى شمس‏الدین محمد ثانى و ساكن عباس‏آباد اصفهان بود. حشرى از مصاحبان نواب بود و بعد از مدتى به تبریز رفت و در آنجا درگذشت. از آثار او: «مثنوى» غزوات شاه عباس؛ منظومه «روضه ابرار»، كه در تاریخ 1011 ق در بحر «مخزن‏الاسرار» موزون شده است و در همان سال، «روضه ...

(وف 891 ق)، نویسنده و صوفى. از عرفاى سلسله چشتیه بود و تصانیفى از وى باقى مانده است، از جمله: «بحر العمانى»، در حقایق توحید كه به قول صاحب «تاریخ نظم و نثر» آن را در سال 824 یا 825 ق تالیف كرده است؛ «دقائق المعانى و حقائق المبانى»، در توحید؛ «بحر الانساب فى آل على بن ابى‏طالب كرم اللَّه وجهه»، به فارسى؛ ...