(تو 1294/ 1292 ش)، طبیب، نویسنده و شاعر، متخلص به میر. در كازرون به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایى و متوسطه را در زادگاهش به پایان برد و جهت ادامهى تحصیل به تهران آمد و در رشتهى طب به تحصیل پرداخت. در 1317 ش موفق به اخذ درجهى دكترا و در 1324 ش موفق به گرفتن تخصص در قسمت جراحى از دانشگاه تهران شد. سپس براى ...
(1355 -1286 ش)، روان پزشك، استاد دانشگاه، نویسنده و مترجم. در تفرش به دنیا آمد. تحصیلات متوسطه را در مشهد و دارالفنون گذراند و در 1315 ش تحصیلات پزشكى خود را در دانشكده پزشكى لیون فرانسه به پایان رساند. اما به علت علاقه شخصى، به تحصیل در رشتهى روان پزشكى و پزشكى قانونى و همكارى با پروفسور باروك پرداخت. ...
(1270- مقتول 1314 ق)، نویسنده، مترجم، روزنامهنگار و شاعر. وى نوهى دخترى مظفر علیشاه كرمانى بود و در كرمان به دنیا آمد. پس از فراگیرى صرف و نحو و معانى و بیان به تكمیل ادبیات، ریاضیات و حكمت الهى كوشید. میرزا عبدالحسین در حدود 1302 ق همراه شیخ احمد روحى به اصفهان مهاجرت كرد و از آنجا به تهران آمد و ...
(1333 -1260 ق)، نویسنده. ملقب به نظامالدین غفارى. در برزآباد كاشان به دنیا آمد. پس از فراگرفتن علوم مقدماتى در 1275 ق، براى ادامهى تحصیل، به فرانسه رفت و در آنجا ریاضى و نجوم را فراگرفت. وى پس از دو سال معلمى و شاگردى در پلى تكنیك وارد مدرسهى معدن شناسى شد و در 1284 ق به ایران بازگشت و معلم مقرب ناصرالدین ...
(1376 -1288 ش)، استاد دانشگاه، نویسنده و مترجم. در تبریز به دنیا آمد. پس از خاتمهى دورهى ابتدایى و متوسطه به تهران آمد و وارد رشته ریاضى دارالمعلمین عالى شد. پس از اخذ لیسانس ریاضى، در 1312 ش، جزء آخرین كاروان دانشجویان اعزامى، به فرانسه و در 1313 ش به سوئیس رفت و دوره دكترا را در آنجا گذراند. وى در ...
(1401 -1327/ 1323 ق)، مصحح، نویسنده، محقق و شاعر، متخلص به نوید. مشهور به معزالدین مهدوى. نسبش به امام موسى كاظم (ع) مىرسد. در اصفهان به دنیا آمد. علوم قدیمه را نزد اساتید وقت گذرانده، فقه و اصول و معانى و بیان را خدمت شیخ على مدرس یزدى و حكمت و فلسفه را نزد شیخ محمد خراسانى و عرفان و كلام را خدمت شیخ ...
(1374 -1294 ش)، عالم، مورخ، ادیب و نویسنده. خاندانش در اصفهان به سادات خواجویى معروف مىباشند. وى در اصفهان به دنیا آمد. ابتدا در مدرسهى اقدسیه و سپس گلبهار و مدتى نیز در حوزهى علمیه اصفهان تحصیل كرد و پس از آن به تهران آمد و در دانشسراى عالى معلومات خود را تكمیل نمود. نزد استادان بسیارى علوم مختلف ...
(1297 -1250 ش)، نمایشنامهنویس و روزنامهنگار. وى تحصیلات خود را در مدرسهى دارالفنون فراگرفت و با زبان فرانسه آشنا شد و بعد از آن به خدمت دولت درآمد و چندى نیز حكومت مازندران، عراق و گلپایگان را به عهده داشت. او در 1325 ق روزنامهى «صبح صادق» را در تهران منتشر كرد. مؤید الممالك از آزادیخواهان و مشروطهطلبان ...
(تو 1281 ش)، مصحح، نویسنده و شاعر، متخلص به مؤید. در مشهد به دنیا آمد. تحصیلات خود را در زادگاهش به پایان رسانید. پدرش از طایفهى آل ثابت و از بزرگان بینالنهرین بود كه به ایران مهاجرت كرد و از طرف ناصرالدینشاه قاجار نایب التولیهى آستان قدس رضوى شد. مؤید از طرف مردم خراسان پنج دوره به عنوان نماینده ...
(1349 -1280 ق)، روزنامهنگار و نویسنده. در كاشان به دنیا آمد. پس از تحصیلات مقدماتى براى ادامهى تحصیل به اصفهان رفت و مدت پنج سال در آنجا تحصیل كرد و در مدرسه حكیم در خدمت حجةالاسلام عبدالمعالى به یادگیرى سطوح پرداخت و سپس در مدرسهى صدر در محضر درس آخوند ملا محمد كاشى و آیتاللَّه شریعت حاضر شد. بعد ...
