(1382 -1296 ق)، عالم و فقیه. وى در اراك متولد شد و تحصیلات مقدماتى را در همان شهر گذراند سپس به اصفهان رفت و سطح را در آن جا تكمیل نمود. سپس به عتبات رفت و نزد میرزا محمدتقى شیرازى و آخوند ملا محمدكاظم خراسانى تلمذ كرد و به اراك بازگشت، به تدریس و اداره حوزهى علمیهى آنجا پرداخت. بسیارى از علماء حوزهى ...
(وف قبل از 1320 ق)، عالم، فقیه، مرجع و زاهد. اصل وى از كزاز اراك است. از شاگردان شیخ انصارى شمرده شده. او در محضر میرزاى بزرگ شیرزاى در نجف و سامراء تحصیل نمود. سرانجام به وطنش بازگشت و به اقامهى وظائف شرعى و تدریس در مدرسهى حاج آقا محسن عراقى پرداخت و مرجع مردم اراك شد. در «الذریعه» سال مرگ وى 1329 ...
(وف 571 ق)، عالم و فقیه حنفى. ملقب به برهانالاسلام یا برهانالدین. در سرخس به دنیا آمد. به شام رفت و در حلب ساكن شد و محمود زنكى او را عهدهدار تدریس در مدرسه حلاویه آنجا كرد. گروهى از فقهاى حنفى بر او تعصب ورزیدند و سرانجام به سبب سعایت آنان به دمشق رفت و در همان جا و فات یافت. از آثار وى: «المحیط ...
(تو 1329 ق)، فقیه و مجتهد. وى در قریهى سراى تبریز در خانوادهاى باتقوا و معنوى به دنیا آمد. در 1343 ق براى تحصیل به تبریز رفت و مقدمات علوم را از محضر اساتید آنجا فراگرفت. سپس به قم رفت و نزد مدرسین بزرگ آنجا همچون آیتاللَّه نجفى مرعشى و آیتاللَّه لنكرانى و آقا شیخ جواد تبریزى و دیگران به فراگیرى ...
(275 -202 ق)، حافظ، محدث و فقیه اهل سنت. اصل وى از سیستان بود. به دنبال حدیث به گرد شهرها گشت و از خراسانیان و عراقیان و شامیان و جزریان و مصریان و دیگران پانصد هزار حدیث نوشت و از آن میان چهار هزار و هشتصد حدیث را انتخاب كرد و این مجموعه را كتاب «السنن»، كه یكى از «صحاح» ششگانهى اهل سنت است، نام نهاد. ...
(ح 351 -259 ق)، فقیه و محدث. اصل او از سیستان است. محدث بغداد در زمان خود بود. به شهرهاى خراسان و رى و حلوان و بغداد و بصره و كوفه و مكه سفر كرد و حدیثها شنید. از محمد بن عمرو قشمرد نیشابورى و عبداللَّه بن محمد شیرویه و جعفر بن محمد ترك و على بن محمد حكانى قزوینى و هشام بن على سیرافى و عبداللَّه بن احمد ...
(وف 560 ق)، مفسر، قارى، فقیه حنفى، ریاضیدان و شاعر. وى از دانشمندان و عالمان بزرگ قرن ششم هجرى است كه با سلطان سنجر سلجوقى معاصر بود و آثار بسیار ارزشمندى در تفسیر و علوم دینى تالیف كرد. وى در سرودن شعر نیز توانا بود، اشعار چندى نیز از وى در تذكرهها نقل است. از جمله آثارش: «انسان عین المعانى» در تفسیر ...
(وف ح 1322 ق)، مفسر، اصولى. وى از بزرگان و علماى اعلام زنجان بود. مقدمات را در زنجان فراگرفت. سپس به نجف رفت و در آن حوزه نزد علماى نجف به تكمیل تحصیلات پرداخت. آنگاه به زنجان بازگشت و منصب تدریس و قضاوت را بر عهده گرفت و به تصنیف و تالیف اشتغال ورزید و به انجام وظائف دینى و امامت پرداخت تا از دنیا رفت ...
(تو 1340 ق)، مدرس و عالم. وى در اراك متولد شد و پس از خواندن مقدمات و سطوح، در اراك، به قم مهاجرت كرد و سطوح عالى را از مدرسین قم فراگرفت و در درس آیتاللَّه بروجردى شركت كرده و هم از محضر آیتاللَّه گلپایگانى و آیتاللَّه خوانسارى در مباحث فقهى و كلامى استفاده نمود و به تدریس سطوح نهایى پرداخت. سپس ...
(1355 -1280 ق)، فقیه، مدرس و زاهد. در نجف اشرف متولد شد. پس از فراغ از مقدمات چند سالى از محضر پدرش و میرزاى بزرگ شیرازى استفاده نمود و پس از فوت ایشان از محضر علامه خراسانى بهرهمند گردید تا به مقام اجتهاد رسید. در 1353 ق به زیارت مشهد رضوى مشرف شد و به سبب اصرار گروهى در آنجا ساكن گردید و به تدریس ...
