(بخش 1: كوچك) (میرزا) یونس بن میرزا بزرگ (و. 1298 ه.ق- ف. 1300 ه.ش). وى نخست در زى‏طلاب بود و به كمك روحانیان و آزادیخواهان «مجمع روحانیان» را تشكیل داد كه هدف آن اتحاد اسلام بود. اعضاى این اتحادیه قسم یاده كرده بودند كه متجاوزان خارجى را از خاك ایران بیرون كنند. او بتدریج براى افراد اسلحه فراهم آورد ...

حیدرعلى اصفهانى، شاعر و نویسنده‏ى ایرانى (و. ابرقو 1288 ه.ق- ف. 1325 ه.ش) وى به امر پدر پیشه‏ى آهنگرى آموخت و معلومات مقدماتى را در اصفهان فراگرفت و سپس به تهران سفر كرد و به كار بلورفروشى مشغول شد. در آغاز مشروطه به یارى آزادى‏خواهان برخاست. مقالات و اشعار در اغلب جراید تهران و در روزنامه‏ى پیكار (به ...

ابوالرضا فضل‏اللَّه بن محمد از رجال دوره‏ى ملكشاه سلجوقى (قر. 5 ه.)، وى در دوره‏ى پادشاهى ملكشاه زیردست خواجه نظام‏الملك طوسى ریاست دیوان رسایل داشته و نزد شاه بسیار عزیز و محترم بود و تا سال 476 ه.ق در مقام خود برقرار بوده است. وى ممدوح برهانى و معزى و پدر سیدالرؤساء ابوالمحاسن محمد (ذیل فرهنگ) است. ...

كوسه احمدلو، پدرزن نادرشاه و یكى از رشیدترین سرداران در دوره‏ى سلطنت نادر (قر. 12 ه.). وى فاتح مسقط و عمان بود و در اكثر نبردهاى بزرگ ایران و عثمانى دوره‏ى نادر شركت داشت. كلبعلى قربانى جاه‏طلبى میرزا تقى‏خان شیرازى بیگلربیگى فارس گردید و پس از سالها خدمت و ابراز رشادت كشته شد. ...

(كسمائى، منسوب به كسما) (میرزا) حسین (خان)، از دانشمندان و مشروطه‏خواهان گیلان (ف. 1299 ه.ش). وى پس از تحصیل در رشت املاك پدرى را فروخته به نفلیس شتافت و در آنجا اسلحه‏ى گرم تهیه مى‏كرد و به رشت مى‏فرستاد. كسمایى در اثناى مبارزه‏ى مشروطه‏خواهان با محمدعلى شاه و یارانش به رشت حمله كرد و سردار افخم (آقا ...

مؤسس خاندان پادشاهى زند (و. 1019 جل. 1163- ف. 1193 ه.ق) وى فرزند ایناق از طایفه‏ى لك و از ایل زند بود. افراد ایل زند به یكى از لهجه‏هاى لرى سخن مى‏گفتند و در ده «پرى» واقع در نزدیكى ملایر مسكن داشتند. نادر پس از پیروزى بر سر زمینهاى غربى ایران و كشتار بزرگ ایل زند، عده‏اى از افراد آن ایل را با خانواده ...

ابوالحسن محمد ابن عیسى كرجى (ظاهراً منسوب به كرج ابودلف) از رجال دوره‏ى محمودى و مسعودى (مقت. 431 ه.ق) وى در دستگاه محمود و مسعود غزنوى سمت ندیمى داشته، در سال 423 ه.ق كه طاهر دبیر- كه او نیز از اهل كرج بوده- به صاحبدیوانى رى مأمور شد. عده‏اى از رجال عراقى كه در دستگاه مسعود بودند با طاهر رفتند مانند ...

دختر پادشاه روم و زن گشتاسب و مادر اسفندیار است كه نام دیگرش را ناهید گفته‏اند و فردوسى و مجمل‏التواریخ والقصص بمعنى اخیر آورده‏اند، اما بهمن‏نامه چاپ مول (شاهنامه‏ى فردوسى LXIII، 1) او را دختر پادشاه كشمیر محسوب داشته (یوستى. نام نامه‏ى ایرانى ص 159) ضح.- ولف در فهرست شاهنامه كتابون Katabun ضبط كرده ...

