فقه-اصول فقه
ابوالحسین احمد آملی

(421 -333 ق)، فقیه، ادیب، شاعر و محدث. در آمل به دنیا آمد. وى برادر یحیى ملقب به ناطق بالحق و از پیشوایان زیدیه‏ى طبرستان و معاصر صاحب بن عباد بود. و با برادر كوچك‏تر خود به برادران هارونى معروف بودند. پدر وى شیعه‏ى اثنى‏عشرى بود و خود او و برادرش نیز نخست داراى این مذهب بودند و بعد از فرقه‏ى زیدیه‏ى ...

یوسف آل عصفور

(1186 -1107 ق)، فقیه، متكلم، محدث، محقق، نویسنده و رجال شناس. از فرزندان احمد بن ابراهیم از شخصیتهاى معروف روحانى و علمى این خاندان بود. وى در شاخوره‏ى بحرین زاده شد و در مكتب خانه و نزد پدر خواندن و نوشتن و مقدمات علوم را آموخت. هنگام فتنه خوارج در بحرین، و مهاجرت پدرش احمد به قطیف، در شاخوره ماند و ...

محمد آل عصفور

(1186 -1112 ق)، عالم، فقیه و محدث. پدر شیخ حسین آل‏عصفور و برادر شیخ یوسف آل‏عصفور در ماحوز متولد شد و در بحرین مى‏زیست. در علم و تقوا مشهور، و در آن سامان عهده‏دار امور شرعى و فقهى بود. از شیخ حسین ماحوزى اجازه‏ى روایت داشت. وى قبل از برادرش یوسف آل‏عصفور در همان سال وفات وى درگذشت. از جمله آثار وى: ...

سلمان آل عصفور

(وف بعد 1261 ق)، عالم و فقیه. ساكن شیراز بود و در آنجا از مراجع مردم فارس به حساب مى‏آمد. وى پس از درگذشت عمویش شیخ حسن بن حسین در 1261 ق از دنیا رفت. تصانیف بسیارى از وى باقى مانده كه از جمله آنها: «مصارع الشهداء» و مقاتل السعداء، در وفیات ائمه (ع)، در ده هزار بیت؛ «كتاب الزیارات»؛ «وفاة امیرالمؤمنین ...

خلف آل عصفور

(وف 1208 ق)، فقیه، محدث، متكلم، نویسنده و از عالمان اخبارى. در بحرین متولد شد. پس از فراگیرى علوم به قطیف مهاجرت كرد و در آنجا ساكن شد. پس از چندى به بوشهر رفت. وى نزد عمویش یوسف آل‏عصفور درس خواند. به پیروى از اندیشه‏هاى اخباریان، تنها سنت (حدیث) را قابل استناد مى‏دانست و معتقد بود كه قرآن به دلیل این ...

خلف آل عصفور

(تو ح 1280 ق)، عالم، نویسنده، فقیه و محدث. در بوشهر متولد شد و پس از آموزشهاى مقدماتى در 1306 ق به نجف مهاجرت كرد و در حوزه‏ى علمیه‏ى آنجا به آموختن سطوح عالى دانشهاى متداول روزگار پرداخت. او در درس عالمان و فقیهان بلندپایه چون آخوند ملا محمدكاظم خراسانى شركت كرد و در 1314 ق به بوشهر بازگشت. پس از درگذشت ...

حسین آل عصفور

(شهادت 1216 ق)، فقیه، محدث، متكلم و شاعر. از سوى مادر نوه‏ى شیخ حسین ماحوزى بود. نزد عمویش یوسف آل‏عصفور درس خواند. و از او و عموى دیگرش عبدعلى آل‏عصفور روایت مى‏كرد. او در شاخوره اقامت داشت و به تدریس و مرجعیت دینى و تحقیق و تألیف اشتغال یافت. از بزرگ‏ترین فقهاى اخبارى زمان خود بود، این كه برخى او را ...

حسن آل عصفور

(وف 1261 ق)، فقیه. شیخ حسن امامى اخبارى بوشهرى، پس از فوت پدر از بحرین به بوشهر و شیراز رفت و چندى در آنجا بود و سپس به بوشهر بازگشت و در آنجا متوطن شد. وى مرجع اخبارى‏ها و امام جماعت و قاضى و مفتى بود و در همان جا نیز فوت كرد. و در خانه‏اش مدفون گشت. از آثارش: «الفوائد»؛ «رساله‏ى عملیه»، در عبادات؛ ...

احمد آل عصفور

(1131 -1084 ق)، فقیه، متكلم، محقق و نویسنده. در شاخوره به دنیا آمد و علوم مقدماتى را در آنجا فراگرفت. آنگاه نزد استادان بزرگ آن عصر مراتب عالى فقه و اصول را به پایان رساند و به درجه‏ى اجتهاد نایل آمد. وى از برجسته‏ترین شاگردان شیخ سلیمان ماحوزى بود كه فقه و اصول و حكمت را نزد وى آموخت. ریاضیات را نزد ...

محمدمهدی آل طیب شوشتری

(1362 -1311 ق)، فقیه، محقق، واعظ و زاهد. از خاندان سید نعمت‏اللَّه جزایرى است. در شوشتر به دنیا آمد. تحصیلات سطوح نهایى را نزد عم خویش آقا سید بزرگ آل طیب و حاج شیخ محمدكاظم شوشترى به پایان رساند و از محضر حاج شیخ محمد رضاى دزفولى نیز بهره برد و از او اجازه اجتهاد دریافت كرد. وى در زهد و پارسایى و موعظه ...

