(س چهارم ق)، فقیه و محدث. آدمى در چاچ (ناحیهاى در شمال شرقى سیر دریا، ظاهراً مطابق ناحیهى تاشكند) و نواحى اطراف آن زندگى مىكرد و به روایت حدیث اشتغال داشت. وى به عراق و حجاز سفر كرد و از حبیب بن مغیره چاچى، حامد بن داوود چاچى، عبیداللَّه بن واصل بخارى، ابوحاتم محمد بن ادریس رازى و محمد بن عبداللَّه ...
(س چهارم ق)، فقیه و محدث. او را آدمى اسدآبادى و همچنین آدمى همدانى نیز نامیدهاند. او در طلب حخدیث مسافرت كرد و از فاروق خَطّابى و ابوبكر قطیعى و برخى دیگر حدیث شنید. ...
(س پنجم ق)، فقیه امامى. شیخ فقیه و ثقهى عادل كه تصنیفات شیخ ابوجعفر طوسى را بر وى قرائت كرد. ابنحجر در «لسان المیزان» تحت عنوان رجال شیعهى امامیه از او نام مىبرد. ...
(وف 1242 ق)، فقیه. از شاگردان آقا سید محمد مجاهد، آقا سید على طباطبائى صاحب «ریاض»، نیز حضور داشته است. ابتدا در یزد سكونت داشت و آنگاه كه حاكم ظالمى را به پشتیبانى مظلومین از یزد بیرون كرد به امر فتحعلى شاه به تهران آمد و در تهران سكونت نمود. و سرانجام مقیم كربلا گشت و در همان جا درگذشت. برخى از آثار ...
(شهادت 1216ق)، فقیه، متكلم، عارف و شاعر. نزد آقا محمدباقر بهبهانى و سید بحرالعلوم درس خواند و به اجتهاد رسید و سپس به طریق عرفان قدم گذاشت و در سلك پیروان معصوم علیشاه، نورعلیشاه و حسین علیشاه اصفهانى درآمد. وى با اغلب فقهاى متشرع اختلاف نظر داشت. در روز عید غدیرخم در كربلا به دست وهابیان شهید شد. وى ...
(1311 -1239 ق)، عارف، حكیم و فقیه. ملا حسینقلى در شوند درگزین از روستاهاى همدان متولد شد. كودكى را به شبانى گذاراند، و سپس در تهران در حوزه شیخ عبدالحسین تهرانى (شیخ العراقین) در رشته معقول درس خواند. چندى بعد عازم سبزوار شد و نزد حاج ملا هادى سبزوارى حكمت و فلسفه خواند. پس از مدتى در محضر درس شیخ مرتضى ...
(س یازدهم ق)، دانشمند و فقیه. وى معروف به آخوند نصرا، آخوند نصیرا و آخوند نصیر بود. او نزد علماى اصفهان بویژه میر محمدباقر داماد به فراگیرى معارف اسلامى پرداخت و سپس در همدان به تدریس علوم دینى مشغول شد و شاگردان بسیار تربیت كرد. افزون بر تألیفاتش حواشى و تعلیقات سودمندى بر كتابهاى مهم فقهى نوشته است ...
(وف 1127 ق)، فقیه، ادیب و شاعر، متخلص به معنى. در فسا به دنیا آمد. در شیراز و اصفهان درس خواند. در سرودن شعر به دو زبان عربى و فارسى مهارت داشت. در اشعار عربى مسیح و در اشعار فارسى معنى تخلص مىكرد. آخوند مسیحا از شاگردان آقا حسین محقق خوانسارى بود كه به درجهى اجتهاد رسید و چندین سال منصب شیخ الاسلامى ...
(س سیزدهم ق)، حكیم و فقیه. در لاهیجان متولد شد مدتى ساكن قزوین بود و علوم معقول را در حوزهى آخوند ملا على نورى و علوم منقول را در حوزه آقا سید محمد مجاهد آموخت و به دریافت اجازه از حجتالاسلام شفتى نائل شد. مدتى در اصفهان به تدریس متون فلسفى پرداخت. سپس مقیم قزوین شد و در آنجا به تدریس فقه و اصول پرداخت. ...
(1364 -1287 ق)، فقیه، عارف و خطاط. در قریهى گنبد از توابع ملایر چهار فرسنگى همدان متولد شد. پس از تحصیل مقدمات به اصفهان رفت و پس از 12 سال اقامت در اصفهان به نجف اشرف عزیمت و در محضر درس آخوند خراسانى و آقا سید محمد كاظم یزدى حضور یافت و پس از فراغت از درس به وطن بازگشت و بقیهى عمر را در همان گنبد ...