برادر فریدون، طبق بندهشن فصل 31 بند 8، كه فردوسى نام او را «كیانوش» به جاى كتایون آورده. ...

(جل. 433 ه.ق/ 1041 م.- 443 ه.ق/ 1051 م). (قد.) (كاكو: كاكوى: بخش 1: كاكو) چون پدر امیر علاءالدوله حسام‏الدین ابوجعفر محمد بن دشمنزیار، خال سیده والده‏ى مجدالدوله ابن فخرالدوله‏ى دیلمى بود، علاءالدوله را «ابن كاكویه» گفته‏اند (بخش 1: كاكو). خاندان كاكویه شعبه‏اى از سلسله‏ى دیالمه است كه از 398 ه.ق/ ...

(جل. 398 ه.ق/ 1007 م.). (قد.) (كاكو: كاكوى: بخش 1: كاكو) چون پدر امیر علاءالدوله حسام‏الدین ابوجعفر محمد بن دشمنزیار، خال سیده والده‏ى مجدالدوله ابن فخرالدوله‏ى دیلمى بود، علاءالدوله را «ابن كاكویه» گفته‏اند (بخش 1: كاكو). خاندان كاكویه شعبه‏اى از سلسله‏ى دیالمه است كه از 398 ه.ق/ 1007 م. تا 443 ه.ق/ ...

(ع. پایه‏ى ملك) (میرزا) على‏اكبر بن حاج ابراهیم اعتمادالدوله‏ى كلانتر، از رجال دوره‏ى فتحعلى شاه قاجار (قر. 13 ه.) وى به مناسبت انتساب به قوام‏الدین وزیر معاصر حافظ (2- قوام‏الدین)، از طرف فتحعلیشاه به قوام‏الملك ملقب گردید (1245 ه.ق) و كلانتر فارس شد. وى سفرى به مكه كرد. ...

10- ركن‏الدین قلج ارسلان عزالدین. (جل. 600 ه.ق/ 1203 م.). ...

لقب سلطان علاءالدین محمد بن تكش پیش از رسیدن به سلطنت محمد خوارزمشاه. ...

(میرزا) یحیى (خان) ملقب به اعتمادالدوله از رجال اوایل دوره‏ى پهلوى. وى بین سالهاى 1309 -12 وزیر معارف بوده و در سال 1316 فوت كرده است. ...

(جل. 692 ه.ق/ 1293 م.) یا قراختاییان كرمان، سلسله‏اى از پادشاهان كرمان كه توسط براق حاجب (ه.م) در 619 ه.ق/ 1222 م. تأسیس شد. قدرت حكام این خاندان به خاك كرمان محدود بود و آنان عموماً خراجگزار مغول محسوب مى‏شدند. ...

(جل. 681 ه.ق/ 1282 م.) یا قراختاییان كرمان، سلسله‏اى از پادشاهان كرمان كه توسط براق حاجب (ه.م) در 619 ه.ق/ 1222 م. تأسیس شد. قدرت حكام این خاندان به خاك كرمان محدود بود و آنان عموماً خراجگزار مغول محسوب مى‏شدند. ...

(جل. 632 ه.ق/ 1234 م.) یا قراختاییان كرمان، سلسله‏اى از پادشاهان كرمان كه توسط براق حاجب (ه.م) در 619 ه.ق/ 1222 م. تأسیس شد. قدرت حكام این خاندان به خاك كرمان محدود بود و آنان عموماً خراجگزار مغول محسوب مى‏شدند. حجة الحق برن براق حاجب، دومین از قتلغ خانیان (قراختاییان كرمان) (جل. 632 ه.ق./ 1234 ...

(جل. 619 ه.ق/ 1222 م.). یا قراختاییان كرمان، سلسله‏اى از پادشاهان كرمان كه توسط براق حاجب (ه.م) در 619 ه.ق/ 1222 م. تأسیس شد. قدرت حكام این خاندان به خاك كرمان محدود بود و آنان عموماً خراجگزار مغول محسوب مى‏شدند. ...

مخدوم شاه دختر قطب‏الدین شاه جهان بن جلال‏الدین سیورغتمش، از حكام قراختایى كرمانى. وى در سال 729 ه.ق به عقد ازدواج امیر مبارزالدین محمد مظفرى درآمد، و او مادر شاه شجاع و شاه محمود سلطان احمد است. ...