محمدحسن آل طیب شوشتری

(تو 1329 ق)، فقیه، مجتهد و ادیب. در شوشتر متولد شد. در محضر عموى خود سید محمدباقر آل‏طیب علوم مقدماتى را خواند، و نزد پدرش و شیخ محمدكاظم ابن الشیخ سطوح عالى فراگرفت. سپس به دزفول مهاجرت كرد و از محضر شیخ محمدرضا دزفولى در زمینه فقه و اصول و حدیث بهره برد. آنگاه به قم رفت و چند سال در محضر آیت‏اللَّه ...

عبدالسلام آل طیب شوشتری

(تو 1330 ق)، عالم دینى، فقیه و واعظ. در شوشتر به دنیا آمد. در خدمت برادرش آقا سید محمد مهدى آل‏طیب و آقا شیخ محمد كاظم ابن‏الشیخ تلمذ نمود تا به درجه اجتهاد رسید و از این دو عالم بزرگ اجازه اجتهاد گرفت. او از دیگر آیات نیز بهره گرفت. چون حاوى كمالات نفسانى بود و در پارسایى و تقوا پیشتاز، مواعظ و نصایح ...

محمود آل طالقانی

(1319 -1248 ق)، ادیب، فقیه و عارف. در نجف به دنیا آمد. مقدمات را در خدمت برادر خویش، سید هاشم، فراگرفت و ادبیات را در محضر شیخ احمد قفطان خواند. سپس به مجالس درس شیخ انصارى و شیخ مهدى آل كاشف الغطاء و میرزاى شیرازى حاضر شد، تا در فقه و اصول به اجتهاد رسید. در اخلاق نیز مدتى نزد ملا حسینقلى همدانى رفت ...

میرعلی آل بحرالعلوم

(وف 1315 ق)، فقیه و نحوى. در علم و تقوا به درجه كمال رسید. در زمان حیات پدرش از دنیا رفت. پدرش در آخر رساله ولایت در كتاب «بلغة الفقیه» از او تمجید نموده و او را غواص دریاى فقه خوانده است. از آثارش: كتاب «كشف الاسرار فى شرح الاظهار»، درنحو. ...

ابراهیم آل بحرالعلوم

(1320 /1319 -1248 ق)، فقیه، ادیب و شاعر. در نجف به دنیا آمد. تفسیر و فقه و اصول و كلام و ادبیات را از پدر آموخت. از او به عنوان شاعر كبیر آل بحرالعلوم یاد شده است. مناعت طبع او مورد ستایش همگان بود. شیخ محمد سماوى نجفى صاحب كتاب «الطلیعة» و شیخ عبدالمحسن كاظمى و شیخ عبدالحسین خیاط نجفى از شاگردان وى ...

عبدالباقی آلاشتی سوادکوهی

(وف بعد از 1311 ق)، فقیه، قاضى و عالم دینى. از بزرگان سوادكوه بود و از جمله عالمان پرهیزكار آن سامان به حساب مى‏آمد. در محضر ملا محمد اشرفى شاگردى كرد. وى عهده‏دار منصب قضا در دیار خود و مرجع دینى مردم سوادكوه بود. ...

ابوتراب آل آقا کرمانشاهی

(تو 1319 ق)، فقیه. در كرمانشاه متولد شد. در خاندان اصیل آل‏آقا پرورش یافت. پس از خواندن مقدمات و ادبیات و متون فقه و اصول به نجف مهاجرت كرد و در محضر آیت‏اللَّه اصفهانى و آقا ضیاءالدین عراقى تلمذ كرد تا به مدارج عالى رسید. سپس به كرمانشاه بازگشت و به ترویج امور دینى پرداخت. ...

عبداللَّه آل آقا تهرانی

(تو 1317 ق)، فقیه و عالم دینى. از احفاد وحید بهبهانى است. در تهران به دنیا آمد. در سال 1344 ق به قم رفت و در خدمت ادیب تهرانى و میرزاى همدانى درس خواند. وى دروس خارج فقه و اصول تحلیلى را از محضر آیت‏اللَّه حایرى و آیت‏اللَّه حجت استفاده برد. او از طرف آیت‏اللَّه حایرى سرپرستى بیمارستان سهامى را كه بیمارستان ...

سید حسن محمدحسن آقانجفی قوچانی

(1363 -1295 ق)، فقیه، حكیم و ادیب. در خسرویه‏ى قوچان به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتى را در قوچان، سبزوار و مشهد به پایان رسانید و در بیست سالگى به اصفهان رفت و نزد آخوند كاشانى و میرزا جهانگیرخان قشقایى حكمت و فلسفه و نزد آخوند شیخ عبدالكریم گزى، و سید محمدباقر درچه‏اى فقه و اصول خواند. سپس از اصفهان به ...

محمد آقانجفی

(تو 1324 ق)، عالم دینى، فقیه و مفسر. در نجف اشرف به دنیا آمد. پس از پرورش در محضر پدر كه از علماى همدان بود و خواندن مقدمات و سطرح به حوزه درس علماى بزرگ نجف چون آیت‏اللَّه نایینى و آیت‏اللَّه اصفهانى و آقا ضیاءالدین عراقى و آیت‏اللَّه غروى اصفهانى راه یافت و از آنان بهره‏ى كامل گرفت. پس از نیل به مقامات ...