(1336 -1266 ق)، صوفى، نویسنده و شاعر، متخلص به مولوى. ملقب به وفا علیشاه. در پاكنار رشت به دنیا آمد. وى از مریدان صفى علیشاه بود و چنان در سیر و سلوك ترقى نمود كه به مقام شیخى این سلسله رسید. در رشت مدرسهى اخوت را تأسیس كرد كه بعدها در اختیار وزارت فرهنگ قرار گرفت. او سفرى نیز به هندوستان كرد و با مشایخ ...
(470 -388 ق)، فقیه، حافظ، محدث، مسند، زاهد و صوفى. چون سالها مؤذن مدرسه بیهقیه بود به مؤذن مشهور شد. او در روزگار خود محدث خراسان و رییس مدرسهى بیهقیه و عهدهدار موقوفات و مسئول رساندن صدقات به مستحقین بود. از ابونعیم عبدالملك اسفراینى و ابوالحسن علوى و ابویعلى حمزه مهلبى و ابوطاهر بن محمش و ابوعبداللَّه ...
(تو 1293 ش)، نویسنده، محقق و شاعر، متخلص به مؤتمن. اصلش از كاشان است و نسبش به فتحعلى خان صبا (ملكالشعراء) مىرسد. در تهران به دنیا آمد. پس از تحصیلات متوسطه در كالج البرز، تحصیلات عالى خود را در دو رشتهى ادبیات فارسى و زبان انگلیسى ادامه داد. وى در 1320 ش در استخدام وزارت فرهنگ درآمد و در دبیرستان ...
(س سوم ق)، نویسنده. از آثار وى «داتستان دینیك» در حدود سال 250 یزدگردى نوشته شد و شامل 92 پاسخ كه وى به پرسشهاى مختلف اخلاقى، دینى و قضایى میترو خورشید پسر آترومهان و دیگر زرتشتیان داده است. این كتاب در سلسلهى كتب مقدس شرقى، به انگلیسى ترجمه شده است. وى چند رسالهى پهلوى دیگر هم در باب آداب و مناسك ...
(1365 -1288 ش)، نویسنده و مترجم. در رشت به دنیا آمد. نام اصلیش ذبیحاللَّه حكیم الهى رشتى است. پس از گذراندن دورهى ابتدایى به همراه پدر، براى ادامهى تحصیل، به فرانسه رفت و زبان فرانسه را به طور كامل آموخت. پس از بازگشت به ایران، به كار تألیف و ترجمه پرداخت و آثار فراوانى از زبانهاى انگلیسى و فرانسه ...
(1368 -1293 ش)، نویسنده، مترجم و استاد دانشگاه. در تهران به دنیا آمد. پس از اتمام تحصیلات ابتدایى و متوسطه، در 1310 ش با محصلین اعزامى رهسپار فرانسه شد و در 1316 ش از دانشگاه دیژن موفق به اخذ لیسانس ادبیات گردید. بعد به آلمان رفت و در 1322 ش دكتراى فلسفه و ادبیات خود را از دانشگاه برلن دریافت كرد. پس ...
(وف 329 ق)، لغوى، نحوى، ادیب و مصنف. اهل هرات بود. از ثعلب و مبرد ادبیات عرب را فراگرفت. شیخ ابومنصور محمد بن احمد ازهرى از شاگردان و راویان وى است. به گفتهى ازهرى او سالها ملازم ابوهیثم رازى بود و نوشتههاى خود را بر او عرضه مىداشت. حموى گوید كه وى نحوى و لغوى بود و در این فن تصنیفات داشت. از آثارش: ...
(وف 1304 ش)، نویسنده. در جوانى به خدمت وزارت امور خارجه درآمد. در 1285 ش وزیر مختار ایران در آمریكا شد. وى وزیر معارف و اوقاف در كابینههاى سپهسالار و وثوقالدوله و مستوفى الممالك بود. از مهمترین كارهاى وى در زمان وزارت فرهنگ و معارف، تأسیس موزهى ملى و تلاش در تأسیس بیمارستانى جهت معالجهى زنان بود. ...
(س دهم ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به ملهمى. به گفتهى بعضى از تذكرهها وى ابتدا عجمى تخلص مىكرده است. از بزرگان شیراز بود. از علم سیاق و نویسندگى، آگاهى تمام داشت و اجداد وى نیز در ایران به امر نویسندگى اشتغال داشتند. خود او همواره داراى مناصب عالى بود. اما پس از مدتى از مشاغل دیوانى كناره گرفت و به ...
(ح 1352 -1289 ق)، مورخ، نویسنده، روزنامهنگار و شاعر، متخلص به ادیب. ملقب به ملك المورخین. در تهران به دنیا آمد. نسبش از طرف پدر به میرزا مهدى خان، وزیر نادرشاه، و از طرف مادر به فتحعلىخان ملكالشعراى كاشانى مىرسد. وى از چهارده سالگى به تدوین تاریخ انبیاء پرداخت و پس از فوت پدرش، ملقب به ملك المورخین ...