عبدالكريم گزي سال 1260 هـ .ق در قريه ي گز و برخوار متولد شد. عبدالكريم بعد از طي مراحل مقدماتي و فراگيري برخي علوم و دانش هاي رايج در منطقه ي برخوار و گز راهي حوزه علميه اصفهان شد كه در آن زمان رونق ويژه اي داشت. آخوند ملا عبدالكريم گزي از محضر اساتيد مبرزي مانند ميرزا محمد حسن نجفي( شاگرد صاحب جواهر ...
(1328 -1240 ق)، حكیم، عارف و فقیه. در قریهى چادگان فریدن اصفهان متولد شد. مقدمات علوم را در اصفهان آموخت. سپس به سبزوار رفت و از محضر حاجى ملاهادى حكیم سبزوارى بهره جست و از شاگردان برجستهى او گردید. چون به كمال رسید به اصفهان بازگشت. وى علاوه بر كمالات علمى در فضایل نفسانى نیز به مقامات والا رسید، ...
(وف 1161ق)، فقیه شیعى. مشهور به آخوند شفیعا خوش ابرو. اصل وى از طالقان است. در اصفهان سكونت داشت. پدرش میرزا رفیعا نیز از مخحدثان روزگار خویش بود.
او از اجداد شیخ عبدالحسین محلاتى است. در اصفهان درگذشت و در قبرستان شاه میر حمزه دفن شد. ...
(1329 -1255 ق)، فقیه، اصولى، مجتهد بزرگ تشیع و از بنیانگذاران انقلاب مشروطیت. پدرش ملا حسین اهل هرات و ساكن مشهد بود. وى مقدمات علوم را در مشهد آموخت و از آنجا به سبزوار رفت و مدتى در محضر درس حاج ملاهادى سبزوارى حاضر گشت. در بیست و دو سالگى به تهران آمد و علوم عقلى را نزد میرزا ابوالحسن جلوه و دیگران ...
(وف 1317 ق)، فقیه، عارف و استاد اخلاق. از شاگردان آقا سید محمد سلطان آبادى بود. در جوانى به نجف رفت و اواخر ایام شیخ محمد حسن نجفى صاحب «جواهر» را درك كرد و نزد شیخ انصارى میرزاى شیرازى تلمذ نمود. با میرزاى شیرازى به سامرا رفت و تا مرگ میرزاى شیرازى در سال 1312 ق در سامرا بود. سپس به كربلا مهاجرت نمود ...
(س چهارم ق)، فقیه و محدث. در آخُر، قصبهاى در ناحیه دهستان میان گرگان و خوارزم، متولد شد و به مصر سفر كرد. وى از احمد بن بهزاد سیرافى و ابوالفوارس صابونى و دیگران حدیث روایت مىكرد. ابوالقاسم حمزه بن یوسف سهمى نیز از او روایت كرده و «اصول» او را ستوده است. ...
(وف 548 ق)، فقیه و متكلم معتزلى، ادیب و لغوى. نامش محمد و به خزیمه معروف بود. اهل آخُر، قصبهاى در دهستان، میان گرگان و خوارزم، بود. در ناحیهى دهستان از كسانى چون ابوالفتیان عمر بن عبدالكریم روّاسى و بندار بن عبدالواحد دهستانى و دیگران حدیث شنید. در مرو به روایت حدیث اشتغال داشت و در همان جا نیز درگذشت. ...
(س چهارم ق)، فقیه و متكلم. در آجنگان، از روستاهاى سرخس، متولد شد. از بزرگان اهل مناظره و از استادان فقه و كلام بود. ...
(س سیزدهم ق)، فقیه، ادیب و شاعر. در عهد فتحعلى شاه شیخالاسلام مراغه و از شعراى معروف آن شهر و متخلص به آتشى بوده است. وى كتب زیادى تألیف كرده است، دیوانى هم دارد كه اكثر اشعار آن به زبان تركى است. ...
(1289 -1208 ق)، فقیه و مجتهد. دائى نگارندهى «فارسنامهى ناصرى» است. سالها تحصیل مراتب علمیه كرد تا به دریافت درجه اجتهاد نایل گشت. در 1245 ق از شیراز به كرمان رفت و در آنجا ساكن شد و سالها به نشر معارف اسلامى پرداخت و عهدهدار امامت مسجد گنجعلىخان بود. ...