فقه-اصول فقه
مهدی محقق

مهدی محقق نویسنده، علامه، ادیب، فقیه، مجتهد، نسخه‌پژوه و پژوهشگر تاریخ پزشکی اسلامی، مصحح و شارح کتب ادبی و فلسفی و فقهی، استاد دانشگاه تهران است.
 

کاظم مدیر شانه چی

سال تولد: 1306، مرتبه علمى: استاد، رشته: فقه و مبانى اسلامى، دانشكده: الهیات و معارف اسلامى، دانشگاه: فردوسى مشهد خلاصه شرح حال تخصصى سوابق تحصیلى: گذراندن تحصیلات حوزوى نزد اساتید عظام مشهد حاج شیخ هاشم مدرس قزوینى، حاج میرزا احمد خراسانى، حاج سید محمدهادى میلانى و اخذ درجه اجتهاد در سال 1336. مرتبه ...

نعمت اللَّه جزائری

(قس. نعمةاللَّه): جزائرى. سید نعمت‏اللَّه بن عبداللَّه جزائرى شوشترى (ف. 1112 ه.ق)، از اكابر متأخرین علماى امامیه كه در فقه و حدیث و تفسیر و ادب و علوم عربى متبحر و استاد بود. وى از شاگردان علامه‏ى مجلسى و ملامحسن فیض كاشانى است و از تألیفات او: انس‏الوحید، حاشیه‏ى استبصار، حاشیه‏ى شرح جامى، شرح روضه ...

حبیب الله رشتی

حاج میرزا حبیب‏اللَّه رشتى از فقها و علماى نامى زمان خود و در فقه و اصول یگانه بود. از جمله تألیفاتش: 1- الاجاره 2- اجتماع الامر والنهى در اصول فقه. 3- الامامه 4- بدایع‏الافكار و چند كتاب دیگر است. در سال 1312 ه.ق در نجف اشرف وفات یافت. ...

میرداماد

میر محمدباقر بن محمد استرآبادى مشهور به «میرداماد» (ف. 1040 یا 1041 ه.ق) از فلاسفه و دانشمندان معروف عصر صفویه كه مورد توجه مخصوص شاه عباس بوده است. منشأش استرآباد و محل تحصیلش مشهد بود و بیشتر عمر خود را در اصفهان بسر برد. وى از تلامذه‏ى شیخ حسین عاملى و شیخ عبدالعالى و بعضى از اكابر دیگر بود. ملاصدراى ...

معین الدین یزدی

(ف. 789 ه.ق) مؤلف كتاب «مواهب الهى» كه تاریخى است درباره خاندان مظفرى از آغاز تا هنگام جنگ شاه شجاع و برادرش شاه محمود كه به سال 757 ه.ق اتفاق افتاده است. معین‏الدین در شیراز مجلس درس داشته و گاه ممدوح وى شاه شجاع در مجلس درس وى حاضر مى‏شده. وى مدتى در كرمان به مدرسى یكى از مدارس مشغول بود. حاج معین‏الدین ...

مدرس خیابانی

محمدعلى بن محمدطاهر بن نادر بن محمدطاهر تبریزى خیابانى معروف به مدرس خیابانى (و. 1296 ف. 1373 ه.ق) مؤلف ریحانةالادب در تراجم و شرح حال اطبا و علما و عرفا و حكما و ادبا و فضلا با ذكر كنیه و لقب آنها. مدرس خیابانى غیر از ریحانةالادب تألیفات دیگرى نیز دارد كه برخى از آنها عبارتند از: «حیاض الزلائل فى ریاض ...

محمد اخباری

(حاج میرزا...) (و. 1198 ف. 1232 ه.ق در كاظمین.) یكى از علماى بزرگ و به فرقه‏ى اخباریه منتسب است، از اهالى نیشابور و عالمى بزرگ بود، وى فرزند عبدالنبى نیشابورى است. میرزا محمد چون در مذهب به طریقه‏ى اخباریه رفتار مى‏كرده معاصرینش كه عموماً پیرو طریقه‏ى اصولیه بوده‏اند با وى مخالف بودند. داستان چله نشستن ...

ابوبکر کاشانی

ابوبكر ابن مسعود بن احمد حنفى كاشانى ملقب به ملك‏العلماء و علاءالدین؛ از بزرگان فقیهان اهل سنت (ف. حلب 587 ه.ق) وى نزد علاءالدین محمد بن احمد سمرقندى فقه آموخت و اكثر مصنفات او را نزد خود وى فراگرفت و بر كتاب تحفةالفقهاء وى شرحى نیكو نوشت، و آن شرح را كه شامل سه مجلد است بدائع‏الصنائع فى ترتیب الشرائع ...

فخر داعی

(سید) محمدتقى گیلانى ملقب به فخرالمحققین و داعى‏الاسلام نویسنده و محقق ایرانى (ف. تهران آذرماه 1343 ه.ش/ شعبان 1384 ه.ق). وى پس از تحصیل نزد شیخ محمد طالقانى، میرزا حسن كرمانشاهى، میرزا مسیح سمنانى، فاضل تفرشى عازم عراق عرب شد و از محضر آخوند ملاكاظم خراسانى و شیخ عبداللَّه مازندرانى استفاده كرد و به ...

