فقه-اصول فقه
ابوالقاسم کبیر

فرزند مرحوم شیخ محمدتقى از اجله علماء و مجتهدین و فقهاء و مدققین عصر خود بود در علوم ادبیه و حسن خط نیز مقامى عالى داشت در قم خدمت مرحومین شیخ محمدحسن نادى و ملا محمدجواد تحصیل نمود و در نجف نزد علامتین خراسانى مرحوم آخوند و مرحوم سید محمدكاظم یزدى تلمذ نمود. نگارنده در آثارالحجة ج 1 ص 39 ترجمه وى را ...

محمدابراهیم کزازی قمی

در «مآثر و آثار» گوید: ملا محمد ابراهیم كزازى قمى خلف مرحوم حاج زین‏العابدین مازندرانى است كه عالمى فاضل و دانشمندى بزرگوار بود، و از موطن اصلى خویش مازندران به عراق آمده در آستانه توقف اختیار كرده بود و هم عاقبت در آستانه شریفه به خاك سپرده شد، و پسرش ملا محمد ابراهیم كه فقیهى فاضل و عالمى عامل بود ...

سعید قمی

علامه خونسارى در باب سین ص 301 روضات الجنات گوید، القاضى سعید بن محمد مفید القمى اوست مولا و فاضل حكیم بارع عارف متشرع ادیب كامل محقق صمدانى كه در بعضى از نوشته‏هایش از خود تعبیر به بنده ملتجى به درب صاحبان توحید محمد معروف به سعید نموده است. دست بازى در مراتب ولایت و عرفان و روش عالى بر طریقه اهل معرفت ...

محمدطاهر قمی

ابن محمد حسین الشیرازى ثم النجفى، در كتاب امل‏الامل است كه وى از اعیان فضلاء معاصرین و مردى عالم و محقق و مدقق و بسیار ثقه و فقیه و متكلم و محدث و جلیل‏القدر و عظیم‏الشأنست. او را كتبى است كه از آنهاست «شرح تهذیب الحدیث» و كتاب «حكمة العارفین» در رد شبه مخالفین و كتاب «اربعین» در فضائل امیرالمؤمنین ...

محمد بن رضا قمی

شیخ حر عاملى در كتاب امل‏الامل گوید: آنجناب از فضلاء معاصرین بوده و گوید او راست شرح منظومه در معانى و بیان كه یكصد بیت است و آن را «انجاح المطالب» نامیده و صاحب روضات گوید المولى میرزا محمد بن المولى محمد بن رضا بن المولى اسماعیل ابن جمال‏الدین المشهدى القمى مردى فاضل و عالمى عامل و جامع و ادیب و محدث ...

محقق طوسی

شیخ محمد معروف به خواجه نصیرالدین طوسى جهرودى‏الاصل، شیخ حر عاملى در كتاب امل‏الامل مى‏نویسد: وى مردى فاضل و ماهر و عالم و متكلم محقق در عقلیات او را كتبى است كه از جمله آنها كتب زیر است 1- كتاب «تجرید الاعتقاد» 2- تذكره «در هیئت» 3- تحریر كتاب اقلیدس 4- تحریر مجسطى 5- شرح اشارات 6- «فصول نصیریه» 7- ...

محمدمهدی رضوی

ابن السید محسن الرضوى المذكور و از علماء مبرز قم بوده و محقق ثانى شیخ على كركى در سنه 936 هنگام رفتن به كاشان در قم به ایشان اجازه داد و قبر شریفش على‏الظاهر در جنب تكیه كوچه حرم كه اكنون به صورت مسجد زیبائى درآمده در مقبره كوچكى كه معروف به محمدیه است مى‏باشد املاك بسیارى وقف بر مزار كثیرالانوارش بوده ...

فیض اللَّه تفریشی

ابن عبدالقاهر الحسینى التفریشى القمى از معاصرین اوائل دولت صفویه بود است شیخ حر عاملى در كتاب امل‏الامل مى‏فرماید: وى مردى فاضل و محدثى جلیل‏القدر بوده است داراى كتبى است كه از جمله آنهاست شرح مختلف و كتابى در اصول دارد كه دائى پدرم شیخ على بن محمود عاملى از مصنف آن مرا خبر داد و آنها را نزد وى خوانده ...

عبدالرزاق لاهیجی قمی

فرزند على بن الحسین اللاهیجى قمى از بزرگان حكماء و متكلمین و ادباء محققین ملقب به فیاض لاهیجى است هم داماد (باجناق) مرحوم علامه ملا محسن فیض كاشانیست كه هر دو شاگرد و داماد صدرالمتألهین شیرازى بودند و لقب فیض و فیاض را از او دریافته‏اند. صاحب روضات گوید در مدرسه معصومه قم (یعنى مدرسه فیضیه) تدریس مى‏نمود ...

قطب الدین راوندی

متوفى 573 هجرى و اوست شیخ و امام فاضل متبحر و فقیه محدث شاعر ادیب جامع الفضائل والمناقب قطب‏الدین ابوالحسین سعید بن هبةاللَّه بن الحسن بن عیسى الراوندى ره كه قبر شریفش در صحن بزرگ فاطمیه در محل نماز تابستان آیةاللَّه نجفى مرعشى مدظله سنگ بزرگى دارد و مورد توجه عموم و بالاخص دانشمندان و اهل معرفت است. ترجمه ...

