سیاست
الکساندر تومانیانس

مدیر و صاحب تجارتخانه‏ى تومانیانس و برادران. تجارتخانه‏ى او یكى از عوامل مهم اقتصادى ایران قبل از سال 1300 بود. اغلب صادرات ایران به روسیه و نیز واردات از روسیه، عملیات بانكى و صرافى و ملكدارى و تجارت تریاك توسط این مؤسسه انجام مى‏گرفت. تومانیانس در اغلب نقاط شمالى كشور داراى شعب و كاروانسرا و انبارهاى ...

عبداللَّه توماج

فرزند على‏بیك از مالكان گنبد كاوس در 1269 ش متولد و پس از رسیدن به سن رشد وارد مدرسه‏ى علمیه شد و سپس مدرسه‏ى الیانس فرانسه را گذرانید و وارد مدرسه‏ى نظام دیویزیون قزاق گردید و در 1287 با درجه‏ى نایب سومى داخل قزقخانه شد و بعد مدرسه‏ى افسرى ژاندارمرى را كه سوئدى‏ها تأسیس كرده بودند طى نمود و با درجه‏ى ...

ابوالفضل تولیت

فرزند حاج محمدباقر متولى‏باشى، متولد 1273 در قم. پدرش سال‏ها تولیت آستانه‏ى حضرت معصومه (س) را بر عهده داشت؛ ضمناً از مال و مكنت هم بى‏بهره نبود. تولیت مطابق معمول زمان تحصیل كرد و تا زمانى كه پدرش حیات داشت، او را معاونت مى‏نمود. پس از مرگ پدر، متولى‏باشى شد و هوس وكالت به سرش افتاد. در اوج دیكتاتورى ...

منوچهر تسلیمی

در 1302 در قزوین متولد شد. تحصیلات ابتدائى و قسمتى از متوسطه را در قزوین به اتمام رسانید و دوره‏ى دوم متوسطه را در مدرسه‏ى فیروزبهرام طى كرد. پس از اخذ دیپلم براى ادامه‏ى تحصیل به اروپا رفت و در پاریس وارد دانشكده‏ى برمن شد. لیسانس و دكتراى فلسفه گرفت و به ایران بازگشت و دانشیار دانشكده‏ى ادبیات و علوم ...

عماد تربتی

فرزند حاج ملا عبدالرضا واعظ خراسانى، متولد 1278 در تربت حیدریه. در جوانى به سیره‏ى خانوادگى به كسوت روحانیت ملبس شد و پس از آموختن مقدمات زبان و ادبیات عرب، به تحصیل معارف اسلامى پرداخت و تا درجه‏ى اجتهاد پیش رفت. در تشكیلات عدلیه‏ى داور خدمت قضاوت را پذیرفت و چند سالى به شغل قضائى اشتغال داشت. بعد پروانه‏ى ...

محمد تدین

فرزند سید محمدتقى روضه‏خوان بیرجندى، متولد 1260 در بهلگرد یكى از دهات بیرجند. جامع‏المقدمات، قرآن و شرعیات را در موطن خود فراگرفت و براى تكمیل تحصیل به مشهد رفت، در سلك طلاب علوم دینى قرار گرفت و به تحصیل در فقه و اصول پرداخت. از حوزه‏ى علمیه‏ى مشهد كاملاً استفاده كرد. مخصوصاً در منطق و علم كلام و بیان ...

مصطفی تجدد

متولد 1287، فرزند محمدرضا شیخ‏العراقین‏زاده مازندرانى. تحصیلات مقدماتى خود را در تهران انجام داد و ابتدا به خدمت وزارت دادگسترى درآمد و بعد به بانك ملى منتقل شد. در 1312 به اروپا رفت و در رشته‏ى اقتصاد و حقوق در آلمان تحصیل كرد. در 1320 به ایران بازگشت و در بانك صنعتى و معدنى ایران استخدام شد و به معاونت ...

محمدرضا تجدد

معروف به شیخ‏العراقین‏زاده، در 1267 در عراق متولد شد. پس از انجام تحصیلات مقدماتى وارد حوزه‏ى علمیه‏ى كربلا و نجف شد و علاوه بر تحصیل زبان و ادبیات فارسى و عربى، معالم و رسائل و فقه و اصول را نزد اساتید به خوبى آموخت و چندى نیز دروس خارج فقه و اصول را تلمذ نمود. در 1298 به اتفاق برادرش زین‏العابدین رهنما، ...

محمدجواد تبریزی

متولد 1298 در كاشان. پس از انجام تحصیلات مقدماتى و متوسطه وارد هنرسراى عالى شد و در رشته‏ى برق و مكانیك، درجه‏ى مهندسى گرفت. ابتدا در وزارت پیشه و هنر استخدام شد. چند سالى در آنجا بود تا اینكه در معیت حبیب نفیسى و چند نفر دیگر وزارت كار را تأسیس كردند. در تشكیلات اولیه‏ى وزارت كار، چندى ریاست كار آبادان ...

مهدیقلی تاجبخش

بعد از مشروطیت افسران سوئدى ژاندارمرى را تأسیس كردند و عده‏اى از جوانان را به مدرسه‏ى صاحب‏منصبى فرستاده و تحت تعلیم و تربیت قرار دادند. تاجبخش از اولین دسته از افسران ژاندارمرى است كه زیر دست سوئدى‏ها تربیت شد و به تدریج مراحل درجات را طى كرد. چندى رئیس ژاندارمرى قزوین و زمانى رئیس ژاندارمرى اصفهان ...