محمد فخرالمحققین

(ع. موجب نازش محققان) محمد بن حسن (علامه‏ى حلى) ابن یوسف مطهر حلى، مكنى به ابوطالب و ملقب به «فخرالدین» فقیه و متكلم شیعه (ف. 771 ه.ق) كه بعدها لقب «فخرالمحققین» به وى داده شده. پدرش علامه‏ى حلى در دیباجه‏ى برخى از تألیفات خود وى را ستوده است. این پدر و پسر هر دو در دربار خدابنده محترم مى‏زیسته‏اند. ...

سراج الدین عمر غزنوی

سراج‏الدین عمر بن اسحاق بن احمد مكنى به ابوحفص، از بزرگان فقهاى حنفى (و. 704- ف. 773 ه.ق). وى دانشمند و استاد در بحث و بسیار هوشیار بود. مؤلفات بسیارى دارد كه از آن جمله است: شرح‏الهدایة، زبدةالاحكام، شرح بدیع‏الاصول، شرح‏المغنى، المعزة المنیفة فى ترجیح مذهب ابى‏حنیفة، شرح‏الزیادات. ...

محمد قیصر علم‏ الهدی

قیصر، محمد بن (حاج میرزا) معصوم رضوى خراسانى مشهور به سید قیصر، از فقهاى متأخر شیعه (ف. 1255 ه.ق.) اوراست: اعلام الورى، كتاب رجال، حاشیه معلم الاصول، مصابیح الفقه. ...

عضدالدین

(بازوى كیش و آیین) ایجى، (مولانا) عبدالرحمن بن احمد، دانشمند ایرانى قر. 8 ه. (و. 701- ف. 756 ه.ق./ 1355.م.). وى در قصبه ایج (فارس) پایتخت قدیم ولایت شبانكاره متولد شد. او به یك واسطه شاگرد ناصرالدین محسوب مى‏شد. پس از پایان تحصیلات در فارس مسند قضاوت یافت و او از فقهاى مشهور شافعى است و به قول خواجه ...

عسقلانی

(ع.) ابن حجر ابوالفضل شهاب‏الدین احمد بن على عسقلانى (و. 773 ه.ق/ 1372 م.- ف. 852 ه.ق/ 1449 م.). محدث و فقیه و مورخ مصرى شافعى. پدرش از علما و دانشمندان عهد خود بود. ابن حجر در سال 827 منصب قاضى القضاتى یافت و با این حال پیوسته به تدریس و وعظ اشتغال داشت. بیش از یك صد و پنجاه تألیف داشته و از آن جمله ...

عاملی

(ع. منسوب به جبل عاملى) ابوجعفر محمد بن جبل عاملى مشهور به شیخ حر عاملى و معروف به صاحب رسائل، فقیه و محدث مشهور شیعى (و. مشعر) از قراى جبل عامل (1033- ف./ مشهد 1114 ه.ق.). وى نزد عم خود شیخ محمد حر و جد مادرش شیخ عبدالسلام و نیز نزد شیخ زین‏الدین نوازه شهید ثانى و گروهى دیگر تحصیل كرد و پس از 40 سالگى ...

ظهیر

(بخش 1) حسن بن ظئر مكنى به ابوعلى فارسى، فقیه و لغوى و نحوى (ف. قاهره 598 ه.ق). مولد اودهى به نام نعمانیه بود و از آنجا به شیراز رفت و به فارسى شهرت یافت. وى در فنون علوم و قراات عشره و تفسیر قرآن عالم و در فقه و حدیث و كلام و منطق و حساب و هیئت و طب مبرز و در لغت و نحو و عروض و قوافى و روایت اشعار عرب ...

طوسی

ابوجعفر محمد بن حسن ملقب به شیخ‏الطائفه، از بزرگترین علماى دینى شیعه (و. طوس 385- ف. نجف 460 ه.ق.). وى در 408 ه.ق. از طوس به بغداد رفت و چهل سال بعد به نجف شد. تحقیقات او در حدیث و تفسیر و فقه و رجال و كلام و ادب مرجع علماى شیعه میباشد. او صاحب تألیفات مهم در مسایل مذهبى شیعه است كه از جمله آنهاست: كتاب ...

طبرسی

على بن حمزة بن حسن قمى فاضل جلیل و صاحب تألیف است. در كتب فقهى از او زیاد نقل شده. شهید ثانى در حاشیه‏اش بر ارشاد از فتواى او آورده است. وى به تصریح صاحب ریاض‏العلماء و صاحب روضات الجنات منسوب به تفرش قم است نه طبرستان. سال ولادت و سال وفاتش در دست نیست. (دكتر حسین كریمان). ...

فیض الله طباطبائی

(امیر) فیض‏اللَّه بن غیاث‏الدین محمد طباطبائى قهپائى از علماى شیعه در قر. 11 ه. وى شاگرد مقدس اردبیلى (ف. 993 ه.ق.) و استاد محمد تقى مجلسى (ف. 1070 ه.ق.) بود. اوراست: حاشیه بر مبحث الهیات شرح تجرید. ...