نجم الدین عبداللَّه یزدی

(وف 981 ق)، عالم دینى، فقیه و منطقى. جامع معقول و منقول بود. وى همدرس ملا احمد مقدس اردبیلى و ملا میرزا جان باغنوى شیرازى بود و در فراگیرى علوم عقلى نزد ملا جمال‏الدین محمود، شاگرد علامه دوانى، تلمذ نمود. شیخ حسن بن شهید ثانى، صاحب «معالم»، و سید محمد بن ابوالحسن عاملى، صاحب «مدارك»، بر او قرائت كرده‏اند. ...

ابوالقاسم علی یزدی

(474 -386 ق)، محدث و فقیه حنفى. مشهور به بندار. اصل وى از یزد بود، در بغداد ساكن گشت. از ابوطاهر مخلص و ابواحمد فرضى و ابوالحسن بن صلت حدیث شنید. همچنین از ابن‏بطه اجازه روایت حدیث دریافت كرد. ابوالفرج جوزى در «المنتظم» گوید عده‏اى از وى روایت كرده‏اند. او در بغداد درگذشت و در مقبره‏ى جامع المدینة دفن ...

ابوالحسن علی یزدی

(551 -474/ 473 ق)، فقیه شافعى، مقرى و محدث. معروف به ابن‏محمویه. در یزد به دنیا آمد و ساكن بغداد بود. قرآن را در اصفهان بر ابوالفتح حداد و ابوسعد مطرز تلاوت نمود و حمزة بن قبیطى و عبدالعزیز بن ناقد و على بن دباس بر وى تلاوت نمودند. او در بغداد، شهر دون، همدان، اصفهان، بصره، كوفه و مكه از حسین بن حسن ...

محمد یارقلی محلاتی بروجردی

(1297/ 1295- ح 1336 ق)، عالم دینى، فقیه و مدرس. وى در نجف به دنیا آمد. پدرش، شیخ اسماعیل، مدتى در بروجرد و مدتى در نجف و سامرا ساكن و از شاگردان میرزا حبیب‏اللَّه رشتى بود. شیخ محمد یارقلى علوم ادبى و عربى را از پدرش آموخت. فقه و اصول را از محضر مرحوم آیت‏اللَّه خراسانى و آیت‏اللَّه شیخ‏الشریعه اصفهانى ...

ابواسحاق ابراهیم همدانی

(وف 321 ق)، فقیه و محدث. او از مشایخ ابوالحسن على بن بابویه پدر شیخ صدوق و محدث همدان بود. مطابق اسانید بعضى از روایات كتاب «امالى» صدوق، على بن بابویه در همدان آن روایات را از صاحب عنوان شنیده است. ابراهیم بن عمروس نیز به نوبه‏ى خود از ابى على حسن بن اسماعیل قحطبى روایت كرده است. او همچنین از ابوعمار ...

محمدعلی هزار جریبی مازندرانی

(1245 -1188 ق)، عالم دینى و فقیه. مشهور به فقیه مطلق. جامع علوم معقول و منقول بود. در نجف به دنیا آمد. پدر و جدش از علماى بزرگ بودند. وى در نجف از حوزه درس سید مهدى بحرالعلوم و شیخ جعفر كاشف‏الغطاء بهره‏مند گشت و در شمار افاضل علما و فقهاى نجف درآمد. بعد از وفات پدرش راهى ایران شد و در قم ملازمت میرزا ...

ابوعبید قاسم هروی بغدادی

(224/ 223/ 222 -157 ق)، حافظ، محدث، فقیه، مجتهد، ادیب و لغوى. در هرات به دنیا آمد. پدرش از غلامان رومى و در خدمت مردى از اهل هرات بود. ادبیات و فقه را از اساتید بزرگ آن زمان فراگرفت. قرآن و لغت را نزد ابوالحسن كسایى و اسماعیل بن جعفر و شجاع بن ابونصر بلخى و ابوعمرو شیبانى و فراء و ابوزیاد كلابى و ابوعبیده ...

شمس ‏الدین ابوعبداللَّه محمد هروی

(829 -767 ق)، فقیه شافعى و قاضى. اصل وى از رى و گفته‏اند از فرزندزادگان فخر رازى بود. در هرات به دنیا آمد. در ابتدا حنفى مذهب بود و بعدها به فقه شافعى روى آورد و در آن سرآمد شد. وى از شاگردان علامه سعدالدین تفتازانى بود. وى مدتى در ملازمت تیمور گوركانى به سر برد. سپس به فلسطین سفر كرد و در 815 ق عهده‏دار ...

ابومعمر سالم هروی

(وف 433 ق)، فقیه شافعى و متكلم. معروف به غولچه (مصغر غول). اصل او از هرات و از علماى شافعى در سده‏ى پنجم قمرى بود. وى در انواع علوم مهارت داشت. حاكم نیشابورى از وى روایت كرده است. سبكى در «طبقات الشافعیه» آورده كه او همطبقه شیخ ابومحمد و ناصر مروزى است. از آثارش: «اللمع فى الرد على اهل الزیغ والبدع»، ...

ابوسعید ابراهیم هروی

(وف 168/ 163 ق)، حافظ، فقیه و محدث. در اواخر روزگار صحابه‏ى صغار (آنان كه در زمان رحلت پیامبر (ص) كم سن و سال بودند) در هرات به دنیا آمد. اصلش از قریه‏ى باشان هرات بود. در نیشابور نشو و نما یافت. در طلب علم به مسافرت پرداخت و عده‏اى از تابعین را ملاقات نمود و از آنها حدیث شنید.از جمله از عبداللَّه بن ...