(تو 1327 ق)، عالم دینى، فقیه و نویسنده. چون مادرش دخترزادهى شیخ انصارى است به سبط الشیخ معروف بود. او از سادات آقا میرى است چون جد بزرگش سید حسین مشهور به آقا میر بوده است. در نجف متولد شد. پس از فراغت از مقدمات، سطوح را در كربلا نزد آیتاللَّه شیخ یوسف بیارجمندى و آیتاللَّه شیخ محمد بایگى تربتى فراگرفت. ...
(1291- ح 1360 ق)، عالم دینى، فقیه، ریاضیدان و شاعر. وى نوهى دخترى حكیم سبزوارى است. معقول را نزد جد مادرى خود، ملا محمد سبزوارى، و منقول را از علامه میرزا حسین سبزوارى و ریاضیات و طب را از افتخارالحكماء اسماعیل تهرانى فراگرفت. از آثارش: «اصول الفقه» و شرح آن به نظم؛ «منظومهى حساب»، و شرح آن؛ شرح «دعاى ...
(1289 -1212 ق)، عالم و شاعر، متخلص به اسرار. پدر و جدش همه در سبزوار اهل ثروت و شهرت و اعتبار و مردمانى خیر و نیكوكار بودند. وى در دوران ناصرالدین شاه قاجار، مانند ملاصدرا در عهد شاه عباس بود. صاحب المآثر و الآثار مىگوید: «در این مائه گذشته حكمت و معقول را این مرد فرد به همان طور تاسیس كرد كه شیخ مرتضى ...
(1321- ز 1362 ق)، عالم دینى، فقیه و مدرس. وى در قزوین متولد شد. پس از تحصیل مقدمات در قزوین به قم رفت و مدت پنج سال در آن شهر نزد استادانى چون آیتاللَّه شیخ یحیى مفیدى و آیتاللَّه شیخ میرزا ابوالفضل زاهدى و آیتاللَّه میرزا محمد همدانى تلمذ كرد. پس از آن به نجف سفر كرد و حدود ده سال از محضر آیتاللَّه ...
(وف ح 1351 ق)، فقیه، عالم دینى و زاهد. وى در نجف از شاگردان علامه ملا محمدكاظم خراسانى بود. سپس به زادگاهش بازگشت در سارى ریاست و مرجعیت امور دینى را بر عهده داشت. از آثارش: «تقریرات» استادش در فقه و اصول، و از آن جمله «التحفه الغرویه»، در فوائد قرآنیه، تجوید فارسى، مىباشد.[1]
سید حسن بن سید محمد بن ...
(وف 486 ق)، نحوى، اصولى، ادیب. معروف به زوزنى. وى از پیشوایان نحو و لغت و علوم عربى بود. كه در زوزن متولد شد. از آثارش: «ترجمان القرآن»؛ «شرح المعلقات السبع»؛ «شرح معلقهى طرفه بن عبد»؛ «شرح معلقهى لبید»؛ «المصادر».[1]
(منسوب به زوزن) ابوعبداللَّه حسین بن احمد. در لغت و نحو و عربیت نامبردار بود (ف. ...
(وف 370 ق)، فقیه، مفسر، محدث و ادیب. وى در نواحى خراسان و ماوراءالنهر منصب قضاوت داشت و در بخارا از دنیا رفت. تصانیفى در «تفسیر» و «حدیث» و «فقه» و «ادب» دارد. ...
(س دهم ق)، مفسر، فقیه، محدث و ادیب امامى. وى از عالمان بزرگ تفسیر، حدیث و فقه و ادب بود در عصر شاه اسماعیل اول و شاه طهماسب صفوى در اصفهان مىزیست. وى از اكابر شاگردان محقق كركى، شیخ على بن عبدالعالى، سید غیاثالدین جمشید زوارهاى مفسر و سید امیر عبدالوهاب استرآبادى بود. تفسیر را از سید غیاثالدین جمشید ...
(تو 1294 ق)، فقیه، مجتهد و عالم دینى. در تبریز متولد شد. پس از خواندن مقدمات و ادبیات نزد آقا جمال شیروانى و دیگران در هفده سالگى به فقه و اصول پرداخت. سپس به نجف رفت و به حوزه درس اساتیدى چون آیتاللَّه شرابیانى، آخوند خراسانى و علامه یزدى و شریعت اصفهانى راه یافت و به درجهى اجتهاد نائل آمد. مسافرتهاى ...
(1352 -1296 ق)، فقیه، مجتهد و حكیم. وى در قریهى دواسب از توابع زنجان متولد شد. مقدمات و متون فقهى را در زنجان خواند پس از آن به نجف مهاجرت نمود. بعد از تكمیل تحصیلات در سال 1330 ق به زنجان بازگشت و به انجام وظائف شرعى پرداخت. در زنجان درگذشت و پیكرش را به قم بردند و در جوار مرقد على بن جعفر دفن شد. ...