(وف 1091 ق)، عارف، خطاط، شاعر، متخلص به عرشى. ملقب به نادرالعصر و مشهور به عرشالله. پدر وى از خوشنویسان معروف و از مشایخ نعمتاللهیه بود و وصفى تخلص مىكرد. عرشى در اكبرآباد هند به دنیا آمد و همان جا نشوونما یافت. نسبش به چند واسطه به شاه نعمتالله ولى مىرسد. عرشى از معاصران شاه جهان گوركانى بود و ...
(س پنجم ق)، مذهب و خطاط. وى مذهب نادرهكار عصر خویش بود كه در خط و كتابت نیز دست پرقدرت و استوارى داشت. تنها اثر رقمدار وى، تذهیب و كتابت سى جزو قرآن مجید است كه در كمال شیوایى تذهیب شده و در آغاز هر جزو و سر سورهها، صفحات تمام تذهیب و ترصیع در مقابل هم قرار گرفته است. اسامى سور و بسمله، به خطوط و ...
(س نهم ق)، خطاط. وى تلعیم خط از پدر گرفت و واسطهى نشر و تعلیم آن بود. دربارهى كیفیت و حسن خط میرعبیدالله، اختلاف سلیقه موجود است. بعضى تذكرهها نام وى را عبدالله آوردهاند و از متقدمین تذكرهنویسان، محمد قصهخوان نام او را عبیدالله ضبط كرده و این قول از حقیقت دور نیست. از آثار وى، نسخهاى از «كلیات» ...
(تو 1278 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به عبقرى. ملقب به مجدالملك. از اهالى مازندردان بود و نسب خود را به ابوصلت هروى مىرسانید. وى در ابتدا مشغول تحصیل علوم ادبى شد، سپس هنگامى كه مدرسهى مشیریه به ریاست صنیعالدوله در تهران تشكیل شد، در آن مدرسه به تحصیل علوم جدید پرداخت. در 1299 ق از طرف ناصرالدینشاه به ...
(س دهم ق)، خطاط و شاعر، متخلص به عبدى. از خوشنویسان ملازم دربار شاهطهماسب اول صفوى بود كه ظاهرا در دربار شاه اسماعیل نیز به امر كتابت اشتغال داشته و به همین مناسبت شاهى رقم مىكرده است. متقدمین خط كتابت عبدى را ستوده و او را كاتب بىبدل خواندهاند، ولى در خط مشق و جلى نیز آثار شیوایى دارد. وى از شاگردان ...
(وف ح 1330 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به عبدى ملقب به احتشام الملك، احتشامالدوله و معتمد الدوله. وى نوادهى فتحعلىشاه قاجار بود و به مشاغل دولتى و حكومت ولایات اشتغال داشت. ولى بعدها خانهنشین شد. عبدى در ادبیات و شعر و موسیقى و ریاضیات مهارت داشت و در حكمت متعالیه و فنون ریاضى و تصوف، شاگرد میرزا محمد ...
(وف 985 / 975 ق)، شاعر، خطاط و صفوى. معروف به عبدى خوشنویس. وى در شطرنج مهارت داشته و غزل را به سبك اهلى شیرازى استادانه مىسرود. عبدى در تبریز درگذشت. ...
(وف 976 ق)، خطاط، موسیقیدان و شاعر. وى برادر همسر و شاگرد ملك دیلمى خوشنویس بود. از علوم ریاضى بهره داشت و در موسیقى از مشاهیر عصر بود و تصنیفهاى خوب مىساخت و شعر نیز مىسرود. گفته مىشود كه وى صاحب «دیوان» نیز بوده است. عبدالهادى در خط نستعلیق، بخصوص كتیبهنویسى قدرت تمام داشت. وى در قزوین درگذشت. ...
(س دهم و یازدهم ق)، خطاط. از سادات حسینى مشهد و نوادهى دخترى و پرورشیافتهى سلطانعلى مشهدى است. قاضى احمد منشى، صاحب «گلستان هنر»، وى را در مشهد ملاقات كرده و گوید: «خطش به غایت صاف بود اما نزاكت نداشت... همیشه جزوهدان بزرگ پر از قطعه به خط خود همراه داشت كه همه را افشان و حاشیه و جدول كرده بود و ...
(س دهم ق)، خطاط. از شاگردان سلطانعلى مشهدى بود كه از ایران به خاك عثمانى مسافرت كرد و در استانبول، به دربار سلطان سلیمان راه یافت. گویا وى در كوتاهیه در مدرسهاى ساكن بود كه بعدها به واحدیه شهرت یافت. وى از علوم مختلفه بهره داشت و در شرح «نقایه» كتابى تألیف كرد به نام «نقایه الفقه الواحدیه» و نیز به ...