جعفر پیشه وری

فرزند میرجواد، متولد 1271، در قصبه‏ى زاویه از قراء خلخال. در عنفوان جوانى به روسیه رفت و تحصیلات متوسطه را در آنجا به اتمام رسانید و از نظر افكار و عقاید پیرو بلشویك‏ها شد. روس‏ها كه به رشت و گیلان حمله بردند، گویا هدایت آنها را عهده‏دار بوده و پس از شكست روس‏ها به باكو رفته است. مدتى كه در آنجا به شغل ...

منوچهر پیروز

در سال 1304 در تهران متولد شد. تحصیلات ابتدائى و متوسطه را در تهران به اتمام رسانید و وارد دانشكده‏ى حقوق و علوم سیاسى شد و سرانجام درجه‏ى لیسانس در حقوق قضائى گرفت و در شركت نفت استخدام شد. چندى در تهران و مدتى در آبادان به كار اشتغال داشت تا كودتاى 28 مرداد پیش آمد. چون قبلاً فعالیت‏هاى سیاسى داشت، ...

نصراللَّه پیرنیا

متولد 1258 ه.ق در نائین، فرزند آقامحمد كه زندگانى خود را از طریق زراعت تأمین مى‏نمود ولى ذوق و مشرب‏درویشى داشت و فرزند خود را از كودكى به تحصیل واداشت. نصراللَّه خان مطابق معمول زمان و امكانات موجود در نائین تحصیل كرد و روى همرفته خط و ربط متوسطى یافت. محیط نائین را براى وجود خود مناسب ندید و به تهران ...

مشیرالدوله حسن پیرنیا

متولد 1251 ش، فرزند میرزا نصراللَّه مشیرالدوله. تحصیلات مقدماتى و معمول زمان را به اتفاق برادرش حسین پیرنیا (مؤتمن‏الملك) تحت مراقبت و نظارت پدر انجام داد و علوم متداول زمان را فراگرفت. سپس براى ادامه‏ى تحصیل عازم روسیه گردید و در رشته‏هاى نظام و حقوق فارغ‏التحصیل شد. بعد مدتى هم در فرانسه به تحصیل اشتغال ...

باقر پیرنیا

فرزند معاضدالسلطنه، متولد 1298، فارغ‏التحصیل دانشكده‏ى ادبیات دانشگاه تهران. بعد از اخذ لیسانس در اداره كل انتشارات استخدام شد و سپس به وزارت دارائى رفت و مدارج ترقى را طى نمود. مدتى رئیس حسابدارى وزارت كار و چند سالى نیز ریاست حسابدارى وزارت امور خارجه را بر عهده داشت. در شهریور 1332 خزانه‏دار كل كشور ...

احمد پیرنیا

ملقب به اعتلاءالسلطنه، از بنى‏اعمام مشیرالدوله پیرنیا، در حدود سال 1292 ه.ق متولد شد. مدتى در دارالفنون تهران به تحصیل اشتغال داشت، چندى نیز در اروپا درس خواند. هنگامى كه میرزا نصراللَّه خان مشیرالدوله صدر اعظم بود، او را وارد دفتر خود نمود و سمت منشیگرى داد. تدریجاً ترقى كرد تا به مقام ریاست دفتر نخست‏وزیرى ...

ابوالحسن پیرنیا

ملقب به معاضدالسلطنه، فرزند میرزا محمدباقرخان نائینى ملاك، متولد 1248. در كودكى و جوانى تحصیلات جدید و قدیم را توأماً فراگرفت و با كمك میرزا نصراللَّه خان مشیرالدوله به وزارت خارجه داخل شد. مشاغلى را طى نمود تا سركنسول ایران در بادكوبه شد و در همان سمت متمول گردید. در ابتداى مشروطه با آزادیخواهان همداستان ...

حسن پیرنظر

متولد 1274 در تهران. پس از انجام تحصیلات مقدماتى از مدرسه‏ى سیاسى دیپلم گرفت و وارد وزارت امور خارجه شد. از اهم مشاغل وى قنسول بمبئى، ژنرال قنسول بادكوبه، مستشار سفارت قاهره، مدیركل و معاونت وزارت امور خارجه بود. در 1327 مدتى كوتاه سرپرست وزارت امور خارجه گردید، سپس با سمت وزیرمختار، مأمور خدمت در یوگسلاوى ...

مهدی پیراسته

از اهالى اراك، فرزند حاجى معتمد روحانى اراكى، متولد 1298. تحصیلات خود را در دانشكده‏ى حقوق انجام داد و در 1321 به خدمت دادگسترى درآمد. پس از احراز مشاغلى مانند دادیارى و بازپرسى اراك، دادستان ساوه شد و سپس به ریاست شعبه‏ى دادگاه بخش در تهران منصوب شد. مدتى مستشار استیناف و زمانى نیز رئیس كل دادگاه‏هاى ...

رضا پهلوی

رضاشاه پهلوى در 24 اسفندماه 1256 ش مطابق ربیع‏الاول 1295 ه.ق و برابر 16 مارس 1878 م در قصبه آلاشت از توابع سوادكوه مازندران متولد شد. پدرش عباسعلى خان معروف به داداش‏بیك با درجه‏ى یاورى، افسر فوج سوادكوه بود و پدربزرگش مرادعلى خان باوند از افراد همین فوج بود كه در جنگ هرات كشته شد. آخرین درجه‏ى نظامى ...