(س سیزدهم و چهاردهم ق)، خطاط. از خوشنویسان عصر ناصرى بود كه خط نستعلیق را به شیوهى میرعماد مىنوشت و در شكستهنویسى نیز ماهر بود. از آثار وى: یك قطعه به قلم سه دانگ خوش، با رقم: «عبدالنبى»؛ دو قطعه به قلم شش دانگ و سه دانگ خوش، با رقمهاى: «بندهى درگاه عبدالنبى» و «عبدالنبى سنهى 1283». ...
(ح س سیزدهم ق)، خطاط. از آثار وى: یك قطعه نسخ كتابت متوسط، با رقم: «كتبه الجانى و الفانى عبدالمجید». ...
(س هفتم و هشتم ق)، مذهب و خطاط. از اهالى همدان بود و در تذهیب و طلاكارى و كتابت خطوط مختلف از قبیل ریحان و ثلث و نسخ مهارت داشت. از آثار ارزندهى وى، كتابت و تذهیب شش جزو از قرآن مجید است كه جهت دارالخیرات و رشیدیهى همدان كتابت شده، با رقم: «كتبه و ذهبه... عبدالله بن محمد بن محمود الهمدانى فى شهور سنه ...
(س دهم ق)، قاطع. در هرات به دنیا آمد و همان جا نشوونما یافت و شهرت فراوان پیدا كرد. وى در هنر قاطعى و برشكارى ماهر بود و از یاران هنرمند سلطانعلى مشهدى به شمار مىآمد. از آثار وى قطعه نستعلیق استادانهاى است كه به مهارت و استادى تمام بریده و رویهى آن را به رنگهاى گوناگون آرایش داده است و رقم نهاده: ...
(س دوازدهم و سیزدهم ق)، خطاط. وى از مردم رنان اصفهان و از مشاهیر خوشنویسان نسخ در آغاز دورهى قاجار و به كثتر كتاب معروف بود. چنان كه جز قطعات و ادعیه و كتابهاى متفرقهى فراوان، صد و یكمین قرآنى را هم كه نوشته، دیده شده است. عاشور به اشارهى فتحعلىشاه قاجار آثار گرانبهایى كتابت كرده است. از آثار وى ...
(وف 880 ق)، خطاط، نقاش و شاعر. در هرات به دنیا آمد. بدان جهت به او طباخ گفتهاند كه پدرش شغل آشپزى داشت و عبدالله در دكان پدر مشغول كار بود. اغلب تذكرهنویسان او را در اقلام سته شاگرد جعفر تبریزى دانستهاند. در خط نستعلیق نیز مهارت داشت و در خط ثلث پیروى یاقوت مىكرد. به قول مؤلف «گلستان هنر» وى در زرافشانى ...
(س سیزدهم ق)، خطاط. از خوشنویسان دورهى محمدشاه قاجار است. از آثار وى: سور و ادعیهى نیمربعى جلد روغنى عالى، نسخ كتابت و رقاع كتابت خوش به زر و سفیداب، با رقم: «الحمدالله الذى.. اقل الحاج عبدالله الشیرازى النور بخشى فى دارالخلافه طهران... سنه خمسین و مأتین و الف 1250». ...
(وف 920 ق)، خطاط. اصلش از بلخ بود و در هرات به سر مىبرد. وى از شاگردان خواجه عبدالحى منشى بود و استاد و شاگرد هر دو در عصر سلطان ابوسعید و میرزا سلطان حسین بایقرا و فرزندانش و شاهى بیگخان ازبك را بر عهده داشت. شاگردان او خواجه جان جبریل و میرمنصور منشى بودهاند. از آثار وى: «منشآت»ى است به خط او، و ...
(س دوازدهم ق)، خطاط. مشهور به خوشحال. از آثار وى: یك قطعه از مرقع ثلث دو دانگ جلى و نسخ و راقع كتابت خوش، با رقم: «مشقه عبدالله السلطان حسینى الشهیر بخوشحال 1119». ...
(س نهم ق)، خطاط. از خوشنویسان زبردست اقلام ششگانه است كه نستعلیق را نیز خوش مىنوشته و از قدیمىترین خوشنویسان این خط و معاصر جعفر بایسنقرى است. از آثار وى: دو قطعه در مرقع امیر غیببیك، به اقلام مذكور و نستعلیق كتابت متوسط، به شیوهى اظهر تبریزى، با رقم: «كتبه... عبدالله الزیارتگاهى... فى سنه اثنى ...